Yergöğü Baskını (1771)

Yergöğü Baskını, 1768-1774 Osmanlı-Rus Savaşı sırasında gerçekleştirilen bir operasyon olup, 7 Ağustos 1771 tarihinde Rus birliklerinin Osmanlı şehri Yergöğü'ne düzenlediği saldırıyı ifade eder. Baskın, Osmanlı birliklerinin saldırıyı püskürterek Rusları ağır kayıplarla geri çekilmeye zorlamasıyla sonuçlanmıştır.

Kuşatma öncesi

Yergöğü, Rusların Grigori Potyomkin, , ve Pyotr Tekeli komutasında 4-7 Şubat 1770 tarihleri arasında düzenlediği ilk başarısız saldırıya sahne olmuştur. Daha sonra şehir, 17-24 Şubat 1771 tarihleri arasında gerçekleşen 7 günlük kuşatmada ağır kayıplar vererek tarafından ele geçirilmiştir.^{[1]Iorga, Nicolae. Osmanlı İmparatorluğu Tarihi 1300–1912. Yeditepe Yayınevi, 2024, s. 1546.} Ancak Muhsinzade Mehmed Paşa, 27-29 Mayıs 1771 tarihlerinde Yergöğü üzerine yürüyerek şehri yeniden ele geçirmiştir.

Bundan birkaç gün sonra, Pyotr Rumyantsev, Nikolay Vasilyeviç Repnin'e Yergöğü üzerine yürüyerek şehri geri almasını emretmiştir. Ancak Repnin, emrinde yalnızca 4.377 piyade ve 700 süvari bulunması sebebiyle bunun imkânsız olduğunu ifade etmiştir. Ayrıca hava koşulları son derece kötüydü; nehirler taşmış, köprüler zarar görmüş ve yollar çamurla kaplanmıştı. Rumyantsev ise Repnin'in emrini yerine getirmekte ısrarcı olmuştur. Sağlık sorunlarını öne süren Repnin, 25 Haziran'da geçici izin almış ve yerine atanmıştır. Rumyantsev, Essen'in kuvvetlerini 6.000–10.000 askere çıkararak Yergöğü üzerine yürümesini emretmiştir. Taşkın sular nedeniyle Essen ancak 2 Ağustos'ta bir köprü inşa edebilmiş ve şehre 7 Ağustos'ta ulaşıp kuşatma başlatmıştır.

Kuşatma

Üç sütun halinde ilerleyen birlikler yarı tümen düzeninde, önde 15 sıra halinde hareket etmişlerdir. Her sütunun yanında merdiven, ve tahtalar taşıyan askerler yer almıştır. Ek olarak 400 asker kazma küreklerle savunmayı sessizce aşarak Osmanlı hatlarına ani bir hücum gerçekleştirecektir. Ancak Essen'in izlediği bu taktik başarısız olmuş, gönderilen birliklerin büyük bölümü ise Osmanlı ateşiyle etkisiz hale getirilmiştir.

Sonuç olarak kuşatma tam bir fiyasko ile sonuçlanmıştır. Essen ağır kayıplar vermiştir. Rus kayıpları kendi kaynaklarına göre toplamda 514 ölü ve 1.795–1.799 yaralıdır. Saldırıya katılan her üç sütunun liderleri (Tümgeneraller İvan Gudoviç, ve Olsufiev) yaralanmıştır; Czartoryski ölümcül şekilde. Essen'in topçu birliklerini etkili kullanamaması ve askerleri için yeterli merdiven sağlayamaması kuşatmanın başarısızlıkla sonuçlanmasındaki önemli sebepler olmuştur. Muhsinzade Mehmed Paşa ise şehri savunmaya kararlıydı ve bu nedenle hendekleri derinleştirmek gibi farklı stratejiler uyguladı. Bunlar savunmayı güçlendirerek Rusların saldırısını önlemiştir.

Kuşatma sonrası

Kuvvetleri ciddi şekilde zayıflayan Wilhelm Essen, Yergöğü'nden nehrinin ağzına ve ardından çekilmiştir. Essen, başarısız baskın girişimini bir "talihsizlik" ve "hayatıma yük olan bir utanç" diye tanımlamıştır.

1768-1774 Osmanlı-Rus Savaşı sırasında Yergöğü'ndeki son çatışma, 12 Eylül 1771'de Essen'in tekrar komuta ettiği bir muharebe olmuştur. Bu çatışma yine Osmanlı zaferiyle sonuçlanmıştır.^{[2]von Hammer-Purgstall, Joseph. Büyük Osmanlı Tarihi. Üçdal Neşriyat, s. 186.}