Müşîr

Müşîr (مشير), Osmanlı Devleti'nin son dönemi ve Türkiye'nin ilk yıllarında kullanılan ve hâlâ çoğu Arap ülkesinde bulunan, tarihî kullanım bakımından orgeneral ve mareşal rütbelerine denk bir askerî rütbe.^{[1]Erdal Aydın. Cumhuriyet Dönemi’nde Türetilen Yeni Rütbe Adlarının Kaynağı ve Yapılma Süreci. BŞEÜ Sosyal Bilimler Dergisi, 2022.}

Osmanlı İmparatorluğu ve Türkiye Cumhuriyeti

Tarihçe

1826'da Yeniçeri Ocağı'nın kaldırılmasının ardından bir askerî rütbe hâline getirildi. Bilinen ilk müşîr Ahmed Fevzi Paşa olup Mabeyn Müşiri rütbesini 25 Haziran 1832 tarihinde almıştır.^{[2]Mehmed Süreyya. Sicill-i Osmanî. Kültür Bakanlığı, 1996, s. 190.} 1833'te ise Damat Gürcü Halil Rifat Paşa ilk Tophane Müşiri oldu.

Tanzimat döneminden I. Meşrutiyet'e kadar Osmanlı ordusunda müşîr sayısı 19'u aşmamış, II. Abdülhamid döneminde 24'e kadar yükselmiş, daha sonra İttihatçıların yaptığı askerî düzenlemeler ve tasfiyeler neticesinde yediye kadar düşürülmüştür. I. Dünya Savaşı'na girildiğinde Osmanlı Ordusu'nda hiç müşîr bulunmuyordu.^{[3]Müşir. İslam Ansiklopedisi.} 9 Nisan 1935 tarihli 2295 sayılı Kararname ile kara müşîrleri için rütbesinin karşılığı mareşal, deniz müşîrleri için ise rütbesinin karşılığı büyükamiral olarak belirlenmiştir.^{[4]Resmî Gazete Arşivi. 1935.}

Mısır Krallığı

Ayrıca bakınız

• Osmanlı İmparatorluğu'nun askerî rütbeleri

• Tophane Müşiri