II. İbrahim (Karamanoğulları beyi)

II. İbrahim, (1406 - 1464)^{[1]Devletler ve Hanedanlar. 2005.}Karamanoğulları Devleti'nin 17. hükümdarı. 1423 ve 1464 yılları arasında hüküm süren II. İbrahim'in dönemi Osmanlı Devleti ile Karamanlı Devleti'nin ilişkilerinin en gergin olduğu dönemdir.^{[2]Aköz, Alaaddin. Karamanoğlu II. İbrahim Beyin Osmanlı Sultanı II. Murad'a Vermiş Olduğu Ahidnâme. Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Tarih Bölümü Tarih Araştırmaları Dergisi, 2005, s. 71-92.} Alimleri ve edipleri himaye eden İbrahim Bey, kendisiyle görüşen Fransız seyyahı Bertrandon de la Broquiere tarafından otuz iki yaşında yakışıklı bir hükümdar olarak kaydedilir.

İbrahim Bey ve Osmanlılar

İbrahim Bey, Mehmed Bey'in oğludur. Amcası Ali Bey'e karşı savaştı ve Osmanlı desteğiyle 1424'te tahta çıktı. Bununla birlikte, yardımları, Osmanlı'ya sadakatini sağlamadı.^{[3]İnal, Halil Ibrahim. Osmanlı Tarihi. Nokta Kitap, 2008, s. 128.} Onlara karşı gizlice Macaristan Krallığı ile ittifak kurdu. Avrupa'daki Osmanlı savaşları sırasında Beyşehir şehrini Osmanlılardan almayı başardı. Ancak 1433'te Osmanlı Sultanı II. Murad Anadolu'ya döndü ve İbrahim 1435'te barış talep etti.^{[4]Prof. Yaşar Yüce-Prof. Ali Sevim: Türkiye Tarihi Cilt I, AKDTYKTTK Yayınları, İstanbul, 1991 p 252} Yine de barıştan kısa bir süre sonra İbrahim önemli bir Osmanlı şehri olan Amasya'yı kuşatma altına aldı, Osmanlı Sultanı II. Murad Dulkadiroğulları Beyliği'ne Kayseri'yi, İbrahim'in kardeşi İsa'ya ise Akşehir'i Karamanoğulları Beyliği'nden almaları için destek vererek bu eyleme cevap verdi. İbrahim, 1437'de kuşatmayı kaldırmak zorunda kaldı. Takip eden yedi yıl boyunca Anadolu'da barış hüküm sürdü.^{[5]Essay on the Beylik of Karaman.} Fakat 1444'te büyük bir haçlı ordusu Osmanlı başkentine yürüdüğünde, İbrahim şans görüp Ankara ve Kütahya dahil Anadolu'daki Osmanlı şehirlerini yağmaladı. İki ateş arasında kalan Murad, Haçlılar ile Edirne-Segedin Antlaşması'nı imzalamak zorunda kaldıktan sonra Anadolu'ya dönerek misilleme yaptı. İbrahim, değiştirilemez şartlarla (sevgendname olarak adlandırılır) bir anlaşma imzalamak zorunda kaldı. Murat'ın ölümünden sonra İbrahim, Venedik ile ittifak kursa da Osmanlılara karşı savaşmadı.

İbrahim Bey ve diğer güçler

Mısır'daki Memlükler ilk yıllarda İbrahim'e karşı kardeşi İsa'yı destekleseler de, İbrahim ve Memlükler genellikle iyi durumdaydı. Ancak Çukurova üzerindeki rekabet dostluğu yok etti. İbrahim, 1448'de Kıbrıs Krallığı'ndan Akdeniz kıyısındaki önemli kalesi Korikos'u (modern Kızkalesi, Erdemli) ele geçirdi. Bu, Çukurova'nın geri kalanını fethetmesini sağladı. Ancak Memlükler, 1456'da vasalları Türkmen beyliği olan Ramazanoğulları ile birlikte Karamanoğullarına saldırdı.

Son yılları

Son yıllarında oğulları taht için mücadele etmeye başladı. Varisi, Silifke valisi İshak'tır. Ancak küçük oğlu Pir Ahmet, Konya'da kendini Karaman'ın beyi ilan etti. İbrahim, 1464'te öldüğü batı topraklarında küçük bir şehre kaçtı.

