Müezzinzâde Ali Paşa

Müezzinzâde Ali Paşa (ö. 7 Ekim 1571), II. Selim saltanatı döneminde görev yapmış Osmanlı devlet adamı ve denizcisidir. Bir müezzinin oğlu olmasından ötürü "Müezzinzâde" lakabıyla tanınan Ali Paşa, idari kariyerinin yanı sıra 1569-1571 yılları arasında Kaptan-ı Deryalık makamında bulundu. Padişah II. Selim'in kızı ile evlenerek Osmanlı Hanedanı'na damat oldu.

Askeri ve idari kariyeri boyunca çeşitli üst düzey görevlerde bulunan Müezzinzâde Ali Paşa, 1565-1567 yılları arasında Yeniçeri Ağası olarak hizmet etti. 1566 yılında Kanuni Sultan Süleyman'ın son seferi olan Zigetvar Kuşatması'na katıldı. 1569 yılında Kaptan-ı Deryalık görevine getirildikten sonra, Osmanlı-Venedik Savaşı (1570-1573) sürecinde Kıbrıs'ın fethiyle sonuçlanan deniz harekatlarında Osmanlı Donanması'nın sevk ve idaresinde rol aldı.

Müezzinzâde Ali Paşa, 7 Ekim 1571 tarihinde Osmanlı Donanması ile Haçlı İttifakı Donanması arasında gerçekleşen İnebahtı Deniz Muharebesi'nde Osmanlı kuvvetlerinin başkomutanı olarak merkez filoyu yönetti. Savaşın ilerleyen saatlerinde amiral gemisinin, Haçlı donanması komutanı Don Juan'ın gemisiyle çatışmaya girmesi üzerine yaşanan çarpışmada öldü.

Hayatı

Bir müezzinin oğlu olduğu için Müezzinzâde lakabıyla anılmaktadır. Enderun'dan yetişti.^{[1]Yayın Kurulu, "Ali Paşa (Müezzinzade)" (1999), Yaşamları ve Yapıtlarıyla Osmanlılar Ansiklopedisi, İstanbul:Yapı Kredi Kültür Sanat Yayıncılık A.Ş. C.1 s.229 ISBN 975-08-0072-9} Sonra mirialem ve Yeniçeri Ağası oldu. 1566'da Kanuni Sultan Süleyman'ın son seferi olan Zigetvar Seferi'ne katıldı ve yararlılık gösterdi.^{[1]Yayın Kurulu, "Ali Paşa (Müezzinzade)" (1999), Yaşamları ve Yapıtlarıyla Osmanlılar Ansiklopedisi, İstanbul:Yapı Kredi Kültür Sanat Yayıncılık A.Ş. C.1 s.229 ISBN 975-08-0072-9}

Ali Paşa padişah II. Selim tarafından çok sevilirdi ve II. Selim'in kızlarından biriyle evlenmişti. 1568'de Kaptan-ı derya görevine getirildi. 15 Mayıs 1570'te Osmanlı Donanması komutanı olarak Serdar-ı Ekrem Piyale Paşa komutasında Kıbrıs seferine katıldı.^{[1]Yayın Kurulu, "Ali Paşa (Müezzinzade)" (1999), Yaşamları ve Yapıtlarıyla Osmanlılar Ansiklopedisi, İstanbul:Yapı Kredi Kültür Sanat Yayıncılık A.Ş. C.1 s.229 ISBN 975-08-0072-9}

Denizcilik kariyerinin en önemli olayı 7 Ekim 1571 günü yapılan İnebahtı Deniz Savaşı'nda Osmanlı Donanmasının kumandanlığını yapmasıdır. Bu deniz savaşından önce toplanan savaş meclisinde, başlarında Uluç Ali Paşa, Cafer Paşa, Barbaroszâde Hasan Paşa, Barbaroszâde Mehmed Paşa ve Salihpaşazâde Mehmed Bey gibi tecrübeli denizciler savaşa girilmemesini tavsiye edip bu öneriyi savunmuşlardı. Fakat Müezzinzâde Ali Paşa İstanbul'daki divanın Hristiyan donanmasının harekâtının durdurmak için kesin talimatı olduğunu ileri sürerek bu önerileri kabul etmedi.^{[1]Yayın Kurulu, "Ali Paşa (Müezzinzade)" (1999), Yaşamları ve Yapıtlarıyla Osmanlılar Ansiklopedisi, İstanbul:Yapı Kredi Kültür Sanat Yayıncılık A.Ş. C.1 s.229 ISBN 975-08-0072-9}

7 Ekim 1571'de İki donanma, dünya tarihinin en büyük deniz muharebelerinden birine başladı. Osmanlı donanması o gün saat 4'te büyük bir bozguna uğradı. Ölenler arasında, Müezzinzâde Ali Paşa başta olmak üzere birçok Osmanlı paşası ve beylerbeyi de vardı. Müezzin Ali Paşa'nın Paşa baştardasında Hristiyan İspanyol gemilerinin doğrudan doğruya hücumuna uğradı ve İspanyol denizcileri tarafından üç defa bordalandı. Bu hücumların ve bordalamanın ilk ikisi büyük Osmanlı zayiatı ile geri püskürtüldü ama üçüncü defa İspanyol gemisi hücumu ve bordalaması sırasında Kaptan-ı Derya Müezzinzâde Ali Paşa başından bir kurşun ile vurulup hayatını kaybetti. Bir İspanyol asker tarafından başı kesilip bir mızrağa takılarak, son hücumda başarı gösteren İspanyol gemisinden etrafa gösterildi.

Bu deniz savaşında Osmanlı ölü, yaralı ve esir zayiatı yaklaşık 20,000 kişi olduğu; 210 Osmanlı gemisi kaybedildiği; bunlardan 117 kadırga ve 15 kalite Hristiyan denizciler tarafından kullanılabilecek şekilde ele geçirildiği; 450 top kaybedildiği ve Osmanlı çektirilerinde çalışan 10.000 kadar Hristiyan forsanın Hristiyanlar tarafından serbest bırakıldığı bildirilir.^{[2]Konstam, Angus (2003) Lepanto 1571: The Greatest Naval Battle Of The Renaissance. Osprey Publishing. s. 23. ISBN 1-84176-409-4. Erişim:29 Ağustos 2012. http://books.google.ıt/books?id=xloOS43F-X8C&pg=PA23#v=önepage&q&f=false}

Sicil-i Osmani onu Denizciliği bilmediğinden hayli yetişmiş tersane beyinin de birlikte şehid düşmelerine sebep olmuştur.

diye değerlendirir.^{[3]Mehmed Süreyya (hz.: Nuri Akbayar) (1996) Sicil-i Osmani. İstanbul:Tarih Vakfı Yurt Yayınları ISBN 975-333-0383 C.III say.500}