Ara Sarafyan

Ara Sarafyan (Արա Սարաֆեան, d. 1961), Ermeni kökenli Britanyalı bir tarihçidir. Sarafyan, modern Ermeni çalışmaları ile bölgesel çalışmalar üzerine araştırmalar yürütüp bu araştırmaları destekleyen ve bu alanlarda kitaplar yayınlayan Londra merkezli Gomidas Enstitüsünün kurucu yöneticisidir.^{[1]Home. Gomidas Institute.}

Erken yaşam

Sarafyan, 1961 yılının temmuz ayında Kıbrıs'ta doğdu.^{[2]Khatchadourian, Raffi. A Century of Silence. The New Yorker, 5 Ocak 2015.} 1974 yılında Londra'da tatildelerken Sarafyan ve ailesi, Türk ordusunun Kuzey Kıbrıs'ı işgal etmesi sebebiyle mülteci durumuna düştüler. Daha sonra Sarafyan, Türk devletinin Ermeni Soykırımı'nı reddine muhalefet edebilmek amacıyla Türkçe öğrenmeye karar verdi ve Türk dili üzerinde çalışmak için Ankara'ya başvuru yaptı.^{[3]Shakarian, Pietro A.. An Interview with Ara Sarafian. The Abovyan Group, 31 Mart 2015.} Türk Eğitim Bakanlığı bu başvuruyu reddetse de Sarafyan, yine de Türkçe eğitimi aldı ve bu eğitimin masraflarını da İngilizce öğretmenliği yaparak karşıladı. New Yorkerda yayınlanan bir profiline göre Sarafyan'ın "Türkiye'ye gelmesi, onu beklenmedik bir yönde değiştirdi. Türk vatandaşlarını tanımak, yüksek eğitim, olgunluk ve değişen Türkiye siyasetinin birleşik etkisi; gençlik yıllarındaki nefret duygusunu ortadan kaldırdı ve onu uzlaşma fırsatları aramaya yöneltti."^{[2]Khatchadourian, Raffi. A Century of Silence. The New Yorker, 5 Ocak 2015.} Sarafyan, ABD'nin Ann Arbor şehrinde bulunan Michigan Üniversitesine girdi ve Ronald Grigor Suny'nin öğretmenliği altında Master of Arts derecesini aldı.^{[4]Maroot, Matthew. Sarafian Speaks on Kharpert Massacres. California State University, Fresno, December 1997.[5]Lima, Vincent. The Next 1.5 Million: A Panel Discussion on Armenian Studies in the United States. Gomidas Institute, 7 Ocak 2008, s. 95-101.}

Gomidas Enstitüsü

Sarafyan, 1992 yılında Michigan Üniversitesi bünyesinde hâlen yürütücü direktörlüğünü yapmakta olduğu Gomidas Enstitüsünün kurucuları arasında yer aldı.^{[1]Home. Gomidas Institute.[3]Shakarian, Pietro A.. An Interview with Ara Sarafian. The Abovyan Group, 31 Mart 2015.} Gomidas Enstitüsünün merkezi şu anda Londra'da bulunmaktadır.^{[2]Khatchadourian, Raffi. A Century of Silence. The New Yorker, 5 Ocak 2015.} Enstitünün yayınları arasında, Ermeni Soykırımı'yla ilgili Ermenice metinlerin İngilizce çevirileri bulunmaktadır.^{[6]Tataryan, Hakop. Ara Sarafian Discusses Genocide Memoir To the Desert. California State University, Fresno, October 2003.} Yıllık Ermeni Forumunu yayınlayan bu enstitü, Talât Paşa'nın Ermeni Soykırımı'yla ilgili raporunun^{[7]Talaat Pasha's Report on the Armenian genocide. Gomidas Institute, 2011.} yanı sıra ilk olarak 1916'da Britanyalı tarihçiler Lord James Bryce ve Arnold J. Toynbee tarafından yayınlanan ve yaygınca Mavi Kitap olarak bilinen The Treatment of Armenians in the Ottoman Empire, 1915-1916 (Osmanlı İmparatorluğu'nda Ermenilere Yönelik Muamele, 1915-1916) kitabının eleştirel bir basımını^{[8]The Treatment of Armenians in the Ottoman Empire, 1915-1916: Documents Presented to Viscount Grey of Falloden by Viscount Bryce. Taderon Press (Gomidas Institute), 2000.} ve Türkçe çevirisini yayınladı. Ayrıca Gomidas Enstitüsü, ABD'nin eski Ermenistan Büyükelçisi John Marshall Evans'ın hatıratını da yayınladı ve Hrant Dink Vakfı ile iş birliği yaptı.^{[9]Gomidas Institute Publications: Hrant Dink Foundation Books / Hrant Dink Vakfi Kitaplar.}

