Abdülhak Şinasi Hisar

Abdülhak Şinasi Hisar (14 Mart 1887, İstanbul - 3 Mayıs 1963, İstanbul), Türk yazardır.

Hayatı

İlk yılları

14 Mart 1887'de anne tarafından dedesi, Tophane-i Amire katiplerinden Muhtar Bey'in Rumelihisarı'ndaki yalısında doğmuştur. Babası Türk basın hayatında önemli bir yere sahip olan Mahmud Celâleddin Bey'dir. Annesi Emine Neyyir Hanım, Belgrad muhafızı Selim Paşa'nın torunudur;^{[1]HİSAR, Abdülhak Şinasi - TDV İslâm Ansiklopedisi.} Selim Paşa'nın babası ise Arnavut asıllı Tepedelenli Ali Paşa'dır.^{[2]Birinci, Ali. GERÇEK, Selim Nüzhet.} Abdülhak Şinasi'nin babası Celâleddin Bey oğluna ismini verirken; Tanzimat'ın idealist siması İbrahim Şinâsî ve dönemin en önemli şairlerinden/yazarlarından olan Abdülhak Hamit Tarhan'ın isimlerinde yola çıkarak bu iki ismi birleştirmiştir.^{[3]Fahim Bey ve Biz. Bağlam Yayıncılık, 1996.} Hisar, aynı zamanda Selim Nüzhet Gerçek'in de ağabeyidir.^{[4]GERÇEK, Selim Nüzhet - TDV İslâm Ansiklopedisi.} Abdülhak Şinasi Hisar'ın çocukluğu, Rumelihisarı, Büyükada ve Çamlıca’da geçti. 1898’de Galatasaray Sultanisi’ne girdi.

Paris hayatı

Ailesine haber vermeden 1905'te Galatasaray Sultanisi'nden ayrılarak Paris'e gitti. 1908'e kadar Paris’te École Libre des Sciences Politiques’e devam etti.

Paris'te Prens Sabahattin, Dr. Nihat Reşat Belger, Ahmed Rıza ve Yahya Kemal Beyatlı ile sık sık görüştü.^{[5]Abdülhak Şinasi Hisar, Sermet Sami Uysal, Sermet Matbaası, 1961}

Türkiye'ye dönüşü

II. Meşrutiyet’in ilânından (1908) sonra Türkiye’ye döndü. Fransız ve Alman şirketlerinde, Osmanlı Bankası’nda, Reji İdaresi’nde, 1931’den sonra ise Ankara’ya yerleşerek Dışişleri Bakanlığı’nda çalıştı. 1948’de İstanbul’a döndü ve Ayaspaşa’da Boğazı gören bir apartmana yerleşti. 1954-57 yılları arasında Türk Yurdu dergisinin genel yayın müdürlüğünü üstlendi.

1963'te Cihangir’deki evinde beyin kanamasından öldü. Hiç evlenmemiştir.

Edebiyat Yaşamı

Edebiyata Mütareke yıllarında Dergâh ve Yarın dergilerindeki şiir, kitap tanıtma ve eleştiri yazılarıyla başladı. 1921’den itibaren İleri ve Medeniyet gazetelerindeki yazılarıyla tanındı; 7Ağaç, Varlık, Ülkü ve Türk Yurdu dergileri ile Milliyet, Hâkimiyet-i Milliye ve Dünya gazetelerinde yazdı. Cumhuriyet dönemi yazarı olmasına rağmen dil ve üslup açısından Meşrutiyet kuşağına bağlı kalan Hisar’ın tüm yapıtları esas olarak “hatıra”ya dayalıdır. Romanlarında Maurice Barrés, Anatole France ve Marcel Proust gibi yazarların edebiyat anlayışlarını benimsemiştir.

1942 CHP Hikâye ve Roman Mükâfatı’nda üçüncülük alan en önemli eseri ''Fahim Bey ve Biz'', Almancaya da çevrildi.Eser roman dalında ödül almış olsa da, Hisar, eserini hikâye olarak tanımlamayı yeğler.

Sermet Sami Uysal ve Necmettin Türinay’ın Abdülhak Şinasi Hisar adlı birer inceleme kitabı vardır.

Ölümünden sonra Seçmeler, Geçmiş Zaman Edipleri ve Kelime Kavgası: “Edebiyata ve Romana Dair” adlı üç kitabı daha yayımlanmıştır. Emre Aracı Boğaziçi Mehtaplarından esinlenerek aynı adlı bir keman konçertosu (1997) bestelemiştir.

Eserleri

Sütun-başla Sütun-2

Roman

• Fahim Bey ve Biz - İlk baskı: 1941 (1942 CHP Hikâye ve Roman Ödülü üçüncülüğü). (Güncel baskı: Everest Yayınları, ISBN 978-605-185-814-2)

• Çamlıca’daki Eniştemiz - İlk baskı: 1944. (Güncel baskı: Everest Yayınları, ISBN 978-605-185-797-8)

• Ali Nizami Bey’in Alafrangalığı ve Şeyhliği - İlk baskı: 1952. (Güncel baskı: Everest Yayınları, ISBN 978-605-185-944-6)

Anı

• Boğaziçi Mehtapları - İlk baskı: 1942. (Güncel baskı: Everest Yayınları, ISBN 978-605-185-818-0)

• Boğaziçi Yalıları - İlk baskı: 1954. (Güncel baskı: Everest Yayınları, ISBN 978-605-185-945-3)

• Geçmiş Zaman Köşkleri - İlk baskı: 1956. (Güncel baskı: Everest Yayınları, ISBN 978-605-185-805-0)

Fıkra

• Geçmiş Zaman Fıkraları - İlk baskı: 1958.

Sütun-2

Antoloji

• Aşk imiş her ne var alemde - İlk baskı: 1955.

Biyografi

• İstanbul ve Pierre Loti - İlk baskı: 1958.

• Yahya Kemal'e Veda - İlk baskı: 1959.

• Ahmet Haşim: Şiiri ve Hayatı - İlk baskı: 1963.

Sütun-sonu

Ölümünden Sonra Toplanan Eserleri

Hisar'ın kitaplarına girmemiş edebi makale, deneme ve eleştiri yazıları Necmettin Turinay tarafından üç cilt olarak bir araya getirilmiştir.

• Kitaplar ve Muharrirler I - Mütareke Dönemi Edebiyat (Mayıs 2008) - Yapı Kredi Yayınları, ISBN 978-975-08-1421-1

• Kitaplar ve Muharrirler II - Edebiyat Üzerine Makaleler (1928-1936) (Şubat 2009) - Yapı Kredi Yayınları, ISBN 978-975-08-1539-3

• Kitaplar ve Muharrirler III - Romana Dair Bazı Hakikatler (1943-1963) (Eylül 2009) - Yapı Kredi Yayınları, ISBN 978-975-08-1661-1

Ayrıca bakınız

• MEB 100 Türk Edebiyatçısı