Salur boyu

Salur boyu, Oğuz Kağan Destanı'na göre Oğuzların 24 boyundan biri ve Kaşgarlı Mahmud'a göre Divân-ı Lügati't-Türk'teki yirmi iki Oğuz bölüğünden beşincisi; " صاَلغُر Salgur"lardır. Belgeleri şudur :^{[1]Atalay, Besim (2006). Divanü Lügati't - Türk. Ankara: Türk Tarih Kurumu Basımevi. ISBN 975-16-0405-2, Cilt I, sayfa 56} diye tanımladığı bir Oğuz boyudur. Bu boyların Üçoklar kolundan (sol kolundan) Oğuz Kağan'ın oğlu Dağ Han'ın soyundan geldikleri kabul edilir.

Etimoloji

En eski şekli Salğur olarak geçmektedir.^{[1]Atalay, Besim (2006). Divanü Lügati't - Türk. Ankara: Türk Tarih Kurumu Basımevi. ISBN 975-16-0405-2, Cilt I, sayfa 56} Morfolojik olarak salmaq “atmak, saldırmak” fiiline gelen -GUr eki ile açıklanmaktadır.^{[2]Durmuş, Eda. OĞUZ BOY ADLARININ ANLAMLARI. 18 Temmuz 2025, s. 101-115.} Salarcada -GUr gelecek zamanı bildiren ektir.^{[3]林 (Lin), 莲云 (Lianyun). 撒拉语简志 [A Brief History of Salar]. 民族出版社, s. 65-66.} sal- fiili ise “eklemek” ve “karıştırmak” anlamlarına gelmektedir.^{[4]林 (Lin), 莲云 (Lianyun). 撒拉汉汉撒拉词汇 [Salarca-Çince, Çince-Salarca Sözlük]. 四川民族出版社, 1992, s. 59.}

“Salur” kelimesi kılıç sallayan anlamında kullanılmıştır.^[5]SALUR.

Günümüzde

14. yüzyılda Sivas, Erzincan, Kayseri ve Tokat civarında hüküm sürmüş Kadı Burhaneddin Devleti Salur boyuna mensuptur.

Anadolu'da Salur boyuna mensup halkın yaşadığı bölgelerde Salur ismini taşıyan çok sayıda köye rastlanmaktadır. Bu soydan gelenlerden bir grup, İskilip'te Salur köyünü kuranlar. Günümüzde Salur Soyadı olarak da taşınmakta. Bugün Çağdaş Türkmenlerin kökeni Salır^{[6](bakınız the Salïr tribe; Clark 1998: 8–11, 17–18)} boyu Türkmenistan, Özbekistan, Afganistan, Irak ve İran'da ve aynı kökden olan Çin'deki Salar uyruğu Salur boyundan gelmekte olduğu tahmin edelsede Salurlar asıl Hazar etraflarda yaşamış ve oradan İran Horasan ve orta Asya ve Anadolu bölgelerine kadar dağılmıştır. Anadoluda birçok Bölgede ve Anadolu Selçuklu ve beraberinde Anadoluda oluşan Beylikler ağırlıklı Salur Boylarından etkilenmiştir. Bunlar başta Karaman Teke ve Candaroğulları ağırlıklı Salur kökenli Taifeler Kabileler Oymaklar tarafından Meydana gelmişlerdir. Salurlar içerisindeki Taife ve Oymaklar adında bugün Salur Ata yurdu olan Hazar Bölgesinde Yer, Mezra, Köy ve Yerleşim yerleri isimleri hâlen yaşamakta. Salurlar içinde ciddi ölçüde Kıpçaklık da var. Hazar Bölgesi her zaman Oğuz ve Kıpçak Boy ve Taifelerin kaynaşıp bir arada yaşadığı Bölge olmuştur. Aynı şekilde Anadoluda Salurlar içinde Oğuz ve Kıpçak Taifeler beraber Hazar ve İran Bölgesinden göç ederek, kaynaşarak bir arada yaşamayı sürdürdüler.^{[7]Houtsma, M. Th. "E.J. Brill's First Encyclopaedia of Islam, 1913-1936". Brill Publishers, 1987. pp. 119 , 120}

Salur oymakları

Salur boyu kendi arasında sekiz oymaklara ayrılmaktadır:

• Karakoyunlu (Karacakoyunlu)

• Söklen

• Zaimoğlu

• Usta

• Yomut (Timuroğlu/Temiroğlu/Demiroğlu)

• Hızır

• Karamanlı^{[8]TÜRKMEN BOYLARININ GEÇMİŞİ, YAYILIŞI, BUGÜNKÜ DURUMU VE GELECEĞİ, Prof. Dr. Soltanğa ATANİYAZOV, Sayfa 23-24}

• Begbölük

• Kallaklar

• Sapalak

• Kodcek

• Anna

• Odcuk

• İncaldı

• Körler

• Garayusup

• Baylar

• Hocambazlı

• Çürüler

• Çepbeler

• Ökürcikli

• Duşaklı

• Arabaçı

• Gök

• Çürre

• Gedek

• Ödekbay

• Aladuzlı

• Şıh

• Omar

• Zommuk

• Aymaklar

• Pelleçi

• Mamaklar

• Pencivar

• Halılçulum

• Gızıl

• Bagşı

• Baylar

• Yorga

• Mollaomar

• Annagulı

• Marca

• Acgam

• Keki

• Çokallar

• Eşekler

• Baylar

• Kuşi-Boka

• Begler

• Deli

• Kerler

• Süythorlar

• Akkoyunlu (Akçakoyunlu)

• Sarı Kışla

• Ersarı (Aksarıklı)

• Ulutepe

• Güneş

• Kara

• Bekevül

• Kul oğulları (tekeoğlu, tekeloğlu, tekelioğlu)

• Burgaz

• Akseki

• Bahşı (Bahşiş)

• Karaca

• Karatekeli

• Alseki

• Aziz (Aziziye Kınalı Yörükleri)

• Daş (Taş)

• Dongüç (Tongüç)

• Ayak (Kızılayak)

• Ötemiş (Ödemiş)

• Mırış

• Tutamış

• Karaahmet

• Toktamış

• Tufaz

• Gökçe

• Saçmaz

• Karatekeli

Ayrıca bakınız

• Türk Boylarının Tamgaları

Dış bağlantılar

• Çin Halk Cumhuriyeti resmî sitesi "Salarlar"

• Salarca örnekler

• ''Arienne M. Dwyer:'' Salarca Dilbilgisel taslak

• Salar Dilbilimsel soyu

• Türkiye'de tarih boyunca Salarların yaşadığı yerler