Agora Meyhanesi

Agora Meyhanesi, (veya Agora 1890) 1890 yılında gemi kaptanlığı yapan Rum kökenli Türk vatandaşı Asteri Dulidis tarafından Türkiye'de İstanbul ilinin, Fatih ilçesi, Balat mahallesinde bulunan Çıfıtçı Çarşısı'nda kurulmuş, tarihi bir meyhanedir.^{[1]Agora Meyhanesi.} Gault & Millau Rehberi'nde 1 şapka ile ödüllendirilmiş, 11.2/20 puan almıştır.^{[2]Agora Meyhanesi – Gault & Millau Türkiye. 24 Ocak 2025.} Şef Ahmet Arı tarafından meyhanenin tarihi geçmişine uygun olarak Girit, Rum ve Türk mutfağından yemekler ve mezeler servis edilmektedir.^{[3]Meyhane kültürünün kadim temsilcisi: Agora 1890.}

Etimoloji

Agora, (Yunanca: Ἀγορά, Agorá) "meydan" anlamına gelmektedir.^{[4]Tureng - agora - Türkçe İngilizce Sözlük.} Yunanca'da “ageiro” yani “toplanmak” kelimesinden türetilmiştir.^{[5]Agora Nedir? - Mimari Terim.}

Tarihçe

1880'lerde Marmara Adası kökenli ve gemi kaptanlığı yapan Asteri Dulidis, Eminönü ve Balat mevkiine mal nakliyatı yapmaktadır. Mallar inerken birkaç gün Balat'ta kalan Asteri, Şirket-i Hayriye vapurundan inen bir Rum kızını görür, beğenir ve bir tanıdığı aracılığıyla mektuplaşmaya başlar. Bir süre sonra evlenmek ister ancak;^{[6]129 yıllık Agora Meyhanesi, bir şiir ve çıraklıktan meyhane sahipliğine uzanan bir gazetecinin öyküsü. 24 Kasım 2019.}

-Kaptanın parası puldur, karısı duldur.^{[7]Tarihin 127 yıllık tanığı: Agora Meyhanesi.}

cevabını alır. Kalıcı iş kurmayı düşünen Asteri, Agora Meyhanesi'nin bulunduğu araziyi satın alır.^{[6]129 yıllık Agora Meyhanesi, bir şiir ve çıraklıktan meyhane sahipliğine uzanan bir gazetecinin öyküsü. 24 Kasım 2019.}

Agora Meyhanesi, 1890 yılında Asteri Dulidis tarafından İstanbul'un Balat mahallesinde bulunan "Çıfıtçı Çarşısı"nda kuruldu. İlk kurulduğunda masa yerine büyük şarap fıçıları kullanılmıştır. Ucuz şarap kavı ve mekanın atmosferi sebebiyle kısa sürede İstanbul çapında tanındı. Meyhane 3 kuşak Dulidis ailesi tarafından işletildi.^{[1]Agora Meyhanesi.}

Asteri Dulidis'ten sonra işin başına oğlu Stelyo Dulidis geçti.^{[8]TARİHTEN MEYHANELER.} 6-7 Eylül Olayları olarak bilinen İstanbul'da yaşayan Rum azınlığa karşı 6-7 Eylül 1955'te gerçekleşen organize toplu saldırıda Agora Meyhanesi yandı. Yangından sonra, Stelyo Dulidis hasar gören meyhanenin denize bakan bölümünü satarak diğer bölümlerini tamir etti. Stelyo Dulidis'ten sonra oğlu Hristo Dulidis mekanı çalıştırmaya devam etti. 2001 yılında Hristo Dulidis Yunanistan, Selanik'e yerleşti.^{[1]Agora Meyhanesi.}

