Yufka ekmeği

Yufka^{[1]Büyük Türkçe Sözlük.} ya da sac ekmeği^{[1]Büyük Türkçe Sözlük.} baklava, börek yapımında kullanılan yufka hamurunun saç üzerinde gevreyene kadar hafifçe pişirilmesi ile elde edilir.

Yufka ekmeğinin en önemli özelliği dayanıklı olmasıdır. Türk kültüründe yardımlaşarak bir seferde komşu ve akrabaların da katılımıyla yapılır. Yapıldığı zaman ise herkes için çok miktarda yapılır. Üst üste dizilerek katman halinde stoklanır ve üzeri örtülür. Kullanılacağı zaman üzerine su serpiştirip biraz bekletilerek yumuşaması sağlanır. Yenmeye hazır hale gelen yufka, öylece yenilebildiği gibi, dürüm olarak ya da çeşitli yemek malzemesi olarak da kullanılabilir.

Tarihi

Yufka Osmanlı İmparatorluğu mutfağının mirası olarak bu devletin eski toprakları üzerinde yer alan birçok ülkenin mutfağında bulunur. Yufkanın daha kalın bir biçimi Orta Asya Türk mutfağı kökenli görünmektedir. Yufka Kâşgarlı Mahmud'un Divân-ı Lügati't-Türk sözlüğünde yuvga olarak belirtilmekte ve işlevi açıklanmaktadır.^{[2]ince, yufka, ucuz, II, 294, 350; III, 34, 204, 302 bkz> yupka, yuvga}

Yufka ekmeği yapma ve paylaşma kültürü 2016 yılında UNESCO Somut Olmayan Kültürel Miras Listeleri'ne alınmıştır.^{[3]UNESCO - Flatbread making and sharing culture: Lavash, Katyrma, Jupka, Yufka. UNESCO.}

Türkiye'de yörelere göre çeşitleri

Zara sac ekmeği

Sivas ili Zara ilçesinde yapılan saç ekmeğidir. Sade, patatesli veya çökelekli olmak üzere üç çeşit yapılır. Zara Sac Ekmeği 09.12.2021 tarihinde Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından tescillenmiş ve coğrafi işaret almıştır.^{[4]Coğrafi İşaret Platformu.}

Çankırı Yoka (ince) ekmek

Çankırı'da yapılan yufka ekmeğidir.^{[5]Request Rejected.} İnce ekmek muskası yapımında da kullanılır.

Bartın yufkası

Bartın'da yapılan yufka ekmeğidir.^{[5]Request Rejected.} Tatlı börek yapımında da kullanılır.