Mehmed Vâsıf Paşa

Gürcü Mehmed Vâsıf Paşa (d. Çoklati – ö. 7 Ekim 1865, İstanbul), Gürcü asıllı Osmanlı devlet adamı ve müşîridir. Aralık 1854-Aralık 1856 târihlerinde Anadolu Ordusu komutanı ünvanıyla Kırım Savaşı'nda (özellikle Kars Kuşatması'nda) önemli hizmetlerde bulundu.

Rus general Nikolay Muravyov'un anılarına göre Guria Prensliği'ndeki Çoklati köyünde doğdu ve Gürcü Gudcabidze soyundan geliyordu. 12 yaşındayken köle olarak İstanbul'da Reşid Mehmed Paşa'ya satıldı. 19. yüzyıl Osmanlı târihçisi Mehmed Süreyya da kendisinin Gürcü asıllı olduğunu kaydeder.^{[1]Badem, Candan. The Ottoman Crimean War (1853-1856). Brill, 2010, s. 238.} Mekteb-i Harbiye'de eğitim gördü. 1820'lerde orduya katılarak hızla terfî etti. 1831'de ferîk rütbesine yükseldi. Sonrasında sırasıyla şu görevlerde bulundu:^{[2]Kuneralp, Sinan. Son Dönem Osmanlı Erkân ve Ricâli (1839-1922), Prosopoprafik Rehber. İsis, 1999, s. 106.}

• Şubat/Mart 1836-?: Boğaz muhâfızı

• Mayıs-Ekim 1839: Niş vâlisi

• Ekim 1839-Nisan 1841: Silistre vâlisi

• Ekim 1843-Eylül 1845: Selânik vâlisi

• Aralık 1845-Mayıs 1850: Niş vâlisi

• Mayıs 1850-Nisan 1852: Belgrad muhâfızı

• Nisan 1852-Şubat 1853: Trabzon vâlisi

• Şubat 1853-Ağustos 1854: Arabistan Ordusu komutanı

• Aralık 1854-Aralık 1856: Anadolu Ordusu komutanı

• Aralık 1856-Ağustos 1857: Hassa Ordusu komutanı

• Eylül-Ekim 1857: Tophâne müşîri

• Ekim 1857-Mayıs 1860: Hassa Ordusu komutanı

• Haziran/Temmuz 1860: Arabistan Ordusu komutanı

Ağa Hüseyin Paşa'nın kızıyla evliydi. Çocukları olduysa da erken yaşta öldüler. Mehmed Vâsıf Paşa son yıllarını Meclis-i Muvakkat-ı Askerî'de memur olarak geçirdi. 7 Ekim 1865'te İstanbul'da öldü. Aziz Mahmud Hüdâyî Tekkesi'ne defnedildi. Sicill-i Osmânî'ye göre "güç ve kudret sahibiydi".^{[3]Süreyya, Mehmed. Sicill-i Osmânî. Tarih Vakfı Yurt Yayınları, Ağustos 1996, s. 1653.}