Salih Hudayar

Salih Hudayar (d. 21 Mayıs 1993), Uygur-Amerikan bir politikacıdır.

Doğu Türkistan'ın Atuş ilçesinde doğan Salih Hudayar, Haziran 2000'de Çin hükûmetinin baskıları nedeniyle ailesiyle siyasi bir mülteci olarak Amerika Birleşik Devletleri’ne zorunlu olarak göç etti. Oklahoma Üniversitesinde uluslararası çalışmalar ve siyaset bilimi bölümlerini okudu.^{[1]Salih Hudayar, East Turkestan National Awakening Movement China's Xinjiang Crackdown on Uighurs and Kazaks. 15 Nisan 2019.} Doğu Türkistan Ulusal Uyanış Hareketi'ni kurdu. 11 Kasım 2019'da Hudayar, Doğu Türkistan Sürgün Hükûmeti'nin Başkanı seçildi. Kendisi Amerika Birleşik Devletleri vatandaşlığına sahiptir.

Hayatı

Hudayar, 1993 yılında Doğu Türkistan'ın Atuş ilçesinde doğdu. 1997 yılında, Gulca Katliamı'ndan kısa bir süre sonra, bir komşusunun yasadışı kitap okuduğunu ihbar etmesi üzerine Çin güvenlik güçleri ailenin evine baskın düzenledi ve onları öldürmekle tehdit etti.^{[2]Uighurs accuse Turkey of betrayal, seek new friends. 19 Ocak 2019.} 7 yaşında geldiğinde ailesi ile birlikte mülteci olarak Amerika Birleşik Devletleri'ne gitti. Oklahoma'da büyüdü ve subay olma umuduyla Yedek Subay Eğitim Kolordu programına kaydoldu. Ancak Oklahoma Ordusu Ulusal Muhafızları'na katıldıktan sonra böbrek rahatsızlığı nedeniyle buradan ayrıldı.^{[3]Salih Hudayar Speaks at 'Committee on the Present Danger: China' Event. Center for Security and Policy.} Hudayar, Oklahoma Üniversitesi Uluslararası Çalışmalar ve Siyaset Bilimi eğitimi aldı ve Ocak 2017'de mezun oldu.^{[1]Salih Hudayar, East Turkestan National Awakening Movement China's Xinjiang Crackdown on Uighurs and Kazaks. 15 Nisan 2019.} Lisans bitirme tezi, "Orta Asya'dan Uygurlara: Amerikan Büyük Stratejisinin Geliştirilmesi" başlıklı bir politika önerisidir.^{[4]FROM CENTRAL ASIA TO THE UYGHURS: REFINING THE AMERICAN GRAND STRATEGY.} 2018'den beri, boş zamanlarında Amerikan Askeri Üniversitesi aracılığıyla çevrimiçi Ulusal Güvenlik Araştırmaları programında yüksek lisans yapmaktadır.^{[5]WHEN HUMAN RIGHTS, NATIONAL IDENTITY, ETHNICITY, AND RELIGIOUS PERSECUTION COLLIDE. Temmuz 2019.}

Doğu Türkistan Milli Uyanış Hareketi

Hudayar 2017 yazında, Doğu Türkistan Milli Uyanış Hareketi'ni kurdu. İnsan hakları ve siyasi aktivistlik yapmak için Oklahoma'dan Washington'a taşındı.^{[6]Muslim Uyghurs, urging freedom for ‘East Turkestan,’ picket Chinese Embassy in Washington. 20 Mayıs 2018.} Doğu Türkistan Ulusal Uyanış Hareketi'nin kurucusu ve başkanı oldu. 2018'in başlarında Hudayar, kongre üyeleriyle görüşmeye ve Uygur İnsan Hakları Politikası Yasası'nı savunmaya başladı. 4 Haziran 2018'den beri, ABD Capitol Binası ve Beyaz Saray'ın önünde Çin'in toplama kamplarını protesto etmek için haftalık gösteriler başlattı.^{[7]US Senate Must Act Now: 1-3 Million Turkic Muslims Detained By China Can’t Wait – OpEd. 8 Aralık 2019.}

