Varsağı

Varsağı, özel bir ezgiyle söylenen koşmaya denir. İlk olarak Güney Anadolu'da yaşayan Varsak Türkmenleri tarafından söylendiği için bu adla anılır. Güney Anadolu'da Maraş'tan Mersin'e kadar uzayan bölgede yaşayan Varsak Türkleri, Selçuklu Hanedanı zamanında Anadolu'ya yerleşmişlerdi. Varsağı, Varsak Türkleri'nin kendilerine özgü bir ezgiyle söyledikleri türkü biçimidir.

Semâiye benzer, hece ölçüsünün en çok sekizli kalıbıyla yazılır. 4+4 duraklı veya duraksız olur. Kafiye şeması şöyledir: xaxa bbba ccca Semâiden ezgi yönüyle ayrılır. Varsağı yiğitçe bir havayla okunur. Çoğunlukla "bre", "hey", "hey gidi", gibi ünlemler yer alır. Bu ünlemlerin bulunmadığı varsağılar ise genellikle ezgisiyle fark edilebilir.^{[1]Aşık edebiyatında türler , Türkiye Cumhuriyeti Kültür ve Turizm Bakanlığı, Erişim tarihi: 5 Haziran 2016}

Özellikleri

• Güney Anadolu'da yaşayan Varsak Türkmenlerine ait halk şairleri tarafından söylenen şiirlerdir.

• Özel bir bestesi vardır.

• Sekizli hece ölçüsü ile söylenmektedirler.

• Varsağıda hayattan ve talihten şikayet gibi konular da işlenebilmektedir.

• Şiirin sonuna doğru mahlas kullanılır.

• Yaygın olmayan bir nazım şeklidir.

• Karacaoğlan, bu türün temsilcilerindendir.

Örnek

Bre ağalar bre beyler bre ağalar Ölmeden bir dem sürelim Gözümüze kara toprak Dolmadan bir dem sürelim

Aman hey Allahım aman Ne aman bilir ne zaman Üstümüzde çayır çemen Bitmeden bir dem sürelim

Bana felek derler felek Ne aman bilir ne dilek Âhir ömrümüze helâk Etmeden bir dem sürelim

Karacaoğlan der cânân Güzelim sözüme inan Bu ayrılık bize heman Ermeden bir dem sürelim