Türkiye'de Kürtlerin inkârı

Türkiye'de Kürtlerin inkârı, Kürtlerin bir halk olduğunu reddeden ve bunun yerine Türklerin bir alt grubu olduklarını iddia eden Türkiye hükümetlerininin onlarca yıldır resmi devlet politikasıydı ve Kürt ve Kürdistan kelimeleri devlet kurumları tarafından yasaklanmıştı.

1920'ler - 1960'lar

Kürtler için "Dağ Türkleri" örtmecesi General tarafından icat edildi ve başlangıçta dağlarda yaşayan, kendi dilini değil, bir Türk lehçesini konuşan bir halkı tanımlamak için kullanılmıştır.^{[1]Sagnic, Ceng. Mountain Turks: state ideology and the Kurds in Turkey. Information, Society and Justice, July 2010, s. 127-134.} 1925-1938 yılları arasında Türk dışişleri bakanı olan Tevfik Rüştü Aras, Kürtlerin ABD'deki Kızılderililer gibi yok olması fikrini savundu.^{[2]Yilmaz, Özcan. La formation de la nation kurde en Turquie. Graduate Institute Publications, 26 Kasım 2015, s. 66.} Kurtuluş Savaşı'nda Türk Ordusu eski komutanı olan Kâzım Karabekir, Dersim'deki Kürtlerin aslında asimile edilmiş Türkler olduğunu ve Türklüklerinin hatırlatılması gerektiğini söyledi.^{[3]Bayir, Derya. Minorities and Nationalism in Turkish Law. Routledge, 22 Nisan 2016, s. 134.} Adalet Bakanı Mahmut Esat Bozkurt, Türkiye'de Türk ırkından başka hak iddia edebilecek başka bir millet olmadığını, Türk olmayanların ancak kulluk veya kölelik hakkına sahip olacağını belirtti.^{[1]Sagnic, Ceng. Mountain Turks: state ideology and the Kurds in Turkey. Information, Society and Justice, July 2010, s. 127-134.}

Daha sonra Kürtler ve Kürdistan kelimelerinin basit bir şekilde anılması yasaklandı ve sırasıyla "Dağ Türkleri" ve " Doğu" gibi terimlerle değiştirildi.^{[4]Hassanpour, Amir. Nationalism and Language in Kurdistan, 1918-1985. Mellen Research University Press, 1992, s. 132-133.} Yasak ayrıca yabancı dillerdeki metinleri de içeriyordu.^{[5]Hassanpour, Amir (1992). s.135} Türk Tarih Tezi'ne göre Kürtlerin geçmişte Turan Orta Asya'sından göç ettiklerine inanıldığından, bir Kürt ulusunun var olduğu inkâr edilmiştir.^{[4]Hassanpour, Amir. Nationalism and Language in Kurdistan, 1918-1985. Mellen Research University Press, 1992, s. 132-133.}^{[6]Poulton, Hugh. Top Hat, Grey Wolf, and Crescent: Turkish Nationalism and the Turkish Republic. C. Hurst & Co., 1997, s. 121.} 1920'ler ve 1930'larda tüccarlar kullandıkları her Kürtçe kelime için ayrı ayrı para cezasına çarptırılırdı.^{[4]Hassanpour, Amir. Nationalism and Language in Kurdistan, 1918-1985. Mellen Research University Press, 1992, s. 132-133.} Okulda Kürtçe konuşurken yakalanan öğrenciler cezalandırılıyordu ve 1960'larda öğrencileri Kürt akrabalarından^{[7]Hassanpour, Amir (1992). p.133} ayırmak ve Kürt nüfusu Türkleştirmek için Türkçe yatılı okullar açıldı.^{[8]İstanbul Bilgi Üniversitesi.}

1960'lar - 1980'ler

"Dağ Türkü" tabiri 1961'de daha yaygın kullanılmaya başlandı. Türkiye Cumhurbaşkanı Cemal Gürsel, Londra'da düzenlediği basın toplantısında ve Diyarbakır'da yaptığı konuşmada Türkiye'de Kürtlerin varlığını yalanladı.^{[9]Deschner, Günter. Die Kurden Das betrogene Volk. Straube, 1989, s. 111.} Gürsel, Mehmet Şerif Fırat'ın Varto ve Doğu Vilayetleri Tarihi adlı kitabına yazdığı önsözde, Fırat'ın Kürtlerin Türklüğüne bilimsel deliller getirdiğini^{[10]De Bellaigue, Christopher. Rebel land : unraveling the riddle of history in a Turkish town. New York : Penguin Press, 2010.} överek Kürtlerin gerçekte Türk olduklarına dair ve "Dağ Türkleri" olduklarına dair hiçbir şüpheye yer bırakmayacak bilimsel çalışmalar talep etti.^{[11]Scalbert-Yücel, Clémence. Knowledge, ideology and power. Deconstructing Kurdish Studies. European Journal of Turkish Studies. Social Sciences on Contemporary Turkey, 31 Aralık 2006.} Üniversite öğretim üyeleri, öğrenciler ve gazetecilere ücretsiz olarak sunulan kitap, eğitim kurumlarının kütüphanelerine de girdi.^{[11]Scalbert-Yücel, Clémence. Knowledge, ideology and power. Deconstructing Kurdish Studies. European Journal of Turkish Studies. Social Sciences on Contemporary Turkey, 31 Aralık 2006.}

