1. Ordu (Osmanlı İmparatorluğu)

1. Ordu, Osmanlı Ordusu'nun ordularından biri.

Düzen

Savaş Düzeni, 1877

1877'de Selimiye'de kurulan ordunun ilk düzeni:

• Piyade: Yedi sınır alayı ve yedi tüfek taburu.^{[1]Ian Drury, Illustrated by Raffaele Ruggeri, The Russo-Turkish War 1877, Men-at-Arms 277, Ospray Publishing Ltd., Reprinted 1999, ISBN 1-85532-371-0, p. 35.}

• 1. Düzenli Piyade Tümeni (Birinci Nizamiye Fırkası)^{[2]Edward J. Erickson, Defeat in Detail: The Ottoman Army in the Balkans, 1912-1913, Westport, Praeger, 2003, p. 6.}

• 2. Düzenli Piyade Tümeni (İkinci Nizamiye Fırkası)^{[2]Edward J. Erickson, Defeat in Detail: The Ottoman Army in the Balkans, 1912-1913, Westport, Praeger, 2003, p. 6.}

• Süvari: Beş sınır alayı ve Kazak tugayı.^{[1]Ian Drury, Illustrated by Raffaele Ruggeri, The Russo-Turkish War 1877, Men-at-Arms 277, Ospray Publishing Ltd., Reprinted 1999, ISBN 1-85532-371-0, p. 35.}

• Süvari Tümeni (Süvari Fırkası)^{[2]Edward J. Erickson, Defeat in Detail: The Ottoman Army in the Balkans, 1912-1913, Westport, Praeger, 2003, p. 6.}

• Topçu: Dokuz alan ve üç atlı topçu bataryası, bir İhtiyat alayı.^{[1]Ian Drury, Illustrated by Raffaele Ruggeri, The Russo-Turkish War 1877, Men-at-Arms 277, Ospray Publishing Ltd., Reprinted 1999, ISBN 1-85532-371-0, p. 35.}

• Topçu Tümeni (Topçu Fırkası)^{[2]Edward J. Erickson, Defeat in Detail: The Ottoman Army in the Balkans, 1912-1913, Westport, Praeger, 2003, p. 6.}

• İstihkâm: Bir istihkam birliği, 8 istihkam birliği, bir esnaf birliği.^{[1]Ian Drury, Illustrated by Raffaele Ruggeri, The Russo-Turkish War 1877, Men-at-Arms 277, Ospray Publishing Ltd., Reprinted 1999, ISBN 1-85532-371-0, p. 35.}

• Mühendis alayı (İstihkâm Alayı) x 2^{[2]Edward J. Erickson, Defeat in Detail: The Ottoman Army in the Balkans, 1912-1913, Westport, Praeger, 2003, p. 6.}

Savaş Düzeni, 1908

• Birinci Ordu Karargâhı:

• 1. Piyade Tümeni (Birinci Fırka)

• 2. Piyade Tümeni (İkinci Fırka)

• 1. Süvari Tümeni (Birinci Süvari Fırkası)

• 1. Topçu Tümeni (Birinci Topçu Fırkası)

• Çatalca Müstahkem Mevkii Komutanlığı (Çatalca Müstahkem Mevkii Komutanlığı)

• Birinci Ordu Yedek Tümenleri (Tümen adı yerini gösterir)

• 1. Bursa Yedek Piyade Tümeni (Birinci Bursa Redif Fırkası)

• 2. Kastamonu Yedek Piyade Tümeni (İkinci Kastamonu Redif Fırkası)

• 3. Ankara Yedek Piyade Tümeni (Üçüncü Ankara Redif Fırkası)

• 4. Kayseri Yedek Piyade Tümeni (Dördüncü Kayseri Redif Fırkası)

Savaş Düzeni, 1911

• Ordu Karargâhı, Harbiye, İstanbul

• 1. Kolordu, Harbiye, İstanbul (Ferik Zeki Paşa)

• 1. Piyade Tümeni, Harbiye, İstanbul (Albay Hasan İzzet Bey)

• 2. Piyade Tümeni, Selimiye, İstanbul (Mirliva Prens Aziz Paşa)

• 3. Piyade Tümeni, Pangaltı, İstanbul (Mirliva Osman Paşa)

• Harp Okulu, Harbiye, İstanbul

• İstanbul Boğazı Müstahkem Mevkii Komutanlığı, İstanbul Boğazı, İstanbul

• 2. Kolordu, Tekirdağ (Mirliva Şevket Turgut Paşa)

