Su böreği

Su böreği, Türk mutfağında bir tepsi böreği çeşididir. Haşlanmış yufka katmanları arasına beyaz peynir harcı serpiştirilip en üstü yumurtalanmış bir şekilde fırınlanarak yapılır.

Doğu Anadolu Bölgesinde ise genellikle civil peynirli yapılmaktadır. Has tereyağı kullanılarak hazırlanan börekler Erzurum ilinde rağbet görmektedir.

Su böreğinin tarifine 1844 yılında Mehmet Kamil'in kaleme aldığı Aşçıların Sığınağı (Melceü’t-Tabbâhîn) adlı kitapta da rastlanıyor. Mehmet Kamil'in tarifi şöyle başlıyor: ‘Matlûbül’ –miktar dakik-i hâs eleyip su koymayarak kabul ettiği kadar yumurta ve bir miktar tuz ile yoğurup...’ Böreğin harcını peynirli ya da kıymalı yapabilirsiniz. Yazarın verdiği tarif peynirlidir.^{[1]MELCEÜ'T-TABBÂHÎN.}

Marianna Yerasimos ise ‘500 Yıllık Osmanlı Mutfağı’ adlı kitabında su böreği hakkında şu bilgileri veriyor: “19. yüzyıl Osmanlı mutfağının ünlü böreği, günümüzde de çok yaygın olan su böreğidir. Bol yumurtalı, kalınca yufkaların, tepsiye dizilmeden önce, suda haşlanması bu böreğin özelliğidir.^{[2]200 yıllık değişmeyen lezzet: Su böreği - Sayfa 4.[3]Yerasimos, Marianna. 500 yıllık Osmanlı yemek kültürü: günümüze uyarlanmış 99 Osmanlı yemeği : Osmanlı mutfağı. Boyut Yayınları, 2002.}

Boğos Piranyan’ın ‘Aşçının Kitabı’ adlı kitabında da su böreğinden bahsedilmiş. Piranyan su böreğinin yapılışını şöyle anlatıyor: “Açacağınız yufka sayısına göre, yufka başına bir yumurta hesabıyla hamur yoğurulur. Yumurtalar çırpılır, yedire yedire un ilave edilerek hamur hazırlanır. Hamur yufka inceliğinde açılır ve sıcak suda haşlandıktan sonra temiz bezler üzerine serilip suyu çektirilir. Sini yağlanır, yufkaların yarısı, arzu edilirse her birinin arasına yağ sürülerek tepsiye serilir, ortasına peynir konur, kalan yufkalar da aynı şekilde üst üste serilir. Ateş üzerinde her iki yüzü kızartılır. Peynirine maydanoz da katılabilir.”^{[4]Piranyan, Boğos. Aşçının kitabı. Aras Yayıncılık, 2008.}

Mecmuâ-i Fevâid de su böreği tarifi verilmiştir.^{[5]Wayback Machine.}

Yörelere göre çeşitleri

Erzurum Su Böreği

Erzurum Su Böreği Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından tescillenmiş ve coğrafi işaret almıştır.^{[6]https://www.ci.gov.tr/cografi-isaretler/detay/105}

Adana Su Böreği

Adana'da yapılan su böreğidir.^{[7]Adana Usulü Su Böreği.} Adana böreği olarak satışı yapılmaktadır.^{[8]Sosyal medyanın yıldızı Adana böreği evinize geliyor.} Kıymalı ve peynirli çeşidi vardır.

Konya Su Böreği

Konya kültürüyle yapılan su böreğidir.^{[9]Konya Usulü Su Böreği Tarifi.[10]Su böreği tarifi.}

Hatay Künefe Peynirli Su Böreği

Hatay'da künefe peyniri ile yapılan su böreğidir.

Çerkeş Su Böreği

Çerkeş Su Böreği 03.07.2023 tarihinde Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından tescillenmiş ve coğrafi işaret almıştır.^{[11]Çerkeş Su Böreği. Türk Patent ve Marka Kurumu.}