Paşa

Paşa, Osmanlı Devleti zamanında yüksek sivil memurlara ve albaydan üstün rütbede bulunan askerlere verilen ünvan.^{[1]TDK Güncel Türkçe Sözlük: Paşa.} Bunun yanında Osmanlı himayesindeki Mısır baş yöneticilerine de paşa ünvanı verilmiştir.

Sözcüğün kökeni

Sözcüğün Eski Türkçe'deki erkek evlat anlamına gelen beşe kelimesinden geldiği^[2]Paşa. veya 'baş ağa' sözcüklerinin birleşmesiyle oluştuğu düşünülmektedir.^{[3]Cevat Akkanat. Paşa Şiir.} Bunun yanında baş isim gövdesine -A isimden isim yapan yapım eki getirilerek en üstte, başta olan anlamında türetilen bir kelime olduğu da düşünülebilir. İskender Pala da sözcüğün "beşe" sözünden geldiğine Od adlı romanındaki şu sözlerle işaret etmiştir: "Çelebi Faruk, Lokman Beşe'nin babasıydı demek. Üç yıldır bunu hiç bilmemiştim. Oysa "Paşa" demesinden anlamalıydım."^{[4]Pala, İskender (2011), Od, s.159, Kapı Yayınları:İstanbul.} Günümüzde Lâkap ve Ünvanların Kaldırılması Hakkındaki Kanun ile yasak olmasına rağmen (26 Kasım 1934) pek çok kesimde general rütbeli subaylar için yaygın olarak kullanılmaktadır.^{[1]TDK Güncel Türkçe Sözlük: Paşa.} Ayrıca paşa Türkçe kökenli bir kelime olmasına rağmen yabancı tamlamaların içinde kullanılmıştır.^{[5]Ferit Devellioğlu. Osmanlıca-Türkçe Ansiklopedik Lûgat: Paşa kelimesi. 205, s. 854.}