Ailesi

Eşleri

1. Fülâne Hatun- İbrahim Bey'in büyük oğlu ve veliahtının annesidir. Cariyedir. Meşhur seyyah Broquiere, bu kadını İbrahim Bey'in öldürttüğünü fakat oğlu İshak Bey'in bu durumdan haberinin olmadığını nakletmiştir.^{[6]Şafakcı, Hamit. Osmanlı ile Karamanlı Arasında Bir Kadın: İlaldı Hatun. Belleten.}

2. İlaldı Sultan Hatun- Osmanlı Padişahı I. Mehmed’in kızıdır. Pîr Ahmed Bey, Kasım Bey ve Kaya Bey ve Alaüddin Bey'in annesidir. Bu evlilik mutsuzdu; çünkü İbrahim Bey, eşinden ve Osmanlı kanı taşıyan oğullarından nefret ediyordu.^{[6]Şafakcı, Hamit. Osmanlı ile Karamanlı Arasında Bir Kadın: İlaldı Hatun. Belleten.}

Çocukları

İbrahim Bey'in bilinen sekiz oğlu vardır:

1. '''İshak Bey'''- İbrahim Bey'in büyük oğlu ve veliahtı. Karamanoğulları Beyliği 18. hükümdarı.^{[6]Şafakcı, Hamit. Osmanlı ile Karamanlı Arasında Bir Kadın: İlaldı Hatun. Belleten.}

2. Pîr Ahmed Bey– İlaldı Hatun'un oğlu. Karamanoğulları Beyliği 19. hükümdarı.^{[6]Şafakcı, Hamit. Osmanlı ile Karamanlı Arasında Bir Kadın: İlaldı Hatun. Belleten.}

3. Kasım Bey- Karamanoğulları Beyliği 20. hükümdarı.^{[6]Şafakcı, Hamit. Osmanlı ile Karamanlı Arasında Bir Kadın: İlaldı Hatun. Belleten.}

4. Karaman Bey.^{[6]Şafakcı, Hamit. Osmanlı ile Karamanlı Arasında Bir Kadın: İlaldı Hatun. Belleten.}

5. Mehmed Bey.^{[6]Şafakcı, Hamit. Osmanlı ile Karamanlı Arasında Bir Kadın: İlaldı Hatun. Belleten.}

6. Alaüddin Bey.^{[6]Şafakcı, Hamit. Osmanlı ile Karamanlı Arasında Bir Kadın: İlaldı Hatun. Belleten.}

7. Süleyman Bey.^{[6]Şafakcı, Hamit. Osmanlı ile Karamanlı Arasında Bir Kadın: İlaldı Hatun. Belleten.}

8. Nure Sofi.^{[6]Şafakcı, Hamit. Osmanlı ile Karamanlı Arasında Bir Kadın: İlaldı Hatun. Belleten.}

Ayrıca bazı kaynaklara göre İbrahim Bey'in bir kızı Fatih Sultan Mehmed'in eşi olmuştur.^{[6]Şafakcı, Hamit. Osmanlı ile Karamanlı Arasında Bir Kadın: İlaldı Hatun. Belleten.[7]Sakaoğlu, Necdet. Bu Mülkün Kadın Sultanları. Alfa Yayınları, 2015, s. 177.[8]Başkan, Yahya. Karamanoğulları Beyliği. Grafiker Yayınları, 2016, s. 281.} Öztuna'ya göre bu kadın Gülşah Hatun'dur.^{[9]Öztuna, Yılmaz. Devletler ve Hânedanlar Türkiye (1074-1990). Kültür Bakanlığı Yayınları, 1996, s. 126.[10]Karakoç, Kübra. XIV. VE XV. YÜZYILLARDA OSMANLI HANEDANINDA GERÇEKLEŞEN EVLİLİKLER*. İSAM, 2020.}

Popüler Kültür

• Fetih 1453 filminde II. Mehmed'in (Devrim Evin) ikinci saltanatının ilk dönemlerinde Osmanlı'ya savaş ilan eden Karamanoğlu İbrahim II. Mehmed'in büyük bir orduyla üzerine geldiğini görmüş ve padişahtan af dilemiş, Osmanlı hakimiyetini tanımıştır.

• 2024 yapımı Mehmed: Fetihler Sultanı dizisinde İbrahim Bey'i Fahri Öztezcan canlandırmıştır.