Cemal Gürsel ayrıca, konuyla ilgili birkaç kitap yayınlayan, o zamanlar yeni kurulan Türk Kültürü Araştırma Enstitüsü (TKAE)^{[12]Aytürk, İlker. The Flagship Institution of Cold War Turcology. European Journal of Turkish Studies. Social Sciences on Contemporary Turkey, 8 Kasım 2017.} ile de yakından bağlantılıydı.^{[11]Scalbert-Yücel, Clémence. Knowledge, ideology and power. Deconstructing Kurdish Studies. European Journal of Turkish Studies. Social Sciences on Contemporary Turkey, 31 Aralık 2006.} Ayrıca Gürsel, "Sana Kürt diyenin yüzüne tükür" ifadesinin kullanılmasını teşvik etti.^{[13]Gunter, Michael. The continuing Kurdish problem in Turkey after O¨calan's capture. Third World Quarterly, 2000, s. 849-869.} 1971 Muhtırası'ndan sonra Devrimci Doğu Kültür Ocaklarına (DDKO) karşı açılan davalarda^{[14]Beşikçi, İsmail. International Colony Kurdistan. Parvana, 2004, s. 84-88.} iddia makamı, Kürtlerin gerçekte var olmadığını ve dillerinin gerçekte Türkçenin bir lehçesi olduğunu savundu.^{[15]Orhan, Mehmet. Political Violence and Kurds in Turkey: Fragmentations, Mobilizations, Participations & Repertoires. Routledge, 16 Ekim 2015, s. 40.} Ayrıca 1980 Darbesi'nin ardından askeri cuntanın başı olan Kenan Evren, Kürt etnik kökeninin varlığını inkâr ederek, Kürt kelimesinin karın üzerinde yüründüğünde çıkardığı sesten kaynaklandığını iddia etmiş ve Kürtçe kullanımını kısıtlamıştır.^{[16]Jones, Gareth. Turkey's ex-president Evren probed for Kurd remarks. 2 Mart 2007.} "Dağ Türkü" terimi, 1980'de resmi olarak yeni örtmece "Doğu Türkü" ile değiştirildi.^{[17]Turkey - Linguistic and Ethnic Groups.} PKK'nın ortaya çıktığı 1980'lerde olduğu gibi, üyeleri Doğu Türklerini Kürt olduklarına ikna etmeye çalışmakla suçlandı.^{[11]Scalbert-Yücel, Clémence. Knowledge, ideology and power. Deconstructing Kurdish Studies. European Journal of Turkish Studies. Social Sciences on Contemporary Turkey, 31 Aralık 2006.}

21'inci yüzyıl

Akademide sansür

İsmail Beşikçi Vakfının Türkiye'deki Kürt araştırmalarında var olan sansür üzerine 2020 tarihli bir raporu olan rapor, cezalandırılma korkusuyla Kürtler ve onların tarihi, coğrafyası, kültürü ve dili hakkında yazarken hem sansürün hem de otosansürün sık görüldüğünü ortaya koydu. "Kürdistan", "sömürge" ve "sömürge karşıtı" gibi kelimeler de Kürtler hakkında yazarken bir tabu olmaya devam ediyor.^{[18]'Censorship and self-censorship in Kurdish Studies in Turkey's universities'. 31 Aralık 2020.}

Devlet sansürü

Mart 2021'de Türkiye Milli Eğitim Bakanlığı, Kürtlerin çoğunlukta olduğu Diyarbakıri ili hakkında Kürtlerden veya Kürt dilinden hiç bahsetmeyen bir okul kitabı yayınladı. Diyarbakır'da konuşulan dilin Azerbaycan'ın Bakü şehrinde konuşulan Türkçe lehçesine benzediği de iddia ediliyor.^{[19]'Baku Turkish' spoken in Kurdish-majority Diyarbakır, according to Ministry.}

Mücahit Bilici, Erdoğan'ın Kürt söylemi üzerine şunları yazıyor:^{[20]Bilici, Mucahit. Turkish Islam and Kurdish difference. HAU: Journal of Ethnographic Theory, 2022, s. 33-38.}

“Erdoğan'ın dilinde ve aslında tüm İslamcı muhatapların Kürtlere yaklaşımında net bir kalıp var. Öncelikli amaç, Kürtlerin Müslümanlığını ön plana çıkararak Kürtlüğünü en aza indirmek ve görünmez kılmaktır. "Kürt" kelimesinin kendisinden kaçınılır ve sadece çok stratejik olarak kullanılır. Çoğu zaman, bir etnik kökenler listesinin - Lazlar, Çerkesler, Gürcüler, Araplar, Boşnaklar, Arnavutlar - tüm özgüllükleri sahte çeşitlilikle boğulmuş bir parçası olarak ortaya çıkar. Kürtler ancak İslam'ın hizmetkarları ve savunucuları olarak meşruiyet ve önem kazanabilirler. Kürt şehirleri, derin dinsel ikametgâhlar olarak yeniden sunuluyor. Örneğin Urfa şehri hep "peygamberler şehri", Diyarbakır ise "sahabe (Hz. Muhammed'in) şehri" olarak anılır. Amaç Kürtçe bir şeye salt Kürt muamelesi yapmaktan kaçınmaktır.”