Sevasti Qiriazi

Sevasti Qiriazi-Dako (Sevasti D. Kyrias) (y. 1871–1949) Arnavut vatansever, eğitimci, Protestan misyoner, yazar, Arnavutlukta kadın eğitiminin öncüsü ve Arnavutluk Ulusal Uyanışı aktivistiydi.

Yaşam ve erken kariyeri

Erken dönem

Sevasti yaklaşık olarak 1870 yılında doğdu. Bugünkü Kuzey Makedonya'daki Manastır'da, günümüz Tërnovë'de yaşayan vatansever Qiriazi (Kyrias) ailesinin kızıydı.^{[1]Krasimira, Daskalova. A Biographical Dictionary of Women's Movements and Feminisms in Central, Eastern, and South Eastern Europe, 19th and 20th Centuries. Central European University Press, 2006, s. 454-457.} On çocuğun altıncısıydı.^{[2]My Life: the Autobiography of the Pioneer of Female Education in Albania. IAPS, 2022.} Ailesinin dini geçmişi Ortodokstu ve dört yaşında Yunanca eğitim veren bir ilkokula gitmeye başlamıştı.^{[2]My Life: the Autobiography of the Pioneer of Female Education in Albania. IAPS, 2022.} Gençliğinde birkaç dil öğrendi (Arnavutça, Yunanca, Bulgarca, Eflakca, Türkçe, İngilizce).^{[2]My Life: the Autobiography of the Pioneer of Female Education in Albania. IAPS, 2022.} Ailesi ile birlikte Manastir'deki evlerinin yakınında bir okul işleten ve dini ayinler yürüten Arnavut vatanseverler ve Amerikalı Protestan misyonerlerle yakın temas kurdu.^{[2]My Life: the Autobiography of the Pioneer of Female Education in Albania. IAPS, 2022.} Amerikalıların okuluna kaydoldu ve Temmuz 1888'de lise diplomasına eşdeğer bir diploma ile mezun oldu^{[3]Diploma at: Arkivi Qendror i Shtetit, Tirana, AQSH F52 D18}

Eğitim

Sevasti, 1888-1891 yılları arasında İstanbul'daki Amerikan Kız Koleji'ne devam etti. Kardeşi Gjerasim Qiriazi onun kaydını ayarladı.^{[2]My Life: the Autobiography of the Pioneer of Female Education in Albania. IAPS, 2022.} İkinci sınıf olarak kabul edildi ve 1891'de sekiz kişilik bir sınıfla mezun oldu. Bachelor of Arts derecesi alarak^{[4]See diploma at: Arkivi Qendror i Shtetit, Tirana, AQSH F52 D18} üniversite eğitimini tamamlayan ilk Arnavut kadın oldu.^{[2]My Life: the Autobiography of the Pioneer of Female Education in Albania. IAPS, 2022.} Üniversiteye gitme amacı aslında erkek kardeşi Gjerasim'in Arnavutluk'ta bir kız okulu açmasına yardım etmek için kendini hazırlamaktı.^{[2]My Life: the Autobiography of the Pioneer of Female Education in Albania. IAPS, 2022.} Sevasti, üniversitede etkilendiklerini şu şekilde tanımladı: Clara Hamlin (kolej müdürü ve Cyrus Hamlin'in kızı), Florence A. Fensham, Mary Mills Patrick, Ida Prime, Caroline Borden ve Bulgar Grandinaroff ailesi.^{[2]My Life: the Autobiography of the Pioneer of Female Education in Albania. IAPS, 2022.} Gjerasim Qiriazi, Arnavut Frashëri kardeşleri (Abdyl Frashëri, Sami Frashëri ve Naim Frashëri) Sevasti'nin mezuniyetine davet etti. Naim Frashëri, Osmanlı hükûmetindeki nüfuzunu Sevasti'nin diplomasını resmi olarak kaydettirmek ve Korçë'de^{[2]My Life: the Autobiography of the Pioneer of Female Education in Albania. IAPS, 2022.} ilk Arnavut kız okulunun açılması için bir irade (resmi kararname) almak için kullandı

