Karamanlı oymağı

Karamanlı, Karamanoğulları veya nadiren sadece Karaman, Oğuzların Afşar veya Salur koluna mensup bir sülale ve oymaktır.^{[1]Türkiyat Mecmuası I. Köprülüzâde Mehmed Fuad, 1925.} Oymağın kökeninin, Selçuklu Devleti'nin kuruluşu sırasında yaşamış olan ve Şecere-i Terakime eserinde Oğuz Yabgusu Şah Melik'in öldürülmesiyle alakalı rivayette de ismi geçen, bugünkü Türkmenistan'daki Balkan Dağları ve Mangışlak Yarımadası civarlarında yaşam sürmüş olan "Karaman" adındaki Türkmen bir beye dayandığı söylenir.^{[2]Karamanoğulları Tarihi. Bilal Gök, 2022.} 12. yüzyılın sonlarına veya 13. yüzyılın başlarına kadar yine kökenlerinin dayandığı yerlerde yaşayan Karamanlı aşiretinin büyük bir kısmı, Moğol istilalarının bölgelerine sıçramasıyla birlikte batı yönüne doğru göç etmişlerdir. Göçlerle Anadolu'ya gelen Karamanlılar Ermenek-Mut yöresine yerleşmiştir ve burada Karamanoğulları Devleti'ni kurmuşlardır. Devletin, kurucu ve yönetici unsuru olmuştur. Karamanoğulları Devleti'nin dağılmasından sonra ise Karamanlıların kimisi Anadolu'nun farklı yerlerinde alt oymaklara bölünerek halk arasına karışmış, kimisi ise Osmanlı İmparatorluğu'nda devlet adamlığı yapmıştır.^{[3]Gençoğlu, H. Hulûsî (2020). "Tarihten Bugüne Karamanoğulları Hânedânı ve Halil Edhem Eldem’in Karamanoğulları Hakkında Vesâik-i Mahkûka Adlı Eseri". Akademisyen Kitabevi. ISBN 9786257106030.[4]Mesut Koman, Konya Halkevi Kültür Dergisi (Mecmuası), Konya, 1936, Sayı: 2, Sayfa: 123} İran bölgesi civarına göç eden Karamanlılar ise; Karakoyunlu, Akkoyunlu ve Safevî Devletlerinde soylu oymaklardan biri olarak görülmüşler ve oymak mensupları; komutanlık, beylerbeyliği, vezirlik gibi devlet içerisinde önemli rütbeler almıştır. Karamanlı oymağının mensupları günümüzde çoğunlukla; Türkiye, Azerbaycan, Türkmenistan ve İran ülkelerinde yaşam sürdürmeye devam etmektedir.

Karamanlı oymağının kolları

Türkiye

Harezmşahlar'ın Moğollar tarafından istilasıyla önce Aral Gölü çevresinden Azerbaycan'a ve ardından Anadolu'ya gelen Karamanlı oymağı ilk olarak Anadolu Selçuklu sultanı I. Alâeddin Keykubad tarafından Ermenek ve Mut yörelerine iskan edildi. Önce burada 1228 yılında bir uç beyliği sonradan da 1255 yılında sülale ve oymak beyi Karaman önderliğinde devlet kuran Karamanlı oymağı, iki buçuk yüzyıl sonra kurdukları devletin dağılmasıyla oymağın çoğunluğu başta Dulkadir eyaleti olmak üzere Anadolu'nun farklı yerlerine ve kısmen Balkanlara iskan ettirilmiştir. Böylece Karamanlı oymağı farklı alt dallara ayrılmıştır.

• Mucanoğulları^{[5]Adnan Menderes KAYA, Denizli ve Çevresinde Avşar Türkmenleri, s.57.[6]Adnan Menderes KAYA, Avşar Türkmenleri, s.173.}

• Kızılkeçilü^{[5]Adnan Menderes KAYA, Denizli ve Çevresinde Avşar Türkmenleri, s.57.}

• Dedelü Karamanlu^{[6]Adnan Menderes KAYA, Avşar Türkmenleri, s.173.}

• Afşarlu Karamanlusu

• Seğmenlü Karamanlusu

• Eyülü Karamanlusu

• Yüzde Karamanlusu

• Kızıl Hasanlu

• Doğanoğlu Karamanlusu

• Küçük Karamanlu^{[6]Adnan Menderes KAYA, Avşar Türkmenleri, s.173.}

• Karamanuşağı^{[6]Adnan Menderes KAYA, Avşar Türkmenleri, s.173.}

• Alcılı Karamanlu^{[6]Adnan Menderes KAYA, Avşar Türkmenleri, s.173.}

• Karaman-Beğceli^{[6]Adnan Menderes KAYA, Avşar Türkmenleri, s.173.}

• Karaman Hacılu^{[6]Adnan Menderes KAYA, Avşar Türkmenleri, s.173.}

Türkmenistan

Türkmenistan'daki Karamanlı oymağının (Garaman taýpasy) kolları Serahs civarında yaşarlar.

• Begbölük

• Sapalak

• Kodcek

• Anna

• Kellekler

• Odcuk

• İncaldı

• Körler

• Garayusup

• Baylar

• Hocambazlı

• Çürüler

• Çepbeler

• Ökürcikli

• Duşaklı

• Arabaçı

• Gök

• Çürre

• Gedek

• Ödekbay

• Aladuzlı

• Şıh

• Omar

• Zommak

• Aymaklar

• Pelleçi

• Mamaklar

• Pencivar

• Halılçulum

• Gızıl

• Bagşı

• Baylar

• Yorga

• Mollaomar

• Annagulı

• Marca

• Acgam

• Keki

• Çokallar

• Eşekler

• Baylar

• Kuşiboka

• Begler

• Deli

• Kerler

• Süüthorlar