Turgutoğlu ailesi

Turgutoğulları ailesi veya Turgutlular, yaklaşık 13. yüzyılın ortalarından 15. yüzyılın sonlarına kadar Karamanoğulları Devleti'nin tebaası ve onlarla akrabalık bağı olan, Türkmen^{[1]TURGUTLULAR. TDV İslâm Ansiklopedisi.[2]Konyapedia. www.konyapedia.com.} asıllı bir ailedir. Karamanoğulları döneminde beyliğe siyasi, askeri, sosyal ve daha birçok alanda büyük hizmetler sunmuş, zaman zaman devleti naip olarak yönetmişlerdir. Karamanoğulları bünyesinde Osmanlılara karşı düşmanlık beslemiş ve savaşmışlarsa da, devletin dağılmasının ardından Turgutlular Sadrazam Mesih Paşa yoluyla Osmanlı hanedanıyla barışmışlardır.^{[2]Konyapedia. www.konyapedia.com.} Sonuncu Karamanoğulları Sultanı Mahmud, bu aileye mensuptur. Ayrıca 1500 yılındaki Karamanoğlu Mustafa'nın Osmanlı İmparatorluğuna başlattığı isyana katılmış ve Mustafa'yı Anadoluya davet etmşlerdir.

Genel bakış

Kökeni

Turgutluların kökeni Türkmendir.^{[3]TURGUTLULAR, TDV. Faruk Sümer.} Ahmed Vefik Paşa'nın yazdığı ''Lehçe-i Osmanî'' gibi bazı eserlerde kökenleri Tatar veya Moğol olarak geçse de bunun isim karışıklığından kaynaklandığı düşünülmektedir.^{[4]Vakfiyelere Göre Beylikler Dönemi Turgutoğulları. Şükrü Taşdelen, 2019.} Karamanlı tarihçisi Ahmed Şikari, Turgut Bey'in Türkmen askerinin kumandanı ve Oğuz Han'ın torunu olduğunu söylemektedir. Şerafeddin Ali Yezdî ise aileyi "Camâat-i Türk-mânân-ı Durgut" şeklinde adlandırmaktadır.

Önemli üyeler

• Turgut Bey (? - ?), Türkmen kumandanı ve ailenin kurucusudur.^{[1]TURGUTLULAR. TDV İslâm Ansiklopedisi.}

• Emir Şah Bey, I. Alaeddin dönemi komutanlarındandır. Emiri'l-kebir ünvanı kullanmıştır.^{[4]Vakfiyelere Göre Beylikler Dönemi Turgutoğulları. Şükrü Taşdelen, 2019.}

• Pir Hüseyin Bey (ö. 1431 sonrası), II. Mehmed ve II. Alaeddin Ali dönemlerinde ordu komutanıdır. II. İbrahim döneminde ise sultanın vekili ve ordu başkomutanıdır.^{[5]Kaygısız, Mustafa. Turgutoğulları, Orta Anadolunun Türkmen Beyliği. Çizgi Kitabevi Yayınları, 2016.}

• Hasan Bey (ö. 22 Ocak 1410), I. Alaeddin'in damadıdır.^{[6]Öztuna, Yılmaz. Devletler Ve Hanedanlar Cilt : II. Kültür Bakanlığı Yayınları, 1989.}

• Pir Hasan Bey, II. İbrahim'in damadı ve beylerbeyidir.^{[6]Öztuna, Yılmaz. Devletler Ve Hanedanlar Cilt : II. Kültür Bakanlığı Yayınları, 1989.}

• Ömer Bey (ö. 1471), Kasım Bey dönemi beylerbeyidir.^{[3]TURGUTLULAR, TDV. Faruk Sümer.}

• II. Mahmud Bey, Karamanoğulları Devleti'nin son hükümdarıdır. Anne tarafından Karamanoğlu Hanedanı'na mensuptur.^{[7]İsmail Hakkı Uzunçarşılı : Anadolu beylikleri ve Akkoyunlu, Karakoyunlu devletleri. Türk Tarih Kurumu Basımevi Yayınları, 1969, s. 35.}

• Pir Hüseyin Bey, Kanuni Sultan Süleyman'ın oğlu Şehzade Bayezid'in emiridir. Şehzade Bayezid babasına isyan ettiğinde yanında bulunmuştur.^{[8]Turgutoğlu Musa Bey ve İlişkileri. Hamit Şafakcı, 2024.}

• Kasım Ali Bey, Safeviler'e sığınmıştır. Şah Tahmasb'ın emirlerindendir.^{[8]Turgutoğlu Musa Bey ve İlişkileri. Hamit Şafakcı, 2024.}