Doğu Türkistan'a Bağımsızlık Çağrısı

Doğu Türkistan Milli Uyanış Hareketi'nin 4 Haziran 2018'de resmi olarak başlatılmasıyla Hudayar, " Doğu Türkistan'ın bağımsızlığını yeniden kazanmasını" açıkça savunan küresel bir harekete öncülük etti. Eylül 2019'da, ABD Hükûmeti'ni "Doğu Türkistan'da 21. yüzyıl holokostunu önlemek" ve "Doğu Türkistan'ı işgal altındaki bir ülke olarak tanımak" için Beyaz Saray'a çağrı yapan bir dilekçe imza kampanyası başlattı ve 108.000'i aşkın imza topladı.^{[8]White House petition site relaunches — and then goes dormant. 3 Şubat 2019.} 13 Kasım 2018'de Salih Hudayar, Birinci Doğu Türkistan Cumhuriyeti'nin 85. Yıldönümü ve İkinci Doğu Türkistan Cumhuriyeti'nin bağımsızlık ilanının 74. Yıldönümü anısına yüzlerce Uygur'u Beyaz Saray'dan Amerikan Kongre Binası'na götürdü.^{[9]Uighurs marking 'independence day' call for international help. 13 Kasım 2018.} Göstericiler ABD Kongresi'ni bir Uygur kanununu kabul etmeye çağırdı ve "Doğu Türkistan için özgürlük ve bağımsızlık" çağrısında bulundu.^{[10]US: Hundreds march in solidarity for Uyghurs. 14 Kasım 2018.} Bağımsızlık çağrısı Uygur Amerikan Derneği, Uygur İnsan Hakları Projesi ve Dünya Uygur Kongresi gibi diğer Uygur grupları tarafından "tartışmalı" olarak görüldü. Hudayar birçok kez Uygurlara "Ancak insan hakları özgürlüklerimizi ve bağımsızlığımızı yeniden sağlayacaktır. Bir bütün olarak genel hayatta kalmamızı sağlamanın tek yolu budur" sözleriyle seslendi.^{[11]As families are lost to China’s ‘re-education camps,’ US Uighurs are split. 19 Aralık 2018.} Ortadoğu bakış açısıyla yapılan bir röportajda Hudayar, Amerika Birleşik Devletleri halkından Uygurlar'ın işgal altındaki bir ulus olduğunu anlamalarını ve birlik olmanın Doğu Türkistan'ın bağımsızlığını geri kazanmanın tek yolu olduğuna inandığını belirtti.^{[12]'If we remain silent, it might get worse': Uighurs fear for loved ones in China. 16 Kasım 2018.}

9 Nisan 2019'da Salih Hudayar, Mevcut Çin Tehlikesi Komitesi ilgili toplantısında Doğu Türkistan'ı desteklemeye çağıran bir konuşma yaptı.^{[13]‘Committee on the Present Danger: China’ Hosted Capitol Hill Roundtable Discussion of Threat Posed by Communist China.}^{[14]These Trump Allies Are Preparing for a New Cold War With China. 22 Nisan 2019.} Bir ay sonra, Mayıs 2019'da Hudayar, "Zulüm Gören Hristiyanları Kurtarın" ev sahipliğinde düzenlenen bir etkinlikte Çin'in Uygurlara ve diğer Türk halklarına uyguladığı zulüm hakkında konuşması için Frank Gaffney tarafından davet edildi.^{[15]VIDEOS: Squire Patton Boggs Letter - Remarks by Frank Gaffney, Hon. Frank Wolf, Bob Fu, Salih Hudayar, Faith McDonnell and Fr. Andre Mahanna.}

Temmuz 2019 yılında Doğu Türkistan Milli Uyanış Hareketi, Doğu Türkistan içindeki 124 adet toplama kampının koordinatlarını yayınladı. "Çin 21 yüzyılda bir holokost'a hazırlanıyor olabilir," ifadesini Washington Free Beacon'da dile getirdi.^{[16]Network of Chinese Concentration Camps for Uighurs Uncovered. 15 Temmuz 2019.} Ekim 2019'da Ajans France-Presse (AFP), Çin'in Uygur mezarlarını ve kültürel alanlarını tahrip etmesi konusunda Salih Hudayar ile bir röportaj yaptı. Hudayar, AFP'ye Çin'in Uygurlar'ı tarihlerine yabancılaştırmak ve Uygurların kim olduğuna dair bütün kanıtları ortadan kaldırmak için tarihi yerleri ve mezarlıkları tahrip ettiğini söyledi.^{[17]Satellite images show China has bulldozed Uygur burial sites in Xinjiang. 17 Ekim 2019.} Kasım 2019'da Hudayar, Washington DC'de Hong Kong yanlısı bir mitinge katıldı ve orada Amerika'nın Sesi'ne "Uygurlar Hong Kong halkı ile birlikte duruyor. Hong Kong Çin etkisi altına girerse aynı bizim durumumuza düşer," dedi.^{[18]华盛顿香港人响应全球撑香港集会. 3 Kasım 2019.}

6 Haziran 2020'de "Çin'in Doğu Türkistan, Mançurya, Güney Moğolistan ve Tibet'teki emperyalizmine" karşı ateşli bir konuşma yapmak için sosyal medyayı kullandı.^{[19]Statement Opposing China's Imperialism in East Turkistan, Manchuria, South Mongolia, and Tibet.} Konuşmasında Doğu Türkistan'ın şu anda Çin tarafından işgal altında olan bağımsız bir ülke olduğunu söyledi.

