Güveği Sinan Paşa

Güveyi Sinan Paşa (ö. Ocak 1504), beylerbeyi ve kaptan-ı deryalık görevlerinde bulunmuş Arnavut asıllı Osmanlı komutanı ve devlet adamıdır.

Hayatının ilk yılları hakkında bilgi yoktur. Arnavut kökenli devşirmedir.^{[1]Göyünç, Nejat. Timar Ruznamçe Defterleri'nin Biyografik Kaynak Olarak Önemi. belleten.gov.tr, 1996, s. 134,136,137.} Tahminen 1480 yılında II. Bayezid’in şehzade olarak bulunduğu Amasya’da kızı Ayşe Sultan ile evlenmiştir. Bundan dolayı “Damad” veya “Güveyi” lakaplarıyla anılmıştır. Bununla birlikte ilk eşinden kızı Fülâne Hatun'un da II. Bayezid ile evli olduğu belirtilmektedir.^{[2]Öztuna, Yılmaz. Yavuz Sultan Selim (Bayezid II Ailesi). Ötüken Neşriyat, 2017, s. 1-256.}

II. Mehmed'in 3 Mayıs 1481'de ölümünden sonra sadrazam Karamanî Mehmed Paşa şehzadeler Cem Sultan ve II. Bayezid'e haberciler yollamıştır. O tarihte Anadolu beylerbeyi olarak görülen Sinan Paşa, sadrazamın adamlarından olan haberciyi Karaman'daki Cem Sultan'a ulaşmadan yakalayarak öldürmüş ve kayınpederi Şehzade Bayezid'e zaman kazandırmıştır.^{[3]Uzunçarşılı, İsmail Hakkı. Osmanlı Tarihi II-İstanbul’un Fethinden Kanuni Sultan Süleyman’ın Ölümüne Kadar (10. Baskı). Türk Tarih Kurumu, 2011, s. 162,219,541.}

1486 yılında yeniden Anadolu beylerbeyliğine getirilen Sinan Paşa, 2 Mayıs 1489 tarihinde Hersekzade Ahmed Paşa'nın Anadolu beylerbeyi olmasıyla görevine son verilmiştir.^{[1]Göyünç, Nejat. Timar Ruznamçe Defterleri'nin Biyografik Kaynak Olarak Önemi. belleten.gov.tr, 1996, s. 134,136,137.} 1491/92'de kaptanıderya olsa da kısa süre sonra 1492/93'te görevden alınmıştır.^{[4]Eyice, Semavi. Sincanlı’da Sinan Paşa İmareti. ktp.isam.org.tr/, 1966, s. 315,332.}

1499-1503 Osmanlı-Venedik Savaşı esnasında 1499 yılında Anadolu beylerbeyi sıfatıyla, padişah II. Bayezid'in de katıldığı Mora Seferine katılmıştır.^{[5]Kaplan, Salmir. Hersekzâde Ahmed Paşa: Hayatı ve Eserleri. nek.istanbul.edu.tr/, 2010, s. 33.} Sinan Paşa 1500 yılı Ağustos'un da Modon kalesini üç haftalık kuşatmadan sonra ele geçirmiş ve kalenin tamiriyle görevlendirilmiştir.^{[3]Uzunçarşılı, İsmail Hakkı. Osmanlı Tarihi II-İstanbul’un Fethinden Kanuni Sultan Süleyman’ın Ölümüne Kadar (10. Baskı). Türk Tarih Kurumu, 2011, s. 162,219,541.}

1502 yılında Rumeli beylerbeyi olmuş ve öldüğü tarihe kadar bu görevde bulunmuştur. Eşi Ayşe Sultan'a padişahça gönderilen 14 Ocak 1504 tarihli taziye mektubu dikkate alındığında 1504 yılı Ocak ayı başlarında öldüğü anlaşılmaktadır.^{[6]Gök, İlhan. İnamat Defteri’ndeki Verilere Göre 16. Yüzyılın İlk Çeyreğinde Osmanlı Eyalet ve Sancak Yöneticileri. DergiPark, 2021, s. 195.}

Gelibolu'da kendi adıyla bilinen türbeye gömülüdür.^{[7]Kültür Envanteri – Kaptan-ı Derya Sinan Paşa Türbesi. 25 Ocak 2021.[8]İnanç Turizmi-Sinan Paşa Türbesi.}

Sinan Paşa'nın Ayşe Sultandan olan çocuklarında Hanzade Ayşe Sultan 1503 yılında Dukakinoğlu Ahmed Paşa ile evlenmiştir.^{[3]Uzunçarşılı, İsmail Hakkı. Osmanlı Tarihi II-İstanbul’un Fethinden Kanuni Sultan Süleyman’ın Ölümüne Kadar (10. Baskı). Türk Tarih Kurumu, 2011, s. 162,219,541.} Diğer kızlarından; Kamerşah Sultan ile Fatma Sultan, Mesih Paşa'nın oğullarıyla evlenmiş, Gevherşah Sultan'ında İbrahim Bey adlı biriyle evlendiği görülmektedir.^{[9]Uluçay, Çağatay. Bayazıd' II. in Âilesi. DergiPark, 1959, s. 119,120.} Ahmed ve Mustafa adıyla iki oğlunun da Ayşe Sultan'dan olduğu bilinmektedir. Bilinen diğer oğullarından; Mehmedşah Bey'in Larende ve Alaiye sancakbeyliği, diğer oğlu Mehmed Bey ise Kangırı, Ankara ve Bayburt sancakbeyliği yapmıştır. Bu çocuklarının ilk eşinden olduğu değerlendirilmektedir.^{[1]Göyünç, Nejat. Timar Ruznamçe Defterleri'nin Biyografik Kaynak Olarak Önemi. belleten.gov.tr, 1996, s. 134,136,137.}