Protestan misyonerlik faaliyeti

Doğuştan Ortodoks Hristiyan olmasına rağmen erkek kardeşi Gjerasim tarafından kurulan Protestan cemaatine katıldı.^{[5]Albania. 12 Mart 1893, s. 8.} Korçë'de kadınlar için İncil çalışmaları ve dua toplantıları yönetti.^{[6]ABCFM-B, 12 March 1893, nr. 43, 8[7]Sevasti D. Kyrias to Mrs.[8]Twenty-Third Annual Report of the New Haven Branch of the Woman’s Board of Missions (1894), 64–65} Birr "İncil Kadını" idi ve ABCFM'nin Kadın Misyonları Kurulu^{[9]Woman’s Board of Missions Annual Report 1895, 7[10]ABCFM Missionary Herald 1891, 351} ve İncil Toprakları Misyonları Yardım Derneği tarafından finanse edildi.^{[11]Grants and Payments to Special Objects. Jul 1899, s. 32.[12]“List or Manifest of Alien Passengers for the U.S. Immigration Officer at Port of Arrival (Holland-American Line)”, 30 August 1904, ISSHP} Ellen Stone ve John Henry House'u ziyaret etmek için ABD'ye gittiğinde kendisinden misyoner olarak bahsetti.

Korça Kız Okulu (1891–1914)

Din eğitimi

Okul bir Protestan Hristiyan okulu olarak biliniyordu.^{[13]Konica, Faik.} Kurucuları Evanjeliklerdi,^{[14]Kalendari Kombiar, 8 nëntor 1904 – “Tani shpejt dëgjojmë se u mbyll edhe ndë Korçë shkolla e çunavet po punon vetëm, shkollë e vashavet e cila u hap më 1891 prej ungjillorëvet."} Protestan örgütler tarafından destekleniyordu,^{[15]Albanian Girls' School Report. Bible Lands or Turkish Missions' Aid Society, October 1896, s. 3.} eğitim müfredatı İncil metinleri ile dini konuları içeriyordu,^{[16]Qiriazi, Sevasti, “Fjalë”, in Hristomathi vëll.[17]Myzyri, Hysni.} ve binaları Evanjelik Pazar Okulu ve ibadet ayinleri için kullanılıyordu.^{[18]Quanrud, John. Were the Kyrias siblings, Kristo Dako, and the Kortcha Girls School Protestant? A response to the re-emergence of a communist-era narrative. 1 Ocak 2022.} Bununla birlikte okul tüm dinlerden öğrencileri kabul etti ve öğretmenleri Protestanlığa geçmeyi şart koşmadı.^{[13]Konica, Faik.} Tüm dinlerden ve sınıflardan Arnavutlar tarafından bir "ulusal yuva" (fole kombëtare) olarak övüldü.^{[19]“Instuti Kyrias: Përmbledhje historike, 1891–1931”, Foleja kombëtare: Broshurë komemorative (Tiranë: Gutenberg, 1931), 83–85.}

Liderlik

Gjerasim Qiriazi 1894'te öldüğünde, Sevasti Qiriazi (yaklaşık 23 yaşında) Kız Okulu'nun tüm sorumluluğunu aldı.^{[2]My Life: the Autobiography of the Pioneer of Female Education in Albania. IAPS, 2022.} Sonraki yıllarda liderliği Luka Tira, Fanka Efthim, Thanas Sina, Grigor Cilka, Gjergj Qiriazi ve Gjon Ciko ile paylaştı.^{[2]My Life: the Autobiography of the Pioneer of Female Education in Albania. IAPS, 2022.} Sonunda 1908'de Korça'ya gelen Amerikalı Protestan misyonerler Phineas ve Violet Bond Kennedy'den yardım istedi (Violet, Monastir'deki Amerikalı Protestan misyoner Lewis Bond'un kızıydı ve Sevasti'nin çocukluk ve üniversite arkadaşıydı).^{[2]My Life: the Autobiography of the Pioneer of Female Education in Albania. IAPS, 2022.[20]The School for Girls, Kortcha Albania. Woman's Board of Missions of the Interior, 1913.}

