Dukakinzâde Ahmed Paşa

Dukakinzâde Ahmed Paşa ya da Dukakinoğlu Ahmed Paşa (ö. Mart 1515, Amasya), I. Selim saltanatında 18 Aralık 1514 ile Mart 1515 tarihleri arasında toplam iki buçuk ay sadrazamlık yapmış Osmanlı komutanı ve devlet adamıdır. Arnavut Dukakinler'den olan Paşa, Osmanlı-Memlûk Savaşı'na katılmış, Şehzade Ahmed'e karşı düzenlenen harekâtı yönetmiş ve Çaldıran Muharebesi'nde 20.000 kişilik öncü sipahi birliğine komuta ederek Tebriz'i güvence altına almıştır.

Hayatı

Arnavut kökenli olup Arnavutluk'un önemli bir ailesi olan Dukakinler'den gelmekteydi. Doğum adı Progon Dukagjini'dir. Kendi iradesi ile müslüman olarak Osmanlı hizmetine girmiş ve hızla yükselerek sancakbeyiyken Yavuz Sultan Selim döneminde ikinci vezir olmuş, Çaldıran Muharebesi dönüşünde azledilen Hersekli Ahmed Paşa nın yerine veziriazamlığa getirilmiştir. Dukakinzâde Ahmed Paşa, II. Bayezid'ın kızı Ayşe Sultan ile Güveyi Sinan Paşa'nın kızı olan Ayşe Hanzâde Mihrimah (Mihrihan) Hanımsultan ile evlenmiş fakat 1511'den önce boşanmışlardır, bu evlilikten I. Süleyman'ın saltanat yıllarında Karaman, Halep ve Mısır'da beylerbeyliği yapan ve II. Bayezid'in kızı Gevherimüluk Sultan'ın eşi olan Dukakinzâde Mehmed Paşa doğmuştur.^{[1]Öztuna, Yılmaz (2005). Devletler ve Hanedanlar: Türkiye Tarihi, Ankara: Kültür ve Turizm Bakanlığı Yayınları.[2]DUKAGİN-ZÂDE, Ahmed Bey. Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğü.} Sonrasında I. Selim'in kızı Hafize Sultan ile evlendi.^{[3]Uluçay, M. Çağatay. Padişahların Kadınları ve Kızları. Türk Tarih Kurumu Yayınları, 2011, s. 50-51.} I. Selim, Amasya'da kışladığı sırada, ilkbaharda tekrar İran üzerine gidileceği haberini alan yeniçeriler ayaklandı. Yeniçeriler, Dukakinoğlu Ahmed Paşa ile Vezir Pîrî Mehmed Paşa'nın evlerini bastılar, ertesi günü Divan'a gelerek edepsizliklerine devam ettiler. Yavuz Selim olay hakkında yaptırdığı gizli soruşturma sonucu olayda Dukakinoğlu Ahmed Paşa'nın tertibi olduğunu öğrendiğinde huzuruna getirtip bizzat kendi hançeriyle Dukakinoğlu Ahmed Paşa'yı yaralayıp yanında bulunan akhadımlara başını kestirerek öldürtmüştür.^{[4][Osmanlı Tarihi, II. Cilt, 10. baskı, sf: 540,541, Türk Tarih Kurumu Yayınları-2011, Ord. Prof. İsmail Hakkı Uzunçarşılı]} I. Süleyman'ın saltanat yıllarında Karaman, Halep ve Mısır'da beylerbeyliği yapan ve II. Bayezid'in kızı Gevherimüluk Sultan'ın eşi olan Dukakinzâde Mehmed Paşa'nın babasıdır.

Dış bağlantılar

• Danişmend, İsmail Hâmi, (1961) Osmanlı Devlet Erkânı, İstanbul:Türkiye Yayınevi.

• Tektaş, Nazım (2002) Sadrazamlar-Osmanlı'da İkinci Adam Saltanatı, İstanbul:Çatı Kitapları.