Turkipedia
Menü
Giriş yapHesap oluştur 

Kuzey Altayca

İçindekiler4
  1. Demografi
  2. Ağızları
  3. Dilsel özellikler
  4. Dış bağlantılar
  5. Kaynakça

Kuzey Altayca, Rusya'nın Altay Cumhuriyeti'nde bazı topluluklar tarafından konuşulan bir Türk lehçesidir.[1]Northern Altai. ELP Endangered Languages Project. Geleneksel olarak tek bir dil olarak kabul edilse de, Güney Altay ve Kuzey çeşitleri karşılıklı olarak tamamen anlaşılır değildir. Standart Altayca, Güney Altayca temel alınarak oluşturulmuştur ve Kuzey Altayca konuşanlar tarafından kabul görmemektedir.[2]Raymond G. Gordon, Jr, ed. 2005. Ethnologue: Languages of the World. 15th edition. Dallas: Summer Institute of Linguistics.

Kuzey Altayca Kiril alfabesiyle yazılır. 2006 yılında Altay Krayı'nda Kumandı ağzı için bir alfabe oluşturulmuştur.[3]В Алтайском крае издана азбука кумандинского языка. 2006.

Demografi

2002 Rus Nüfus Sayımı verilerine göre Rusya'da 65.534 kişi Altayca'ya hakim olduğunu belirtmiştir.[4]Всероссийская перепись населения 2002 года. Том 13. «Коренные малочисленные народы Российской Федерации». Sadece %10 kadarı Kuzey Altayca, geri kalanı ise Güney Altayca konuşmaktadır. Ayrıca bazı verilere göre Altaylıların sadece %2'si akıcı bir şekilde Altayca konuşmaktadır.[5]Энциклопедия «Кругосвет».

Ağızları

Kuzey Altayca aşağıdaki ağızlardan oluşur:

  • Kumandı ağzı. 1,862 Kumandı bu dili anadili olarak beyan etmiştir ancak[6]Russian census figures. 1,044'ü bu dili bildiğini ifade etmiştri.[6]Russian census figures.

  • Çelkandu ağzı: 466 Çelkandu bu dili anadili olarak, 539 kişi bu dili konuşabildiğini beyan etmiştir.

Dilsel özellikler

Aşağıdaki özellikler, Kuzey Altaycada yaygın olarak kullanılan Türkçe izoglosların sonucunu ifade eder.[7]Диалект Черневых Татар (Туба-Кижи): грамматический очерк и словарь.. Наука, 1966.[8]Диалект Кумандинцев (Куманды-Кижи): грамматический очерк, тексты, переводы и словарь.. Наука, 1972.[9]Диалект Лебединских Татар-Чалканцев (Куу-Кижи). Наука, 1985.

  • /ag/ — Proto-Türkçe */ag/ Kuzey Altaycada üç varyasyonda bulunur: /u/, /aw/, /aʁ/

  • /eb/ — Proto-Türkçe */eb/, çeşide bağlı olarak /yj/ veya /yg/ olarak bulunur.

  • /VdV/ — Birkaç sözcüksel istisna dışında (muhtemel alıntılar), proto-Türkçe intervokal */d/, /j/ ile sonuçlanır.

Dış bağlantılar

Kaynakça

  1. 1.Northern Altai. ELP Endangered Languages Project. endangeredlanguages.com
  2. 2.Raymond G. Gordon, Jr, ed. 2005. Ethnologue: Languages of the World. 15th edition. Dallas: Summer Institute of Linguistics.
  3. 3.В Алтайском крае издана азбука кумандинского языка. 2006. indigenous.ru
  4. 4.Всероссийская перепись населения 2002 года. Том 13. «Коренные малочисленные народы Российской Федерации». perepis2002.ru
  5. 5.Энциклопедия «Кругосвет». krugosvet.ru
  6. 6.Russian census figures. perepis2002.ru
  7. 7.Диалект Черневых Татар (Туба-Кижи): грамматический очерк и словарь.. Наука, 1966.
  8. 8.Диалект Кумандинцев (Куманды-Кижи): грамматический очерк, тексты, переводы и словарь.. Наука, 1972.
  9. 9.Диалект Лебединских Татар-Чалканцев (Куу-Кижи). Наука, 1985.