Yergöğü Kuşatması (1770)

Yergöğü Kuşatması, 4-7 Şubat 1770 tarihleri arasında Rusya tarafından Osmanlı şehri olan Yergöğü'ye karşı düzenlenen bir askerî kuşatmadır. 1768-1774 Osmanlı-Rus Savaşı'nın bir parçası olan bu kuşatma Osmanlı garnizonunun işgalci Rus kuvvetini püskürtmesiyle sonuçlanmıştır.

Kuşatma

Grigori Potyomkin, , ve Pyotr Tekeli, 4 Şubat 1770 sabahı yoğun bir sis altında Yergöğü'ye ilerlediler. Rus kuvvetleri üç kare düzeninde saldırıya geçti: "ilk hat iki grenadiye taburu ve az sayıda misket tüfeği birliğinden oluşan iki piyade karesi; ikinci hatta ise bir süvari karesi vardı". Osmanlı garnizonu Rus raporlarında belirtildiği üzere 16.000 kişiden oluşuyordu ve taş bir hisarda konumlanmış 20 büyük top tarafından destekleniyordu. Garnizonun komutanı Rusçuklu Çelebi Paşa idi.

Ruslar, şehir dışındaki hendekleri temizlemekte nispeten kolaylık sağladıysa da Yergöğü'ne girdiklerinde hisarın topları ve dar sokaklardaki barikatlardan gelen yoğun ateşle karşılaştılar. Potyomkin, Tuna'dan gelen Osmanlı süvari takviyelerine karşı koymak üzere üç grenadiye taburuyla birlikte Tekeli ve komutasındaki hussarlarıyla görevlendirildi. Diğer yandan Zamiatin'in görevi Yergöğü'ne saldırmaktı. Ancak hisar, nehrin bir kıvrımıyla korunduğundan ulaşımı zorlaştırıyordu. Bu nedenle Zamiatin'in birlikleri hisarın önüne asker taşıyacak tekneleri bulamadı. Rus kaynaklarına göre bu noktada 77 Rus askeri öldü ve Zamiatin dahil 294 kişi yaralandı. Erzaklar da tükenmekteydi. Bu durum, Stoffeln'in 7 Şubat'ta kuşatmayı kaldırmasına yol açtı. Osmanlılar ise yoğun savunmaları sırasında Rus kaynaklarına göre 3.000 asker kaybetmişti.

Kuşatma sonrası

Yergöğü'nden çekilen Christopher von Stoffeln, şehrin büyük bir kısmını yakarak 5.000 evi yok etti. İbrail'e ulaştıktan sonra, adamlarının Tuna'nın doğusundaki 143 Türk köyünü Prut'a kadar tahrip etmelerini emretti. Stoffeln'in bu savaş suçları, Bab-ı Ali'ye tahmini 3 milyon maliyetine sebep oldu. Yok edilen köylerden bazıları Hristiyan yerleşimleriydi. Büyük Katerina, Stoffeln'in masum sivilleri öldürmesini "barbarca" olarak nitelendirdi. Balkan cephesi başkomutanı Pyotr Rumyantsev bu görüşe katılsa da, Osmanlılarla yapılan savaşlarda diğer Avrupa ülkeleriyle olan savaş kurallarına uyulamayacağı konusunda Grigori Orlov'u Katerina'yı ikna etmeye gönderdi.

Yergöğü, tarafından 17-24 Şubat 1771 tarihlerinde gerçekleşen 7 günlük kuşatma sonrası ağır kayıplarla ele geçirildi.^{[1]Iorga, Nicolae. Osmanlı İmparatorluğu Tarihi 1300–1912. Yeditepe Yayınevi, 2024, s. 1546.} Ancak şehir 27-29 Mayıs 1771 tarihleri arasında gerçekleşen bir kuşatmayla tekrar Osmanlıların eline geçti.^{[2]von Hammer-Purgstall, Joseph. Büyük Osmanlı Tarihi. Üçdal Neşriyat, s. 186.} , 7 Ağustos 1771'de şehri tekrar geri almaya çalıştı ancak başarısız oldu.^{[3]Petrov, Andrei N.. Влияние турецких войн с половины прошлого столетия на развитие русского военного искусства. Военная Типографія, 1893, s. 265-266.} 1768-1774 Osmanlı-Rus Savaşı sırasında Yergöğü'ndeki son çatışma, 12 Eylül 1771 tarihinde gerçekleşen bir muharebe oldu ve yine Osmanlı zaferiyle sonuçlandı.^{[2]von Hammer-Purgstall, Joseph. Büyük Osmanlı Tarihi. Üçdal Neşriyat, s. 186.}