August Ludwig Weppler
İçindekiler1
Tevfik Paşa ya da doğum adıyla August Ludwig Weppler (d. 16 Ocak 1820, Kassel – ö. 21 Kasım 1862, Bağdat Eyâleti), Alman asıllı Macar devrimci ve Avusturyalı asker, sonradan Osmanlı mirlivasıdır. 1848 Macar Devrimi'nin başarısızlığa uğramasının ardından, pek çok Macar ve Polonyalı mülteci gibi Osmanlı İmparatorluğu'na sığınarak Müslüman oldu. Weppler, 13 yıl boyunca Osmanlı ordusunda bulundu. 1862'de Bağdat'ta bir Bedevî ayaklanmasını bastırdığı sırada öldürüldü.
Hayatı
Avusturya İmparatorluğu'ndaki yaşamı
August Ludwig Weppler, 16 Ocak 1820'de Avusturya İmparatorluğu'nun Kassel şehrinde soylu Alman bir aileye doğdu. Anne tarafından meşhur Avusturyalı mareşal (Feldmarschall-Lieutenant) Julius Jacob von Haynau'nun yeğenidir.[1]Csorba, György. Az 1848–49-es Törökországi Magyar Emigráció Története. Hadtörténelmi Közlemények, 1999, s. 43. 1837'de Avusturya ordusunun 12. Piyâde Alayı okulunda askerî hayatına adım attı. 1841'de teğmenliğe, 1847'de ise süvâri üsteğmenliğine getirildi. 1848 baharında alayıyla birlikte Macaristan Krallığı'nın emrine girerek Sırp ayaklanmalarını bastırmakla görevlendirildi.[2]Ayan, Dursun. Kırım Savaşı'nda Görev Alan 1849 Macar Mültecileri. Başkent Üniversitesi, 2022, s. 58.
Temmuz'da düşman eline geçmesine rağmen, Eylül'de yapılan esir değişimiyle özgürlüğünü yeniden kazandı. Aynı yılın sonbaharında, Honved ordusuna katıldı ve kısa sürede yüzbaşı yapıldı. Tümgeneral Mor Perczel'in kuvvetlerine destek oldu ve çeşitli çarpışmalarda yaralandı. 25 Ocak 1849'da Cegléd'deki muharebede sergilediği olağanüstü cesâret nedeniyle tabur komutanlığına atanarak liyâkat nişanı ile ödüllendirildi. Ardından Orta Tisa'da görev gördü, Szőreg ve Temeşvar'daki çatışmalarda yer aldı. Lenauheim'daki muharebe sonrasında yarbaylığa terfî etti.[2]Ayan, Dursun. Kırım Savaşı'nda Görev Alan 1849 Macar Mültecileri. Başkent Üniversitesi, 2022, s. 58. Temmuz 1849'da, Macaristan Krallığı'nın güney bölgelerinde konuşlu Hussar Alayları'nda göreve başladı. 16 Ağustos 1849'da albay oldu.[1]Csorba, György. Az 1848–49-es Törökországi Magyar Emigráció Története. Hadtörténelmi Közlemények, 1999, s. 43.
Macar Devrimi'nin başarısızlıkla sonuçlanması üzerine Kohlman; Cumhurbaşkanı Lajos Kossuth ve kabinesinin çoğu üyesi, Józef Bem, György Klapka, Henryk Dembiński, Józef Wysocki, György Kmety, Fischel Freund, Adolf Farkas, János Derecskey, Josef Kohlman ve diğer pek çok Macar ile Polonyalılar gibi Osmanlı İmparatorluğu'na sığındı.[3]Marz, Rasim. Ali Pascha – Europas vergessener Staatsmann. Frank & Timme, 2016, s. 81.
Osmanlı İmparatorluğu'ndaki yaşamı
General Józef Bem ile birlikte Osmanlı Bulgaristanı'na albay rütbesiyle sığındı. Kısa süre içerisinde İslâmiyet'i kabul ederek Tevfik ismini aldı. Kırım Savaşı sırasında Kafkasya cephesinde çatıştı, hizmetlerinden ötürü Mecîdiye Nişanıyla taltif edildi. 1862'de Mezopotamya'daki Osmanlı ordusuna mirliva olarak atandı ve piyâde komutanlığı yapmaya başladı. Tevfik Paşa, 21 Kasım 1862'de Bağdat çevresinde Bedevîler'in çıkardığı bir ayaklanmayı bastırmaya çalışınca öldürüldü.[4]Ayan, Dursun. 1855 Kars Savunmasında Macar Subaylar. Kafkas Üniversitesi, 2024, s. 68.
Özel hayatı
İstanbul'da Avusturyalı bir kadınla evlendi. İki çocukları oldu.[2]Ayan, Dursun. Kırım Savaşı'nda Görev Alan 1849 Macar Mültecileri. Başkent Üniversitesi, 2022, s. 58.
Kaynakça
- 1.Csorba, György. Az 1848–49-es Törökországi Magyar Emigráció Története. Hadtörténelmi Közlemények, 1999, s. 43. matarka.hu
- 2.Ayan, Dursun. Kırım Savaşı'nda Görev Alan 1849 Macar Mültecileri. Başkent Üniversitesi, 2022, s. 58. dergipark.org.tr
- 3.Marz, Rasim. Ali Pascha – Europas vergessener Staatsmann. Frank & Timme, 2016, s. 81. g.co
- 4.Ayan, Dursun. 1855 Kars Savunmasında Macar Subaylar. Kafkas Üniversitesi, 2024, s. 68. egitisim.gen.tr