Mirliva

Mirliva (ميرلوا^{[1]http://www.sevde.de/OsmanliTurkcesiSozlugu.pdf Osmanlı Türkçesi Sözlüğü, s. 309}), Osmanlı Devleti'nin son dönemi ve Türkiye'nin ilk yıllarında kullanılan ve hala çoğu Arap ülkesinde bulunan, ferîk ile miralay rütbeleri arasında olan ve tarihi kullanım bakımından günümüz tuğgeneral rütbesine denk bir askeri rütbe.^{[2]Erdal Aydın. Cumhuriyet Dönemi’nde Türetilen Yeni Rütbe Adlarının Kaynağı ve Yapılma Süreci. BŞEÜ Sosyal Bilimler Dergisi, 2022.} Paşalık ünvanı mirliva rütbesinden itibaren kazanılırdı.

Osmanlı İmparatorluğu ve Türkiye Cumhuriyeti

Mirliva kelimesi mir (مير, kuman) ile liva (لوا, tugay) kelimelerinin birleşmesi sonucu oluşturulmuştur. Bu rütbeye sahip olanlar günümüzde büyüklükleri tugaya denk gelen askerî birimleri yönetmişlerdir. Fakat bu, bağlayıcı bir kuraldan ziyade teamül olarak uygulanıyordu.

Mesela Mahmut Şevket Paşa, mirliva rütbesiyle Erkân-ı Harbiye-i Umûmiye Riyaseti'ne atanmış ve 16. Kolordu komutanıyken 1 Nisan 1916'da Diyarbakır'da bu rütbeyi alan Mustafa Kemal Paşa ise Yıldırım Ordular Grubu Komutanlığı görevinde bulunmuştur.

Mirliva rütbesi, 26 Kasım 1934 tarihli 2590 sayılı Lâkap ve Unvanların Kaldırılması Hakkındaki Kanun'un üçüncü maddesi gereğince iptal edildi. 9 Nisan 1935 tarihli 2295 sayılı Kararname ile kara mirlivaları için rütbenin karşılığı tuğgeneral, deniz mirlivaları için ise rütbenin karşılığı tuğamiral olarak belirlenmiştir, fakat kanunun çıktığı zamanda tümen komutanlığında bulunan mirlivalara tümgenerallik veya tümamirallik verilmiştir.^{[3]Resmî Gazete Arşivi. 1935.}

Mısır Krallığı

Ayrıca bakınız

• Osmanlı İmparatorluğu'nun askerî rütbeleri