Kapanma

Okul, savaş koşulları ve Korça'daki Yunan düşmanlığı nedeniyle kapatılmaya zorlandığı 1914 yılına kadar faaliyetini sürdürdü.^{[2]My Life: the Autobiography of the Pioneer of Female Education in Albania. IAPS, 2022.}

Erken ulusal etkisi

1908'de Arnavut alfabesi sorununu çözmeyi amaçlayan Manastır Kongresi'nde Kız Okulunu temsil etmesi için davet edildi. Sevasti katılamadı ama onun yerine kız kardeşi Parashqevi katıldı.^{[21]I pari Kongres Kombëtar. May-June 1918, s. 42.} Kongreden bir heyet - aralarında Luigj Gurakuqi, Fehim Zavalani ve Nyzhet Vrioni'nin de bulunduğu - Kongre'nin bitiminden sonra Korçë'deki Kız Okulunu ziyaret etti. 1909'da Sevasti, Arnavutluk'ta milli eğitimi ele almayı amaçlayan Elbasan Kongresi'ne katılmak üzere okulun müdürü olarak davet edildi ve bu davete kardeşi Gjergj Qiriazi ile katıldı.^{[2]My Life: the Autobiography of the Pioneer of Female Education in Albania. IAPS, 2022.}

Evlilik ve çocuklar

4 Ağustos 1910'da Kristo Dako ile evlendi^{[22]Oberlin College Archives, Box 234, Folder 2812 "Dako, Kristo Anastas 1913 DB."} Tören, Protestan misyoner Rev. Charles Telford Erickson tarafından yapıldı.^{[23]Edwin Jacques, “To Albania With Love – the Evangel”, IAPS-EJ, 136, 142–143.} Aleksandër "Skënder" Dako (1910–1995) ve Gjergj Dako (1913–1949) adında iki çocukları oldu. Adlarının tam İngilizce çevirisi Alexander Gerasim Dako ve George Charles Dako idi (ölen iki erkek kardeşi Gjerasim ve Gjergj'in hatırasına istinaden).^{[24]Quinquennial Catalogue Questionnaire, Oct 15, 1925, Oberlin College Archives, Subgroup II, Theological Instruction, Special Programs, Kyrias Girls School, "Dako, Kristo Anastas".} Her iki erkek çocuğu da Robert Kolej'de sekiz yıl okudu.^{[25]Uran Asllani, Studentët shqiptarë të Robert Kolegjit Amerikan të Stambollit dhe veprimtaria atdhetare e tyre.}

İtalyan işgali altında

1939'da İtalya'nın Arnavutluk'u işgali, Arnavutluk'ta İtalyan himayesinin kurulmasına yol açtı (1939–1943). Bu süre zarfında Sevasti'nin kocası Kristo Dako vefat etti^{[26]Kristo Dako-ja, pioneri i shqipes dhe i Shqiptarismit, ndroj jetë. Dec 1941, s. 7-8.} ve okul mülkü İtalyan ordusu tarafından bir silah deposu olarak kullanıldı.^{[27]Motrat Qiriazi. Shtëpia Botuese "Enciklopedike", 1997.}

Alman işgalinden sonra tutuklama

Almanya'nın Arnavutluk'u işgali Sevasti-Qiriazi Dako ve kız kardeşi Parashqevi'yi çok fazla tehlikeye attı. Çünkü bu dönemde evleri ve eski okul tesisleri, İtalyan güçleri ile Arnavut güçleri, faşist ve kurtuluş güçleri ve Alman işgalciler arasındaki yoğun çatışma arasında olduğu gibi aynı zamanda bir silah deposu olarak kullanılıyordu..1943'te Almanlar okula ateş açarak Sevasti'nin arkadaşı ve oğlunu öldürdü. Sevasti ve ailesi hapsedildi ve Belgrad yakınlarındaki Banjica toplama kampına^{[2]My Life: the Autobiography of the Pioneer of Female Education in Albania. IAPS, 2022.} Xhaferr Deva liderliğindeki Nazi yanlısı birimler tarafından gönderildi.

