Şerife Bacı

Şerife Bacı (1900?, Kastamonu - 1921, Kastamonu), Türk Kurtuluş Savaşı kahramanıdır.

Kurtuluş Savaşı sırasında Türk ordusuna cephane taşırken kağnısının üzerinde donarak ölmüş ve kadınların savaşın kazanılması için yaptığı fedakârlık ve kahramanlıkların bir sembolü hâline gelmiştir.

Şerife Bacı, Millî Mücadele döneminde deniz yoluyla İnebolu'ya kadar getirilen cephanenin Türk ordusuna ulaştırılmasında hizmet verdi. 1921 kışında kağnı ile cepheye mühimmat taşırken Kastamonu kışlası yakınında, yanındaki iki aylık kızı Elif'i ve mermileri korumak için kağnısına abanmış vaziyette donarak ölmüştür.

Yaşamı

Satı Köyü nüfusundandır.^{[1]Demirel, Selahattin. Şerife Bacı'nın Mezarı Nerede?. 10 Mart 2018.} 1900'lerin başında doğdu.^{[2]Türk kadınının kahramanlık timsali: Şerife Bacı. 20 Şubat 2019.}

Yanına kundağa sarılı kızı alarak, İnebolu'dan Ankara'ya cephane götüren kafilede yer aldı. 1921 kışında olumsuz hava koşullarında Kastamonu Kışlasına kadar yaklaştığı sırada yoluna devam edemeyerek kağnısının üzerinde donarak öldü. Top gülleleri arasına yerleştirdiği kundaktaki bebeğinin üzerine örttüğü yorgana abanmış olarak bulundu.^{[3]Karagözoğlu, Nazike. Sosyal Bilgiler Dersinde Vatanseverlik Değerinin Kazandırılmasında Kadın Kahramanların Yaşam Öykülerinin Kullanılması. 31 Aralık 2018, s. 97-110.}

Üzerindeki kıyafetlerden Seydilerli olduğu düşünüldüğü için cenazesi Seydiler'e nakledilmiştir; nereye gömüldüğü ve nasıl defnedildiği bilinmez.^{[2]Türk kadınının kahramanlık timsali: Şerife Bacı. 20 Şubat 2019.}

Kimliğinin tespiti

Kastamonu yöresinde nahiye müdürü ve kaymakam vekili olarak görev yapmış olan Çanakkale gazisi Mustafa Nurettin Peker, 1972'de kendisi ile röportaj yapan gazeteci Mustafa Baydar'a şehit annenin ismini tespit etmek ve kızına ne olduğunu öğrenmek için araştırma yaptığını söyleyerek araştırmasının sonucunu şöyle açıklamıştır:^{[4]Atabay, Mithat. Türk Milletine Emanet Ettiği Küçük Kızın Gerçek Öyküsü. 8 Mart 2019.}

"Şehit Türk anası, Kastamonu Vilayeti Devrekâni Kazası Seydiler Nahiyesinin Satı Köyü’nden Şerife’dir. Şerife’nin kağnı arabasında ağlayan yavrusunun ismi de Sıdıka’dır. Sıdıka birkaç yıl önce ölmüştür.”

Anısı

Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluşunun 50. yılı olan 1973 yılında^{[5]Kastamonu Hakkında.} Seydiler Belediyesi tarafından belediye binasının önüne rölyefini yaptırmıştır.^{[6]"Seydiler İlçemizden Genel Görünüm".[7]Arşivlenmiş kopya.}

1990 yılında Kastamonu'ya Atatürk ve Şerife Bacı Anıtı adlı bir anıt dikildi. 2001 yılında ise İnebolu sahilinde bir parkın içinde Eski TKK Komutanı Aytaç Yalman tarafından Şehit Şerife Bacı Anıtı yaptırıldı. Açılışı Atilla Ateş ve Aytaç Yalman birlikte yaptı. Anıtın plaketinde şu sözler yazılıdır:

"Bu anıt İstiklal Savaşı şehitlerinden Şerife Bacı'nın anısını Cumhuriyet çocuklarına anlatmak için Jandarma Genel Komutanı Orgeneral Aytaç Yalman tarafından armağan edilmiştir. 4 Aralık 2001"

İnebolu'daki anıtın yanına 2020'de temsilî bir mezar yapılmıştır.^{[8]Alantor, Özgür. Türk kadınının kahramanlık timsali Şehit Şerife Bacı için temsili mezarlık. 22 Mayıs 2020.}

Şehit Şerife Bacı adı Kastamonu'da, Seydiler'de, İnebolu'da Kurtuluş Savaşı'nın kadın kahramanlarını simgelemektedir. Şerife Bacı, her yıl 21 Şubat'ta anılır. İsmini yaşatmak için 2010 yılında Seydiler'de Şerife Şahin öncülüğünde Şehit Şerife Bacı Kültür Evi Yapma ve Yaşatma Derneği adıyla bir dernek kurulmuş ve Şerife Bacı Kültürevi oluşturulmuştur.^{[9]Alantor, Özgür. Hayatını adaşı Şehit Şerife Bacı'yı anlatmaya adadı. 20 Şubat 2020.[10]Şehit Şerife Bacı’nın Hatıraları, Kültür Evi’nde Yaşatılıyor. 28 Aralık 2015.}

Şefire Bacı'nın Yaşamı, Cem Akyoldaş'ın yönettiği İstiklal: Şehit Şerife Bacı (2007) adlı televizyon filmine konu olmuştur.^{[11]İstiklal:Şehit Şerife Bacı.}

Besteci ve orkestra şefi Oğuzhan Balcı'nın Cumhuriyetin 100. yılı anısına bestelediği Bir Ulus Uyanıyor adlı senfoni eserinin on bölümünden beşincisi Şerife Bacı adını taşımaktadır.^{[12]Cumhuriyetimizin 100. Yılına Armağan.}

İsminin verildiği kurumlar

• Altındağ Şerife Bacı Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi

• T. İş Bankası A.Ş. Kastamonu Şerife Bacı Şubesi

• İzmir-Buca Şerife Bacı Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi^{[13]Buca Şerife Bacı Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi. T.C. Millî Eğitim Bakanlığı.}

• Şehit Şerife Bacı İlköğretim Okulu

• Şehit Şerife Bacı Öğretmenevi

• Kastamonu Şerife Bacı Devlet Hastanesi

• Kastamonu Şerife Bacı Kadın Doğum ve Çocuk Hastalıkları Hastanesi

• İstanbul Büyükşehir Şehit Şerife Bacı Lisesi

• Ağrı Şerife Bacı Kız Teknik ve Meslek Lisesi

• Ankara Şerife Bacı Kız Öğrenci Yurdu

Ayrıca bakınız

• Kara Fatma

• İğneli Pembe Hatun

• Nezahat Onbaşı

Dış bağlantılar

• İstiklal: Şehit Şerife Bacı filmi,

• Kurtuluş Savaşının Kadın Kahramanları: Şerife Bacı