Kürt böreği

Kürt böreği, küt böreği^{[1]Küt Böreği Tarifi. Yemek.com.} veya sade börek,^{[2]Sade börek yapımı.} genellikle börekçilerde yapılıp satılan, yağlı kömbeden türemiş bir börek çeşididir. 1 kg un, yemek kaşığı tuz, 700 ml su, 150 gram tereyağı, yarım su bardağı sıvı yağ ile hazırlanır ve üzerine pudra şekeri serpilerek servis edilir.^{[3]Orjinal Kürt Böreği (Tam Ölçülü) Tarifi İçin Malzemeler. nefisyemektarifleri.com.}

Bu böreğin yaratan ve yaygınlaştıran kişi Billiceli^{[4]‘Kürt Böreği mi, Küt Böreği mi?’ tartışmasına son noktayı koydu.} Mehmet Efendi'dir. "Rengo" lakabıyla tanınan Billiceli Mehmet Efendi'nin Kasımpaşa'daki gemilerde ve kum kosterlerinde çalışan Kürt işçilere satmak üzere hazırladığı yağlı kömbelere sonradan "Kürt böreği" denmiştir.^{[5]Şahhaydar Yarkın, "Bileceli Rengo’nun böreği: Kürt böreği" - Gazete Duvar.} Böreğin pudralı şekerle servis edilmesi sonradan geliştirilmiştir. Böreğin satıldığı en meşhur yer İstanbul Karaköy'dür.^{[6]Bir mutfak tartışması: Kürt mü Küt mü.}

Tartışmalar

Böreğin ismi son yıllarda tartışma konusu olmuştur. Tıpkı Balkan göçmenlerinin Türkiye'de tanıttığı Boşnak böreği gibi Kürt kökenli ustalar da bu böreğin tanıtım ve zaman süreci içinde geliştirilmesinde etkili olmuşturlar.^{[7]Kürt böreği mi Küt böreği mi.} Fakat 1960'lı yıllarda İstanbul'daki fırıncıların ve seyyar satıcıların bu böreği "Kürt böreği" adıyla satışı yasaklanmış ve cezaya tabi tutulmuştur. Dönemin İstanbul valisi Niyazi Akı, ayrıştırıcı bir ifade olduğunu gerekçe göstererek böreğin adını "koç böreği" olarak değiştirmiştir.^{[8]Kürt Böreği Satmak İçin İzin. Milliyet Gazetesi, 26 Haziran 1964.} Buna rağmen dönemin yazılı eserlerinde "Kürt böreği" olarak yazılmaya ve anılmaya devam etmiştir.^{[9]Ter Adamları. E Yayınları, s. 292.[10]Sivas Folkloru, s. 6.} 12 Eylül döneminde "Kürt" isminin yasak olması nedeniyle "sade börek" olarak satılmıştır.^{[11]Kürt Böreğinin İsmi ve 200 Yıllık Hikayesi.} Daha sonra yeniden "Kürt Böreği" olarak satışı yapılmıştır.^{[12]Ankara Notları. Cumhuriyet Gazetesi, 20 Aralık 1988.} Öncesinde hiçbir yazılı kaynakta geçmemesine rağmen 2000 yılı sonrası böreğin kesilirken çıkan "küt-küt" sesi üzerinden adının "küt böreği" olduğu iddia edilmiştir.^{[13]Kahvaltının efsane lezzeti.} Bu adlandırma 2017 sonrası yemek tarifi kitaplarında yer almıştır.^{[14]Küt böreği. Yemektarifi.com.}

Ayrıca bakınız

• Laz böreği