Ahmed Fevzi Paşa

Firârî Ahmed Fevzi Paşa ya da Hain Ahmed Fevzi Paşa (ö. 1840, Mısır),^{[1]Topal Osman Paşa, s. 246.} Osmanlı donanmasının Kaptan-ı Derya'lığını yapmış, 1839 yılında firar ederek Osmanlı donanmasını isyan etmiş olan Mısır'a teslim etmesinden dolayı hain olarak tanınan Rum asıllı Osmanlı denizcisi, müşîri ve devlet adamıdır.

Hayatı

Giritli Rum asıllıdır.^{[2]Danişmend, İsmail H.. İzahlı Osmanlı Tarihi Kronolojisi: Osmanlı Devlet Erkânı. Türkiye Yayınevi, 1971, s. 229.} İstanbul'a genç yaşta gelmiş. Bir süre kayıkçılık yaptıktan sonra donanmaya girerek yükselmiş, 10 Kasım 1836 tarihinde II. Mahmud tarafından vezaretle Kaptan-ı Deryalığa getirilmişti. Mühendishane-i Bahr-i Hümayun binasının genişleterek yeniden inşa edilmesini üstlendi. Fevzi Paşa, bilinen ilk müşîr olup Mabeyn Müşiri rütbesini 25 Haziran 1832 tarihinde almıştır.^{[3]Mehmed Süreyya. Sicill-i Osmanî. Kültür Bakanlığı, 1996, s. 190.}

Donanmayı Mısır'a kaçırması

Padişah II. Mahmud 2 Temmuz 1839 tarihinde Osmanlı ordusunun Nizip'te Mısır ordusu önünde bozguna uğradığı günlerde öldü. Yerine tahta çıkan oğlu Abdülmecid henüz 16 yaşındaydı. Osmanlı Devleti'nin bu zor günlerinde Koca Mehmet Hüsrev Paşa padişaha baskı yaparak kendisini sadrazam ilan ettirdi.

Ancak Ahmed Fevzi Paşa'yla Hüsrev Paşa birbirlerine düşmandılar. Sadrazam olan Hüsrev Paşa o sırada Osmanlı donanmasının başında Ege Denizi sularında seyretmekte olan Ahmed Fevzi Paşa'yı İstanbul'a geri çağırdı. Ahmet Fevzi Paşa İstanbul'a ulaştığı zaman idam edileceğinden korktu ve Mısır'a sığınmaya karar verdi. Emrindekilerin çoğuna asıl amacını söylemeden gemilerin tümünü Mısır'a yöneltti ve İskenderiye'de demirleyerek tüm donanmayı Kavalalı Mehmed Ali Paşa'ya teslim etti. Böylece 12 yıl önceki Navarin Deniz Savaşı'nda tamamen yok edilmiş olan Osmanlı donanması bir kez daha yok edilmiş oluyordu.

Osmanlı gemileri uzun süre Mısır'da kaldı. Osmanlı Devleti Mısır'a karşı çok zayıf bir duruma düşmüştü. Abdülmecid 1841 yılında bir ferman imzalayarak Mısır Valiliğinin miras yoluyla Kavalalı Mehmet Ali Paşa'nın ailesinde kalması kabul etti. Böylece Mısır'daki isyan sona erdi. Ahmed Fevzi Paşa Mısır'da 1840 yılı civarında öldü.^{[4]Mehmed Süreyya (haz. Nuri Akbayar) (1996), Sicill-i Osmani, İstanbul:Tarih Vakfı Yurt Yayınları ISBN 975-333-0383 C. III s. 248}

Ayrıca bakınız

• Fevziye Camii

Dış bağlantılar

• Şanlı Bahriye, Nejat Gülen

• Deniz Mühendisliği Eğitiminin Başlangıcı (1773)