Nâsıreddin II. Mehmed

Nâsıreddin II. Mehmed^{[1]İbrahim Kafesoğlu: A short history of Turkish-Islamic states (excluding the Ottoman state), Turkish Historical Society Printing House, 1994, p. 204}^{[2]A page of Ahşar Turkmens.}^{[3]Annemarie Schimmel, Islam in India and Pakistan, BRILL, 1982, p. 677.} ya da Nâsıreddin Gıyaseddin II. Mehmed (1379^{[4]Yılmaz Öztuna, Devletler Ve Hanedanlar Cilt 2. Öztuna, Yılmaz. Devletler ve hanedanlar: Turkiye (1074-1990). Türkiye: Kültür Bakanlığı, 2005.} - 9 Şubat 1423) Karamanoğulları Devleti'nin 15. Hükümdarıdır. İlk olarak 1398 - 1399 yılları arasında, daha sonra ise 1402'den 1423 yılına kadar hüküm sürmüştür. Annesi Nefise Melek Hatun, Osmanlı padişahı I. Murad'ın kızıdır.

Arka plan

1398 yılında Osmanlı padişahı I. Bayezid Rumeli'deyken, Mehmed'in babası Sultan I. Alâeddin Ali önemli bir Osmanlı şehri olan Ankara'ya baskın düzenledi. Bayezid Anadolu'ya döndü ve Alâeddin Ali'yi yenerek öldürdü. Osmanlı'nın Karaman'ı kuşatma altına almasıyla, Mehmed ve kardeşi Bengi Ali, Karamanlıların cezalandırılmaması şartıyla teslim oldu. Bayezid, Osmanlı İmparatorluğu'nun başkenti Bursa'da iki şehzadeyi hapsettirdi. Dört yıl hapiste kalan Mehmed, Ankara Muharebesi'nde Osmanlılar'ın Timur'a yenilmesi ve Timur'un torununun Bursa'yı ele geçirmesiyle kardeşi ile birlikte serbest bırakıldı.

Birinci iktidarı

Nâsıreddin Mehmed, serbest bırakılmasının ardından Karamanoğulları beyi olarak Karaman'a döndü. Babasının mülklerine ek olarak Timur tarafından kendisine birkaç kale verildi ve kısa süre sonra topraklarını genişletmeye başladı. Timur'un yıkımlarının yol açtığı fetih döneminde Mehmed, Osmanlı ve Osmanlı müttefiki Germiyanoğulları Beyliği'ni işgal etmeye başladı. Özellikle Germiyanoğulları Beyliği'nin başkenti Kütahya'yı ele geçirdi. Germiyanoğulları Beyliği'nin beyi eski Osmanlı padişahı I. Bayezid'ın kayınpederiydi.

Osmanlı topraklarındaki karışıklık, 1413'te I. Mehmet'in Rumeli'de Musa Çelebi'yi yenmesiyle sona erdi. Zaferden sonra I. Mehmed Anadolu'ya döndü ve 1414'te Karamanoğulları Beyliği'ni mağlup etti. Karamanoğlu Nâsıreddin Mehmed, tüm Osmanlı topraklarını (Timur'un verdiği kaleler ve kendi ilhak ettiği şehirler) geri vermeyi kabul etti. 1415'te anlaşmayı ihlal etmeye çalışmasına üzerine tutuklandı ve bir daha asla ihlal etmeyeceğine yemin etmek zorunda kaldı. Sözünü tuttu ve 1415-1422 döneminde Osmanlı Devleti ile Karamanoğulları arasında barış hüküm sürdü.^{[5]History page.}

Bununla birlikte Nâsıreddin Mehmed diğer cephelerde savaşmaya devam etti. Çukurova'da (Güney Türkiye, Antik Kilikya) küçük bir beylik olan Ramazanoğulları Beyliği ile ittifak kurdu ve Güneydoğu Anadolu'da Mısırlı Memlûk Devleti'nin bir tebası olan Dulkadiroğulları Beyliği ile savaşmaya başladı. 1420'de Kayseri yakınlarında Memlükler tarafından yakalandı ve Mısır'ın Kahire kentinde hapse atıldı.

İkinci iktidarı

Nâsıreddin Mehmed, Memluk sultanının 1421'de ölmesinin ardından serbest bırakıldı. Kendini Karamanoğulları beyi ilan ettiği Karaman'a döndü. Kardeşinin hüküm sürdüğü Niğde hariç eski Karaman topraklarına hakim oldu.

1421'de Osmanlı padişahı I. Mehmed ölmesinden kısa süre sonra Osmanlılar ile Karamanoğulları Beyliği arasındaki savaş tekrar başladı. 1423'ün başlarında, Nâsıreddin Mehmed, Güneybatı Anadolu'da bir liman olan Antalya'yı Osmanlılardan almaya çalıştı. Muhtemelen amcası ve küçük erkek kardeşi tarafından çıkarılan iki isyandan kurtulan iktidara yeni Osmanlı padişahı II. Murad'ın başkentinden uzakta liman için savaşmayacağını düşünüyordu. Ancak Antalya valisi şehri savunmayı başardı. Çatışma sırasında Nâsıreddin Mehmed öldürüldü ve oğulları kuşatmayı kaldırdı.^{[6]Prof. Yaşar Yüce-Prof. Ali Sevim: Türkiye tarihi Cilt I, AKDTYKTTK Yayınları, İstanbul, 1991 p 249-252}

Ailesi

Eşler

İnci Hatun

Çocukları

Mustafa Bey
Oğuz Bey
II. İbrahim (1406 - 1464)
Mirza Bey^{[7]Son Karamanoğlu İsyanı (1500 - 1501). Hamit Şafakcı.}
İsa Bey (ö. 1437)
Alaeddin Ali Bey

Kız çocukları

Fülâne Hatun - Ramazanoğlu II. İbrahim Bey ile evlendi.^{[8]Anadolu Beylikleri ve Akkoyunlu, Karakoyunlu Devleti. 1937.}

Anekdot

Geleneksel anlatıma göre, II. Mehmed, 1415 yılında Osmanlı mülklerine saldırmayacağına dair onu yemin etmeye zorladı, Mehmed Bey yemin ederken elini elbisesi içinde sakladığı bir canlı güvercin üzerine koymuş ve sonradan bu kuşu azat ederek yaptığı yemini geçersiz saymış olduğu hikâyesi tarihlere geçmiştir.^{[9]Sakaoğlu, Necdet (1999), Bu Mülkün Sultanları, İstanbul: Oğlak Yayınları. say. 63-68 ISBN 978-975-329-300-6 say.63}^{[10]A Karaman page.} Bu eğlenceli anekdot muhtemelen bir uydurmadır.