Yayınlanmış Çalışmalar

Aşağıdaki eserlerin veya makalelerin Sevasti Qiriazi-Dako tarafından yazıldığı bilinmektedir:

• "Arnavut Kız Okulu Raporu". Doğudaki Yıldız (56), Ekim 1896. Londra: İncil Toprakları veya Türk Misyonları Yardım Derneği, 3.

• "Kız Okulu, Koritza, Arnavutluk". Doğudaki Yıldız (58), Nisan 1897. Londra: İncil Toprakları veya Türk Misyonları Yardım Derneği, 6.

• "Këng' e foshnjavet ndë djep", Hristomathi (Sofje: Mbrothësia, 1902), f. 93.

• "Kur dotë bënemi nëna", Hristomathi (Sofje: Mbrothësia, 1902), f. 108.

• "Përse bënenë pemët t'ëmbëla nëpër drurët?", Hristomathi (Sofje: Mbrothesia, 1902), f. 110.

• "Rrobat e Olimbisë", Hristomathi (Sofje: Mbrothësia, 1902), f. 112.

• "Të-shkruajturit e babajt", Hristomathi (Sofje: Mbrothësia, 1902), f. 117.

• "Vjejtj' e Diturisë", Hristomathi (Sofje: Mbrothësia, 1902), f. 230.

• "Fjalë / Zonja edhe Zotërinj" (fjalime të Sevasti Qiriazit për ceremonitë e mbylljes së viteve shkollor), Hristomathi (Sofje: Mbrothësia, 1902), f. 291–295, 298–302, 303–308, 308–313.

• "Evanjelist Çalışmanın Tarihi". Doğu 11. Konstantinopolis: İncil Evi, 1910, s. 4-5 (The Missionary Review of the World'de yeniden basılmıştır 34. New York: Funk & Wagnalls, 1911, s. 851–853).

• Gramatikë Elementare për Shkollat Filltare (Manastır: Shtypshkronja “Tregtare Nërkombëtare”, 1912).

• Mjeshtëria për të shkruarë letra (Farmingham, Mass: Journal Press, 1917).

• "Kujtime të paharruara" (1917-1918 yılları arasında Boston dergisi Yll' i Mëngjezit'te yayınlanan 18 makalelik dizi), şu şekilde yeniden yayınlandı: "Kujtime të paharruar" dhe shkrime të tjera (Tiran: ISSHP, 2022).

• "Një pjekje me Naim Benj Frashërin", Yll'i Mëngjezit, cilt. 1, nr. 3, 15 Şubat 1917, s.75–77.

• "Petro Nini Luarasi, shtylla e zjarrtë e Kolonjës", Yll'i Mëngjezit, cilt. 1, nr. 6, 30 Mart 1917, s. 176–178.

• "Dr. Mihal Turtulli, ish-ministër i arsimit", Yll'i Mëngjezit, cilt. 1, nr. 8, 30 Nisan 1917, s. 236–237.

• "Bayan Carolina Borden", Yll'i Mëngjezit, cilt. 1, nr. 11, 15 Haziran 1917, s. 335–336.

• "Başkan Mary Mills Patrick, Ph.D., direktoresha e kolezhit cupave në Stamboll", Yll'i Mëngjezit, cilt. 1, nr. 10, 31 Mayıs 1917, s. 297–299.

• "Miku i Shqipërisë Zoti Charles Woods", Yll'i Mëngjezit, cilt. 2, nr. 8, 31 Aralık 1917, s. 236–237.

• "Të çdukurit e Manushaqes", Yll'i Mëngjezit, cilt. 2, nr. 8, 31 Aralık 1917, s. 239–248.

• "Spiro Bellkamen", Yll'i Mëngjezit, cilt. 2, nr. 9, 15 Ocak 1918, s. 273–274.

• "Mundimi i ndërgjegjes", Yll'i Mëngjezit, cilt. 2, nr. 11, 16 Şubat 1918, s. 340–344.