1959 yılında Türk şair ve söz yazarı olan Dr. Onur Şenli tarafından Agora Meyhanesi şiiri İzmir'de yazılmıştır. Şiirde bahsi geçen yer İzmir'in Agora semtinde bulunan salaş meyhanelerdir. Şiirine "Gece, Şarap ve Aşk" adını verir ve okuduğu tıp fakültesinin dergisinde yayınlanmak üzere gönderir. Derginin editörü şiirin adını "Agora Meyhanesi" olarak değiştirerek yayınlar. Şiir çok beğenilir. Bestekar İsmet Nedim tarafından bestelenip şarkısı yapılır. Şarkı dönemin ünlü ses sanatçıları tarafından okunur ve çok beğenilir. İnsanlar İstanbul'daki Agora Meyhanesi'ne akın ederler ve hınca hınc dolmaya başlar. Mekan çok popüler hale gelmiştir. Tam 286 adet Yeşilçam filminin meyhane sahneleri burada çekilir. Cüneyt Arkın, Ayhan Işık, Türkan Şoray gibi dönemin başrol oyuncularının filmleri burada kayıt altına alınır.^{[1]Agora Meyhanesi.}

Türk gazeteci ve yazar Ersin Kalkan ortaokul ve lise çağında meyhanede komilik ve garsonluk yapmıştır.^{[6]129 yıllık Agora Meyhanesi, bir şiir ve çıraklıktan meyhane sahipliğine uzanan bir gazetecinin öyküsü. 24 Kasım 2019.} Agora'da çalıştığı dönemde tanıştığı Cemal Süreya'nın asistanlık teklifini kabul eder ve eğitim hayatının sonunda gazeteciliğe başlar. Hristo Dulidis Yunanistan'a taşınmadan önce cüzi bir miktara meyhaneyi Ersin Kalkan'a devreder. 2013 yılında mimar Hakan Kıran tarafından restore edilerek "Tarihi Agora Meyhanesi 1890" adıyla yeniden açılır. Restorasyon kapsamında meyhanenin tarihi dokusu korunmuştur. Şefi Ahmet Arı'dır.^{[3]Meyhane kültürünün kadim temsilcisi: Agora 1890.}

Konum

Agora Meyhanesi, Türkiye'de İstanbul ili, Fatih ilçesinin Balat mahallesinde Mürselpaşa Caddesi ile "Çıfıtçı Çarşısı" arasındaki mevkidedir. Agora Meyhanesi'nin bulunduğu tarihi bina, Bizans İmparatoru II. Theodosius tarafından yapılan sur ile Romanyotların ilk gasilhanesinin batı duvarı arasında bulunmaktadır.^{[1]Agora Meyhanesi.}^{[3]Meyhane kültürünün kadim temsilcisi: Agora 1890.} 2013 yılında mimar Hakan Kıran tarafından restore edilmiştir.

Menü

Agora Meyhanesi'nin menüsü ana yemekler, ara sıcaklar, soğuk mezeler, tatlılar ve geniş alkollü ve alkolsüz içeceklerden oluşmaktadır.^{[9]Agora Meyhanesi Fiyat Listesi.} Özellikle geleneksel meyhane mezeleri konusunda öne çıkmaktadır.

Tesis ve hizmetler

Tesisler

Klima
Otopark
Açık hava bölümü

Hizmetler

Şarap kavı
Arabaya servis
Geleneksel mutfak
Paket servis

Agora Meyhanesi şiiri ile ilişkisi

Türk şair ve söz yazarı olan Onur Şenli tarafından 1959 yılında Agora Meyhanesi şiiri İzmir'de yazılmıştır. Bu sebeple İstanbul'daki Agora Meyhanesi'ne atıfta bulunulmadığı düşünülmektedir. İzmir'de Tıp Fakültesi'nde okuyan Onur Şenli, komşu kızına aşık olur ancak beklediği karşılığı göremez. Yaşadığı aşk acısı sebebiyle İzmir'in Agora semtinde bulunan meyhanelerde kendini içkiye verir. Agora semti, o yıllarda ucuz ve salaş kokoreç meyhanelerinin mekanıdır. Bir akşam Agora'daki bir meyhaneden evine döndüğünde oturup karşılıksız aşkına hitaben bir mektup yazar. Mektubun ilk satırı şöyle başlar:^{[10]Agora Meyhanesi Şiiri - Onur Şenli.}

