Börek

Börek, yufkanın yuvarlama, doldurma ve/veya katlama işlemleri ile hazırlanan, yapımında yaygın olarak beyaz peynir, ıspanak, kıyma, patates gibi çok değişik iç harcı kullanılan, katmanlanmış lezzetli hamur işi.^{[1]İçeri Çumra (Konya) Mutfağında Yapılan Börekler Üzerine Bir Araştırma. Ordu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi, 2023, s. 1489-1504.} Bazı yörelerde yufkasız olarak yapılan bazı yemeklere de börek denilmektedir. Örnek Afyon patlıcan böreği verilebilir.^{[2]Arşivlenmiş kopya.} Börekler yemek menülerinde "ara sıcaklar" kategorisinde yer alır. Börek, açlığı giderme amacıyla tüketilir veya çeşitli sosyal etkinliklerde (düğün, nişan, sünnet ve cenaze törenleri, şenlikler ve bayram gibi) ikram edilir. İç harcına ve pişirme yöntemine (buharda, suda, yağda ya da fırında pişirilmiş) göre çok fazla çeşitlilik gösterir.

Börek, Türk mutfağının yanı sıra bazı Balkan mutfaklarında da yer alır. Mutfağında böreğe yer verilen ülkeler ve böreği nasıl adlandırdıkları aşağıdaki gibidir:

• Yunanistan: Buréki (μπουρέκι) ya da Píta (πίτα)

• Arnavutluk: Byrek

• Bulgaristan: Banica (Čuška Bjurek. Ayrıca beyaz peynirle doldurulmuş biber [Čuška].)

• Sırbistan: Burek ve Pita

• Bosna-Hersek'te içinde ne bulunduğuna bağlantılı olarak ismi farklıdır: Burek- et, patates ve soğan. Bundevara- kabaklı, Zeljanica (ıspanaklı, Krompiruša (patatesli) ve Sirnica(peynirli).

Osmanlı Mutfağındaki Börek Çeşitleri

Osmanlılar'da Fatih Sultan Mehmet döneminde börek, Türk mutfağında önemli bir noktaya ulaşmıştır ve Topkapı Sarayı'nın mutfağındaki aşçıların bir kısmı börek konusunda uzmanlaşara “börekçi, börekçibaşı” gibi ünvanlar almıştır.^{[1]İçeri Çumra (Konya) Mutfağında Yapılan Börekler Üzerine Bir Araştırma. Ordu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi, 2023, s. 1489-1504.} Basılı ilk yemek kitabı Melceü’t-Tabbâhîn'de çok çeşitli börek tarifleri vardır.^{[2]Arşivlenmiş kopya.} Bunlar:

• Yufka Böreği

• Puf Böreği

• Su Böreği

• Sakız Böreği

• Süt Böreği

• Tavuk Böreği

• Kol Böreği

• Kapak Böreği

• Türk Böreği (Alt üst börek)

• Akıtma Sakız Böreği

• Sac Böreği

• Soğan Böreği

• Paça Böreği

• İnce Börek

• Fincan Böreği

• Tatar Böreği (Piruhi)

• Âdi Lokum

• Nev‘-i dîğer

• Nev‘-i Âher

• Yumurtalı Lokum (Hacı Lokumu)

• Vertika

• Marmarina

Ayrıca bakınız

• Tepsi böreği

• Gözleme

• Kakırdaklı börek