Doğu Türkistan Sürgün Hükümeti

Hudayar'ın Mevcut Tehlike Çin Komitesi'ndeki konuşmasının ardından, Doğu Türkistan Sürgün Hükümeti Salih Hudayar'ı ABD Büyükelçisi olarak atadı. Büyükelçi olan Hudayar, Uygurların insan haklarını ve Doğu Türkistan'ın bağımsızlığını savunmaya devam etti.^{[20]Salih Hudayar. You Tube, 21 Haziran 2019.}^{[21]UYGHUR TURKS IN US DEMONSTRATED IN FRONT OF THE UNITED NATIONS AGAINST CHINA'S DETENTION CAMPS IN XINJIANG.} Hudayar bir röportajda Fox News'a Çin'in Uygurlar'ın organlarını zorla alarak kaçak organ pazarında sattığını söyledi.^{[22]Survivors and victims on shocking state-sanctioned organ harvesting in China. 26 Ekim 2019.} 11 Kasım 2019'da Hudayar, Doğu Türkistan Sürgün Hükümeti'nin 8. Genel Kurulunda Doğu Türkistan Sürgün Hükümeti'nin Başbakanı seçildi.^{[23]Summary of the ETGE's 8th General Assembly (November 10–12).} Ertesi gün Doğu Türkistan Ulusal Uyanış Hareketi, Doğu Türkistan'daki yaklaşık 500 toplama kampı, hapishane ve çalışma kampının yerini belirten coğrafi koordinatları yayınladıkları bir basın toplantısı düzenledi.^{[24]China has 500+ Uighur camps and prisons and is holding far more than one million, activists say. 12 Kasım 2019.}^{[25]Uighur researchers say China running more camps than known. 12 Kasım 2019.} O öğleden sonra Hudayar, eski Doğu Türkistan Cumhuriyetleri'nin bağımsızlığını anmak ve Uygurlar'ın ve diğer Türk halklarının soykırımı olarak nitelendirdiği şeye dikkat çekmek için bir gösteri düzenledi.^{[26]Subverse News. 13 Kasım 2019.} NPR ile yapılan bir röportajda Hudayar, Doğu Türkistan'daki Uygurların yanı sıra diğer Türk halklarının bağımsızlık istediğini, Doğu Türkistan Sürgün Hükûmeti'nin kendilerini "ayrılıkçı" olarak kabul etmediğini " Biz hiç Çin'e ait olmadık" sözleriyle ifade etti.^{[27]‘For Their Own Good’: The Detention Of Muslim Ethnic Groups In China. 23 Aralık 2019.}

Mart 2020'de Salih Hudayar, Doğu Türkistan Heyeti'ne önderlik etti. Çok sayıda Kongre Üyesi ve Senatör'le görüştü. Cumhuriyetçi Parti'nin Kongre Üyesi Ted Yoho'dan,^{[28]Congressman Yoho Tweet.} Hudayar ABD Temsilciler evinde Doğu Türkistan konulu sözlü bir açıklama'da bulunmasını isted Ted Yoho, Doğu Türkistan'ı "işgal altındaki bir ülke" olarak nitelendirdi ve Çin'i Uygurlar, Kazaklar, Kırgızlar ve diğer Türk halklarına yönelik soykırımı için kınadı.^{[29]Congressman Ted Yoho's Speech on China's Oppression in East Turkistan. CSPAN.}^{[30]House of Representatives. 11 Mart 2020, s. 1815.}. Hudayar, Çin'in Uygurların ve diğer Türk halklarından fayda sağladığı "köle emeğini" kınadı. Çin'i Doğu Türkistan'ı kolonileştirmek ve Uygurlar'ı ve diğer Türk halklarını köleleştirmekle suçladı.^{[31]How the coronavirus impacts religious minorities encountering human rights abuses in China. 24 Mart 2020.}^{[32]Persecution of Ehtnic Minorities in China - Salih Hudayar. 24 Mart 2020.}^{[33]Salih Hudayar, Uyghurs for Sale. 25 Mart 2020.}^{[34]The Uyghurs and the virus & What is to be done? @SalihHudayar East Turkistan National Awakening Movement (ETNAM).. 25 Mart 2020.} Nisan 2020'de Hudayar, Steve Bannon'un Savaş Odası Pandemisi'nde özel bir konuk olarak ortaya çıktı ve Müslüman ülkeleri ve liderleri, Çin'in Doğu Türkistan'daki Türk Müslümanlarına yönelik zulümlerine sessiz kaldıkları için eleştirdi.^{[35]War Room: Pandemic EP 118.}

Kişisel hayatı

Salih Hudayar, İngilizce, Uygurca ve Türkçe bilmektedir. Evli olup şu anda Kuzey Virjinya'da eşiyle beraber yaşamaktadır.^{[36]Prime Minister.}

Ayrıca bakınız

Dış bağlantılar

Salih Hudayar'ın Twitter
Salih Hudayar'in LinkedIn Hesabi:
Salih Hudayar, Güvenlik Politikası Merkezi tarafından düzenlenen 'Mevcut Tehlike Komitesi: Çin' Etkinliğinde Konuştu