Sana bu satırları Bir sonbahar gecesinin Felç olmuş köşesinden yazıyorum. Onur Şenli mektubun ilerleyen bölümlerinde yazdığı mektubun daha çok bir şiire benzediğini fark eder. Şiirin adını o dönemde moda olduğu üzere İngilizce "Night, Wine and Love" yani Türkçesi ile "Gece, Şarap ve Aşk" olarak belirler.^{[11]Agora Meyhanesi'nin İlginç Öyküsü. 16 Haziran 2013.} Şiirini yayınlanması için fakültenin dergisine gönderir. Kabul edilir ancak derginin editörü Dr. Oktay Dikmen başlığın çok uzun olması ve mizanpaja uygun olmaması sebebiyle şirin adını "Agora Meyhanesi" olarak değiştirir.^{[11]Agora Meyhanesi'nin İlginç Öyküsü. 16 Haziran 2013.} Sonrasında Ege Ekspres gazetesinin "Gençlerle Başbaşa" sayfasında yayınlanır.^{[12]Bakırçay, Ajans. Atilla Köprülüoğlu - Agora Meyhanesi'nin öyküsü.} Şiir çok beğenilir, bestekar İsmet Nedim tarafından muhayyerkürdî makamında^{[13]Agora Meyhanesi. 15 Aralık 2021.} bestelenerek şarkısı yapılır, şarkısını Zeki Müren, Gönül Yazar, Müzeyyen Senar ve dönemim birçok ses sanatçısı okur.^{[14]Örs, Mehmet Şakir. İzmir: sesler yüzler sokaklar. İzmir Büyükşehir Belediyesi, 2001.}

Şarkıyı dinleyenler İzmir'deki Agora semtinden habersiz, şiirde geçen mekanın İstanbul'daki Agora Meyhanesi olduğunu düşünür.

Şiirin ilerleyen dizeleri şöyledir:^{[10]Agora Meyhanesi Şiiri - Onur Şenli.} Sen, bu sekiz köşeli meyhaneyi bilmezsin Bu sekiz köşeli meyhane seni bilir.

Burada tarif edilen meyhanenin İstanbul Balat'taki Agora Meyhanesi olmadığı açıktır. Ancak Agora Meyhanesi çoktan gerekli üne sahip olmuştur.

Onur Şenli, 2013 yılında verdiği bir mülakatta; meyhanenin hayal ürünü bir mekan olduğunu, Agora semtindeki kokoreççi meyhanelerine atıf yaptığını söylemiştir.^{[15]Duvar, Gazete. Hangi Agora Meyhanesi?. 13 Ekim 2016.}

Yorumlar

Müşteri yorumları, Google'a göre 4.4/5,^{[16]Agora Meyhanesi 1890 Yorumlar - Google'da Ara.} Tripadvisor'a göre 3.6/5^{[17]Agora Meyhanesi 1890 reviews.} Yandex'e göre 4.2/5 puandır.^[18]Yandex.

Ayrıca bakınız

Konuyla ilgili yayınlar

Deleon, Jak (1991). Balat ve çevresi: bir semt monografisi. Can Yayınları. ISBN 978-975-510-348-8.
Deleon, Jak (2014). İ''stanbul Işıkları''. Sesli Kitaplar Yayıncılık. ISBN 9786058516250.
Zat, Erdir (2014). Türkiye Meyhaneler Rehberi. Overteam Yayınları. ISBN 978-605-5058-11-1.
Zat, Erdir. Rakı Kitabı. Overteam Yayınları. ISBN 978-605-4588-08-4.
Zat, Vefa (2002). Eski İstanbul meyhaneleri. İletişim. ISBN 978-975-470-998-8.
Bozkurt, Fuat (2006). Türk içki geleneği. Kapı Yayınları. ISBN 978-975-8950-91-1.
Örs, Mehmet Şakir (2001). İzmir: sesler yüzler sokaklar. İzmir Büyükşehir Belediyesi. ISBN 978-975-18-0047-3.

Dış bağlantılar

Resmi web sitesi