Aziz Mahmud Hüdayi Camii
Aziz Mahmud Hüdayi Camii, İstanbul'un Üsküdar ilçesinin Aziz Mahmud Hüdayi Mahallesi'nde yer alan, Osmanlı Dönemi'nden kalma tarihi bir camidir. Kanuni Sultan Süleyman'ın torunu olan Asiye Hümaşah Sultan tarafından, üçüncü eşi Aziz Mahmud Hüdayi adına yaptırılmıştır. Yapımına 1589 yılında başlanan cami, 6 yıllık inşaat sürecinden sonra 1595 yılında ibadete açılmıştır. Cami mimari olarak Osmanlı esintilerini yansıtmaktadır.
Zamanla harap olan cami, 1855 yılında Sultan Abdülmecid tarafından onarılmıştır. Daha sonra 1910 yılında yıldırım düşmesi sonucu yıkılan minaresi onarılmıştır. 1912 yılında Hıdiv İsmail Paşa'nın kızı Prenses Fatma öncülüğünde ve 1975 yılında Vakıflar Genel Müdürlüğü öncülüğünde tadilat geçirmiştir. Cami şu an kapsamlı bir onarım sürecinden geçmektedir.
Özgün planda bir tekke olarak inşa edilmiştir. Daha sonra camisi, imareti, türbesi,[1]Aziz Mahmud Hüdayi Türbesi. GeziPedia, 2020. kütüphanesi, hünkâr mahfeli, çeşmesi, derviş hücreleri, şeyh evi, fırını ve hamamı yapılmıştır. Caminin bulunduğu bölge 2008 yılındaki düzenlemelere değin Gülfem Hatun Mahallesi olarak anılıyordu. Mescit, Alevîlerin Bektâşî tarikatlarından olan Ahmet Çelebi Camii'ye çok yakındır. Camide her pazar sabah namazından sonra ve perşembe günü yatsı namazından sonra Erenköy Cemaati tarafından zikir programı düzenlenmektedir.
Türbede yatan kişiler
Aziz Mahmud Hüdayi (ö. 1628)
Aziz Mahmud Hüdayi'nin oğlu Evliya Mehmet Muhtar Efendi (ö. 1595)
Aziz Mahmud Hüdayi'nin oğlu Mustafa Ebrar Efendi (ö. 1595)
Aziz Mahmud Hüdayi'nin oğlu Ali Murtaza Efendi (ö. 1601)
Aziz Mahmud Hüdayi'nin oğlu Abdülvahit Efendi (ö. 1611)
Aziz Mahmud Hüdayi'nin oğlu Ahmet Sıddık Efendi (ö. 1624)
Aziz Mahmud Hüdayi'nin kızı Asiye Hanım (ö. 1600)
Aziz Mahmud Hüdayi'nin kızı Fatma Zehra Hanım (ö. 1624)
Aziz Mahmud Hüdayi'nin kızı Zeynep Hanım (ö. 1642)
Aziz Mahmud Hüdayi'nin torunu Fatma Zehra Hanım (ö. 1642)
Caminin giriş kitabesi
Bu kitabe, 1855 yılında Sultan Abdülmecid döneminde tamir ettirildiği zaman Süleyman Senih Efendi'ye yazdırılmıştır.
Hazret-i Abdülmecid han-ı ila yevmi’l-hisab Ömr-ü şevketle Hüda tahtında kılsun kâmyab
Pir Mahmud Hüdayi'nin uluvv-i himmeti Asitanın iyledi ma’mure ve zerrin kubab
Sa’y ile kesb-i safa kıl kim bu dergâh-ı bülendde Kâbe-i uşşakdır olmuş metaf şeyh-u şab
Baş keser bu baba mührünü ferş eyleyüb Kadd-i hamîde olmuş anın içün sipihr-i tınab
Bendesin envar-ı hû ile kılıb ruşen çerağ Ol aziz Celveti eyler derunun lemâ-i tâb
Cuybar-ı feyz u himmet kim der ihsanın Çeşme-i sâr canibinden revan ab u tâb
Levh-i bâbayazdı bir matla-ı Senih kemterin Kıldı her mısra’da bir tarih terkim ve hisab
Oldu dergâh-ı Hüdayi bendeye hayrü’l-meâb Sıdk ile gel asitân Kutb-ı âlemdir bu bâb
(Hicri 1272)
Hazreti Abdülmecid Han tarihi hesaplattı Allah onu yüce ömrüyle tahtta muradına erdirsin
Pir Mahmud Hüdayi'nin yüksek yardımı İstanbul'u bayındır ve altın bir halk eyledi
Kim bu yüksek dergâhta çalışırsa temiz kazançlı Kâbe’nin aşığı, cemaatin şeyhi tavaf etmiş kıl
Baş keser bu kapıya mührünü döşeyip Kemerli olmuş onun için gökyüzü
Bendesin hu selamının nuru ile kılsın ışıklı kandil O aziz Celveti eyler kalbini parlayan ışıkla
Kim ilim ve iyilik ederse ırmak gibi olsun Çeşmeli tarafından yorgunlar içsin parlak suyu
Muhterem düzlüğe bir aciz Senih doğup yazdı Her mısrada bir tarih rakam koydu ve hesap etti
Oldu Hüdayi Dergâhına köle, hayır buldu Doğru söz ile gel dünyanın mürşidinindir bu kapı
(Miladi 1855)
Dış bağlantılar
Kaynakça
- 1.Aziz Mahmud Hüdayi Türbesi. GeziPedia, 2020. gezipedia.net