• 4. Piyade Tümeni, Tekirdağ

• 5. Piyade Tümeni, Gelibolu

• 6. Piyade Tümeni, İzmir

• Çanakkale Müstahkem Mevkii Komutanlığı, Çanakkale

• 3. Kolordu, Kırklareli

• 7. Piyade Tümeni, Kırklareli

• 8. Piyade Tümeni, Çorlu

• 9. Piyade Tümeni, Babaeski

• 4. Kolordu, Edirne (Ferik Ahmet Abuk Paşa)

• 10. Piyade Tümeni, Edirne

• 11. Piyade Tümeni, Dedeağaç

• 12. Piyade Tümeni, Gümülcine

• Edirne Müstahkem Mevkii Komutanlığı, Edirne

I. Dünya Savaşı

Savaş Düzeni, Ağustos 1914

Ağustos 1914'te, ordu aşağıdaki şekilde yapılandırılmıştır:^{[3]Edward J. Erickson, Order to Die: A History of the Ottoman Army in the First World War, Greenwood Press, 2001, ISBN 0-313-31516-7, p. 38.}

• 1. Kolordu

• 1. Tümen, 2. Tümen, 3. Tümen

• 2. Kolordu

• 4. Tümen, 5. Tümen, 6. Tümen

• 3. Kolordu

• 7. Tümen, 8. Tümen, 9. Tümen

• 1. Süvari Tugayı

Savaş Düzeni, Kasım 1914

Kasım 1914'te ordu aşağıdaki şekilde yapılandırılmıştır:^{[4]Edward J. Erickson, Order to Die: A History of the Ottoman Army in the First World War, Greenwood Press, 2001, ISBN 0-313-31516-7, p. 43.}

• 1. Kolordu

• 1. Tümen, 2. Tümen, 3. Tümen

• 2. Kolordu

• 4. Tümen, 5. Tümen, 6. Tümen

• 3. Kolordu

• 7. Tümen, 8. Tümen, 9. Tümen

• 4. Kolordu

• 10. Tümen, 11. Tümen, 12. Tümen

• 19. Tümen

• 20. Tümen

• 1. Süvari Tugayı

Savaş Düzeni, Nisan Sonu 1915

Nisan Sonu 1915'te ordu aşağıdaki şekilde yapılandırılmıştır:^{[5]Edward J. Erickson, Order to Die: A History of the Ottoman Army in the First World War, Greenwood Press, 2001, ISBN 0-313-31516-7, p. 86.}

• 1. Kolordu

• 1. Tümen, 2. Tümen

• 2. Kolordu

• 4. Tümen, 5. Tümen, 6. Tümen

• 4. Kolordu

• 10. Tümen, 12. Tümen

• 20. Tümen

• 1. Süvari Tugayı

Savaş Düzeni, Yaz Sonu 1915, Ocak 1916

Yaz Sonu 1915, Ocak 1916'da ordu aşağıdaki şekilde yapılandırılmıştır:^{[6]Edward J. Erickson, Order to Die: A History of the Ottoman Army in the First World War, Greenwood Press, 2001, ISBN 0-313-31516-7, p. 109, 126.}

• 1. Tümen

• 20. Tümen

• 1. Süvari Tugayı

Savaş Düzeni, Ağustos 1916

Ağustos 1916 tarihinde ordu aşağıdaki şekilde yapılandırılmıştır:^{[7]Edward J. Erickson, Order to Die: A History of the Ottoman Army in the First World War, Greenwood Press, 2001, ISBN 0-313-31516-7, p. 134.}

• 1. Süvari Tugayı

• 49. Tümen

Savaş Düzeni, Aralık 1916

Aralık 1916, tarihinde ordu aşağıdaki şekilde yapılandırılmıştır:^{[8]Edward J. Erickson, Order to Die: A History of the Ottoman Army in the First World War, Greenwood Press, 2001, ISBN 0-313-31516-7, p. 154.}

• 1. Kolordu

• 14. Tümen, 16. Tümen

• 1. Süvari Tugayı

Savaş Düzeni, Ağustos 1917

Ağustos 1917 tarihinde ordu aşağıdaki şekilde yapılandırılmıştır:^{[9]Edward J. Erickson, Order to Die: A History of the Ottoman Army in the First World War, Greenwood Press, 2001, ISBN 0-313-31516-7, p. 170.}

• 1. Kolordu

• 42. Tümen

• 1. Süvari Tugayı

Savaş Düzeni, Ocak 1918

Ocak 1918 tarihinde ordu aşağıdaki şekilde yapılandırılmıştır:^{[10]Edward J. Erickson, Order to Die: A History of the Ottoman Army in the First World War, Greenwood Press, 2001, ISBN 0-313-31516-7, p. 181.}