Araştırmalar

Sarafyan, 1990'larda Hilmar Kaiser ile beraber Türkiye'nin Osmanlı Arşivi'nde araştırmalar yürüttü.^{[10]Sarafian, Ara. The Ottoman Archives Debate and the Armenian genocide. Armenian Forum, Bahar 1999, s. 35-44.}

Şubat 2007'de Sarafyan, dönemin Türk Tarih Kurumu Başkanı Yusuf Halaçoğlu'nun ortak bir proje yürütme teklifini kabul etti.^{[11]Gomidas Institute Offer to Historians in Turkey: "Let's Undertake a Case Study of the Events of 1915".} Sarafyan, Halaçoğlu'ya tehcir sırasında "Harput Ovası'nda ne yaşandığı" ve "ne kadar insanın öldüğü" ile ilgili ortak bir vaka incelemesi yapmayı önerdi.^{[12]Guvenc, Duygu. Turkish and Armenian historians are meeting at last. Turkish Daily News, 22 Şubat 2007.[13]Armenian historian accepted suggestion of Turkish counterpart on joint work. PanARMENIAN.Net, 22 Şubat 2007.}

Bir ay sonra Halaçoğlu, Sarafyan'ın çalışmayı yürütmekten vazgeçtiğini duyurdu ve Sarafyan'ın "enstitünün Ermeni Devrimci Federasyonu Taşnak'ın arşivlerini incelemeye yönelik girişimlerinden rahatsız olduğunu" ekledi.^{[14]TTK President Halaçoğlu responds to Sarafian's claims. Today's Zaman, 17 Mart 2007.} Bir röportajda Sarafyan, Halaçoğlu'nun açıklamasının doğru olmadığını ve kendisinin böyle bir şey söylemediğini belirtti. Sarafyan'a göre ortak çalışma, Halaçoğlu'nun "ilk etapta ortak vaka incelemesinin temelini oluşturacağını söylediği ilgili kayıtların erişilemez olduğunu söylemesi sebebiyle sonlandı".^{[15]Sarafian: Genocide deniers weaker today than ever. Armenian Reporter, 31 Mayıs 2008.} Halaçoğlu'nun arşiv kayıtlarını esirgemesi ve projeden çekilmesi, dönemin Türk basınında eleştiriyle karşılandı.^{[16]Birand, Mehmet Ali. Why do we invite them in the first place?. Turkish Daily News, 14 Mart 2007.}

The Nation dergisi, Sarafyan'ı "İngiliz dilindeki soykırım (Ermeni Soykırımı) tarihinin önde gelen otoritesi" olarak tanımladı.^{[17]Shakarian, Pietro A.. The Armenian Genocide Finally Gets Its Due With the Film ‘The Promise’. The Nation, 13 Ekim 2016.} Sarafyan iki bağımsız belgesel projesine konu oldu: Gagik Karagheuzian'ın 2009 yapımı The Blue Book, Political Truth or Historical Fact (Mavi Kitap, Siyasal Doğruluk veya Tarihsel Gerçeklik) filmi, Sarafyan'ın Mavi Kitap üzerindeki çalışmalarına odaklandı.^{[18]Karagheuzian, Gagik. The Blue Book, Political Truth or Historical Fact. Vimeo, 2009.} John Lubbock'un 2015 yapımı 100 Years Later (100 Yıl Sonra) filmi ise, Sarafyan'ın Ermeni Soykırımı'nın 100. yılına yaklaşan günlerde Türkiye'deki Kürt sivil toplum kuruluşlarıyla birlikte yaptığı çalışmaları konu aldı.^{[19]Lubbock, John. 100 Years Later. Vimeo, April 2016.[20]100 Years Later: Dealing with the Legacy of 1915. Massis Post, 10 Şubat 2016.}