Piruhi

Piruhi; un, yumurta, tulum peyniri, tereyağı, et suyu ve ceviz içinden yapılan bir hamur yemeğidir. Pirohi, piruhi ve piruşki Rusça kökenli bir kelimedir. Bir çeşit mantıdır. Osmanlı mutfağında yer alır.

Kayseri'de soğanlı peynir içi hazırlanır ve klasik mantı boyutlarında hamur üçgen şeklinde bu iç ile doldurulduktan sonra önce ya az yağ ile tavada kızartılır ya da fırına verilir. Sonrasında fırından çıkmış piruhi mantı gibi pişirilir ve sulu yenir. Amasya bölgesinde kaypak olarak bilinmektedir.^{[1]Piruhi nedir? Bir Osmanlı yemeği olan piruhi nasıl yapılır?.[2]AMASYA KAYPAK (PİRUHİ).}

Osmanlı mutfağındaki çeşitleri

Ev Kadını (Ayşe Fahriye 1883) yemek kitabında tarifi verilmiştir.^{[3]Osmanlı ve Cumhuriyet Dönemlerinde Yemek Kitapları. Anatolia: Turizm Araştırmaları Dergisi, Cilt 31, Sayı 2, Ağustos: 205 - 210, 2020.} Mükemmel ve Mufassal Aş Ustası yemek kitabında on altıncı fasılda bulunan börekler kısmında tarifi verilmiştir.^{[4]Mükemmel ve Mufassal Aş Ustası (Metin-Sözlük). Palet Yayınları.}

Kıbrıs'ta çeşitleri

Pirohu olarak bilinir. Mantı hamuru içine nor(lor) peyniri konulur. Et suyunda pişirilir. Üzerine kuru nane konulur. Kuzey Kıbrıs Türk mutfağında ve Güney Kıbrıs Rum mutfağında yapılmaktadır.^{[5]YUNAN, TÜRK VE KIBRIS MUTFAKLARININ GASTRONOMİK KÜLTÜREL YANSIMASI. Journal of Gastronomy, Hospitality and Travel, 2021, 4(2), 465-481.}

Türk mutfağındaki çeşitleri

Amasya kaypağı/Amasya piruhisi

Amasya kaypağı/Amasya piruhisi 21 Kasım 2023 tarihinde Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından tescillenmiş ve Amasya için coğrafi işaret almıştır.^{[6]Amasya Kaypağı/Amasya Piruhisi. Türk Patent ve Marka Kurumu.}