Karamanoğulları Hanedanı

Karamanoğulları Hanedanı (Eski Türkçe: آل قرمان, Âl-i Karaman), 1255 ile 1483 yılları arasında Karamanoğulları Devleti'ni, 1293 ile 1471 yılları arasında ise Alâiye Beyliği'ni yöneten Türk asıllı hanedandır.^{[1]ALÂİYE BEYLİĞİ TDV. Erdoğan Merçil.} Kurucusu Kerimüddin Karaman Bey'dir. Devletin yıkılmasının ardından bazı üyeleri Osmanlı İmparatorluğu'nda sancakbeyliği ve paşalık gibi çeşitli kademelerde devlet hizmetinde bulunmuştur.^{[2]Gençoğlu, H. Hulûsî (2020). "Tarihten Bugüne Karamanoğulları Hânedânı ve Halil Edhem Eldem’in Karamanoğulları Hakkında Vesâik-i Mahkûka Adlı Eseri". Akademisyen Kitabevi. ISBN 9786257106030.[3]Mesut Koman, Konya Halkevi Kültür Dergisi (Mecmuası), Konya, 1936, Sayı: 2, Sayfa: 123}

Köken

Karamanoğulları Hanedanı'nın mensup olduğu aşiret olan Karamanlu oymağı, Moğolların baskısı sonucunda Orta Asya'yı terk ederek önce Azerbaycan'a, sonra ise Anadolu'ya gelip Sivas'a yerleşmişlerdir. Ahmet Şikari bu konu hakkında şunları aktarmaktadır:^{[4]Karamanname. Ahmet Şikari.}

“Kâlhanoğulları'ndan, Şirvan Han neslinden, Oğuz boyundan, Oğuz beylerinden Saadeddin adında bir bey vardı. Şirvan vilayetinden çıkıp gelmişti. (...) Yazın Sivas'da Kayseriyye yaylaklarında bulunurlardı. Kışın Acem diyarına giderlerdi. Bunlara Oğuz topluluğu denilirdi. (...) Beylerinin adı Saadeddin, kardeşinin adı ise yiğit bir bahadır olan İmadeddin Bey'dir. Saadeddin'in Nureddin adında bir oğlu vardı. (...)”

Hanedanın kurucusu Karaman Bey adını, mensup olduğu oymaktan alır. Babası boy lideri olan Nureddin Bey, annesi ise Uygur kökenli olup Selçukluların Kayseri valisinin kız kardeşidir.^{[5]Ahmet Şikari. Karamanname.} Annesi aynı zamanda Eretna Devleti'nin kurucusu Alaeddin Eretna'nın büyük halası veya halasıydı. Bu yüzden Karaman Bey ile Alaeddin Eretna'nın arasında akrabalık bağı bulunmaktaydı.^{[6]Göde, Kemal. Sultan Alaeddin Eretna. Kültür Bakanlığı Yayınları, 1990.}

Karamanlıların hangi Oğuz boyuna mensup olduğu tarihçiler tarafından tartışma konusu olmuştur. Karamanlı tarihçisi Ahmed Şikari, Karamanname isimli eserinde Afşar Boyu'na mensup olduklarını belirtmiştir. Yazıcızâde Ali de ''Tarih-i Âl-i Selçuk'' adlı eserinde Afşar Boyu'na mensup olduduklarını yazmıştır. İsmail Hakkı Uzunçarşılı da bu hanedanı aynı boya bağlamıştır. Benzer şekilde Ali Sevim ile Yaşar Yücel, Türkiye Tarihi I adlı kitaplarında bu görüşü desteklemiştir. Öte yandan Köprülüzâde Mehmed Fuad, bu konu hakkında yazdığı eserlerinde farklı bir bakış açısıyla yaklaşarak, Karamanlıların Salur Boyu'na mensup olduğunu ortaya koymuştur. Ramazan Boyacıoğlu da Salur Boyu'nda hemfikirdir.^{[7]Türkiyat Mecmuası I. Köprülüzâde Mehmed Fuad, 1925.}

Ayrıca Bakınız

• Mucan oymağı