Hekimbaşı Yalısı

Hekimbaşı Yalısı, Anadolu Hisarı, Beykoz ilçesinde bulunan yalıdır. 1697 yılında Amcazade Hüseyin Paşa tarafından yaptırıldığı düşünülmektedir.^{[1]Gzt. Yalılar 03: Hekimbaşı Salih Efendi Yalısı. 24 Temmuz 2023.} İsmini, 1850li yıllarda yalıyı satın alan, I. Abdülmecid dönemi hekimbaşılarından Hekimbaşı Salih Efendi'den almıştır. Hekimbaşı Salih Efendi tarafından satın alındıktan sonra genişletilmiştir.^{[2]ANADOLUHISARI HEKIMBASI SALIH EFENDI YALISI.}

Salih Efendi, 1843 yılında Türkiye'nin ilk tıp okulundan mezun olmuştur. Üç sultanın doktorluğunu yapmış ve kentteki bütün tıbbi kuruluşları denetlemiştir. Salih Efendi'nin 1865'te yayımlanan "İlm-i Hayvânât ve Nebâtât" isimli bir de çevirisi vardır. 1872 yılında yapılan 2. baskısında eserin ismi "Usul-i Menekıb-ı Tabiiyat" olarak geçer.^{[3]Altıncı Daire'nin (Beyoğlu Belediyesi) 3. reisiydi, www.dunyabizim.com. Erişim Tarihi. 17.04.2020.} Botanik meraklısı olduğundan bir güle onun adı verilmiş (Hekimbaşı Gülü).

Hekimbaşı ailesinden gelenler hâlâ bu yalıda yaşamaktadırlar.

Kuzey kısmı selamlık, güney kısmı harem olan yalının selamlık bölümü 20.yüzyılın başlarında yıktırılarak bahçe haline getirilmiştir. Harem kısmı ise ahşap çatılı, 3 katlı, 2 katlı ve tek katlı 3 yapılardan meydana gelmektedir.^{[2]ANADOLUHISARI HEKIMBASI SALIH EFENDI YALISI.} Yalı'nın mimari üslubu, ahşap – bağdadi tarzıdır. Yüzölçümü olarak arsası 1.330m²'dir.^{[4]Hekimbaşı Salih Efendi Yalısı Nerede Kime Ait Tarihçesi.}

1978 yılında yalının çürüyen ön cephesi Taç Vakfı teknik gözetiminde yenilenmiştir.^{[5]Taç Vakfı - Hekimbaşı Salih Efendi Yalısı.} 1980li yıllarda ise denize doğru kayma gösterdiği için yalının önüne boydan boya bir rıhtım yapılmıştır. 7 Nisan 2018'de yaşanan gemi kazası sonucu büyük ölçüde hasar görmüştür.^{[2]ANADOLUHISARI HEKIMBASI SALIH EFENDI YALISI.[6]KIRKESER/İstanbul (DHA), Serpil. Tarihi yalıya çarpan geminin sahibinin ödeyeceği miktar belli oldu. 15 Mayıs 2019.}