• 1. Kolordu

• 42. Tümen

• 1. Süvari Tugayı

• 15. Tümen

• 25. Tümen

Savaş Düzeni, Haziran 1918

Haziran 1918 tarihinde ordu aşağıdaki şekilde yapılandırılmıştır:^{[11]Edward J. Erickson, Order to Die: A History of the Ottoman Army in the First World War, Greenwood Press, 2001, ISBN 0-313-31516-7, p. 188.}

• 1. Kolordu

• 42. Tümen

• 1. Süvari Tugayı

• 25. Tümen

Savaş Düzeni, Eylül 1918

Eylül 1918 tarihinde ordu aşağıdaki şekilde yapılandırılmıştır:^{[12]Edward J. Erickson, Order to Die: A History of the Ottoman Army in the First World War, Greenwood Press, 2001, ISBN 0-313-31516-7, p. 197.}

• 1. Kolordu

• 42. Tümen

• 1. Süvari Tugayı

Mondros Sonrası

Birinci Ordu Askeri Müfettişliği, Mayıs 1919

• Birinci Ordu Askeri Müfettişliği (Birinci Ordu Kıt'aatı Müfettişliği, İstanbul, Müfettiş: Ferik Kavaklı Mustafa Fevzi Paşa)

• 1. Kolordu (Edirne, Miralay Cafer Tayyar Bey)

• 49. Tümen

• 60. Tümen

• 14. Kolordu (Tekirdağ, Mirliva Yusuf İzzet Paşa)

• 55. Tümen

• 61. Tümen

• 17. Kolordu (İzmir, Mirliva Ali Nadir Paşa, İzmir'in işgali sonrası Yıldırım Askeri Müfettişliği'ne transfer edildi)

• 56. Tümen

• 57. Tümen

• 25. Kolordu (İstanbul, Mirliva Ali Sait Paşa)

• 1. Tümen

• 10. Kafkas Tümeni

Komutanları

• Müşir Hasan Rıza Paşa (6 Eylül 1843-3 Şubat 1847)

• Müşir Mütercim Mehmed Rüşdi Paşa (3 Şubat 1847-Mart 1849)

• Müşir Topçubaşızade Mahmud Paşa (Mart 1849-7 Ağustos 1852)

• Müşir Eneste Haseki Mehmed Selim Paşa (8 Ağustos 1852-15 Mayıs 1853)

• Müşir Darbhor Mehmed Reşid Paşa (Eylül 1854-Mayıs 1855)

• Müşir Eneste Haseki Mehmed Selim Paşa (Mayıs 1855-Kasım 1856)

• Müşir Mehmed Vasıf Paşa (Kasım 1856-4 Eylül 1857, -1860)

• Müşir Mehmed Namık Paşa (Temmuz 1860-Eylül 1861)

• Müşir Mehmed Fuad Paşa (Eylül 1861-Haziran 1863)

• Müşir Hüseyin Avni Paşa (Haziran 1863-20 Aralık 1865)

• Müşir Çırpanlı Abdülkerim Nadir Paşa (20 Aralık 1865-3 Haziran 1868)

• Müşir Ömer Lütfi Paşa (4 Haziran 1868-3 Aralık 1869)

• Müşir İstanbullu Mehmed İzzet Paşa (4 Aralık 1869-27 Ağustos 1870)

• Müşir Ahmed Esad Paşa (27 Ağustos 1870-1 Eylül 1871)

• Şehzade Yusuf İzzettin Efendi (1 Eylül 1871-Ocak 1873)

• Müşir İstanbullu Mehmed İzzet Paşa (Ocak 1873-Şubat 1873)

• Müşir Mehmed Redif Paşa (Şubat 1873-Haziran 1876)

• Müşir Derviş İbrahim Paşa (Haziran 1876-Haziran 1877)

• Ferik Hüseyin Hüsnü Paşa (Haziran 1877-Mart 1878)

• Müşir Osman Nuri Paşa (Mart 1878-12 Temmuz 1880)

• Müşir İsmail Hakkı Paşa (12 Temmuz 1880-1881)

• Müşir Mehmed Rauf Paşa (1881–1908)

• Ferik Ömer Yaver Paşa (24 Ağustos 1909-3 Haziran 1910)

• Ferik Zeki Paşa (4 Haziran 1910-1 Mart 1911)

• Mirliva Mahmud Şevket Paşa (2 Mart 1911-30 Ağustos 1912)

• Müşir Abdullah Paşa (31 Ağustos 1912–1913)

• Müşir Otto Liman von Sanders (3 Ağustos 1914-2 Nisan 1915)

• Müşir Colmar Freiherr von der Goltz (2 Nisan 1915-5 Ekim 1915)

• Mirliva Mehmed Esad Paşa (12 Ekim 1915-17 Şubat 1918)