Pestil

Pestil ya da bastık^{[1]Turkish folk culture researches. Kültür Bakanlığı, 1991.}(sh.13) Türkiye ve çevre ülkeler mutfaklarında meyve özlerinin baskı altında bir yaprak şekli verilmek suretiyle kış için saklanması ve bunun sonucunda oluşan tatlı.

Pestilin adının, meyve şekerlemesi anlamında İtalyanca pastillo sözcüğünden geldiği belirtilmektedir.^{[2]Arşivlenmiş kopya.} Pestil genellikle kayısı kullanılarak yapılır. Ancak dut ile incir ve üzüm gibi diğer meyvelerden de üretilir.^{[3]Burhan Oğuz. Türkiye halkının kültür kökenleri: Giriş, beslenme teknikleri. 1976.} (sh. 513-515)

Yörelere göre çeşitleri

Gümüşhane dut pestili

Gümüşhane Dut Pestili Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından tescillenmiş ve coğrafi işaret almıştır.^{[4]https://www.ci.gov.tr/cografi-isaretler/detay/37939}^{[2]Arşivlenmiş kopya.}

Tillo heriresi

Tillo heriresi bir çeşit üzüm pestilidir. Bineytati (sinonimleri: Çörtlük, Öftük Siirtli) ve Sinceri (sinonimi: Şiraybin) üzümleri şırası, buğday unu ve beyaz toprak kullanılarak hazırlanır. Tillo heriresi Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından 17.04.2023 tarihinde tescillenmiş ve coğrafi işaret almıştır.^{[5]Tillo Heriresi. Türk Patent ve Marka Kurumu.}

Tortum ekşi pestili

Kızılcık meyvesi (Cornus mas L.) ve içme suyu kullanılarak yapılan ve Erzurum'un Tortum ilçesinde üretilen pestildir. Tortum ekşi pestili Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından 29.01.2024 tarihinde tescillenmiş ve Erzurum için coğrafi işaret almıştır.^{[6]Tortum Ekşi Pestili. Türk Patent ve Marka Kurumu.}

Hasenik pestili

Ovacık, Hilvan'da üzümden yapılan bir pestil çeşididir. Hasenik Ovacık'ın eski adıdır. Hasenik pestili Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından 29.04.2024 tarihinde tescillenmiş ve Şanlıurfa adına coğrafi işaret almıştır.^{[7]Hasenik Pestili. Türk Patent ve Marka Kurumu.}

Lavashak

Lavashak, İran'a özgü ekşi ve tuzlu veya tatlı bir meyve kurusudur. İnce, sert ve kurutulmuş bir meyve püresi tabakası veya farklı meyve pürelerinin karışımıdır.^{[8]Haghighi, Mohsen. Introduction to Lavashak and Its Place in Persian Cuisine. 2023.}