• "Gjaku ujë s'bëhet", Yll'i Mëngjezit, cilt. 3, nr. 5 Ağustos 1918, s. 142–146.

• Arnavutluk'un Hakları, Umutları ve Özlemleri Webarşiv|url=https://web.archive.org/web/20230224174505/https://tile.loc.gov/storage-services/public/gdcmassbookdig/albaniasrightsho00dako/albaniasrightsho00dako.pdf |tarih=24 Şubat 2023 1918.

• My Life (1938'de yayınlanmamış bir anı olarak tamamlandı^{[28]Dako, Sevasti Kyrias.} ve 2016'da yayınlandı, Tiran, ISSHP). Arnavutçaya çevrildi ve Jeta ime olarak yayınlandı (Üsküp: Instituti i Trashëgimisë Shpirtërore e Kulturore të Shqiptarëve, 2016).

Mirası

Sinema ve edebiyat

• Korça Kız Okulu, sevilen film diller arası bağlantı|Mësonjëtorja|sq (Okul) (1979) ile Arnavut sinemasında ölümsüzleştirildi. Ana karakter Sevasti Qiriazi'nin adı Dafina (Roza Anagnosti'nin canlandırdığı) olarak değiştirildi. Arnavutluk Sosyalist Halk Cumhuriyeti'nin resmi ateist ve sansür politikalarına uygun olarak, tüm dinler Arnavut karşıtı olarak tasvir edildi ve okul tamamen din dışı (laike) olarak tanımlandı.^{[29]The Albanian Book and Protestant Enterprise: a 200-year Cultural Journey. National Library of Albania and IAPS, 2017, s. 160-161.}

• Kızlar Okulu ve Sevasti Qiriazi hakkında Foleja Kombëtare (Ulusal Yuva) adlı bir drama Instituti Kyrias personeli ve öğrencileri tarafından yaklaşık 1931 yılında yazılmıştır.^{[2]My Life: the Autobiography of the Pioneer of Female Education in Albania. IAPS, 2022.} Bu oyun 2008 yılında Ismail Kadare'nin önsözüyle^{[30]Foleja kombëtare: dramë historike me katër akte. Onufri, 2008.} kitap olarak yayınlandı ancak yazarlık yanlışlıkla Lumo Skendo'ya atfedildi.

Hatıra eşyaları

• 2017'de Sevati Qiriazi'nin resmi, Kosova Postası tarafından Protestan Reformunun ve Arnavut meslektaşının 500. yıldönümü şerefine posta pulunda yer alan resimler arasındaydı.^{[31]Promovohet pulla postare “500 vjet reformacion”.}

• 2022'de Arnavutluk Bankası, 2023'te piyasaya sürülecek olan Sevasti Qiriazi-Dako'nun resmini taşıyan bir hatıra parası basma kararını kamuoyuna açıkladı.^{[32]Arşivlenmiş kopya.}

Akademi

• 26 Ekim 2016'da Korça Üniversitesi, kuruluşunun 125. yıldönümünde Sevasti Qiriazi ve Kız Okulu onuruna akademik bir konferansa ev sahipliği yaptı.^{[33]ITSHKSH bashkëorganizuese e simpoziumit në Korçë.}

• 7-11 Kasım 2016 tarihlerinde Arnavutluk Milli Kütüphanesi ve Arnavutluk ve Protestan Çalışmaları Enstitüsü, "Sevasti Qiriazi: Arnavut Kadınlarının Eğitiminin 125. Yıldönümü" başlıklı bir sempozyum ve sergiye ortak sponsor oldu.^{[34]Exhibit: Sevasti Qiriazi, përvjetori i 125-të i arsimit të gruas shqiptare.}

• 21 Mayıs 2021'de Arnavutluk Bilimler Akademisi, Sevasti'nin 150. doğum yıldönümünde hayatı ve çalışmaları hakkında bir anma etkinliğine ev sahipliği yaptı.^{[35]Akademia e Shkencave e Shqipërisë organizoi veprimtarinë jubilare në 150-vjetorin e veprimtares Sevasti Qiriazi.}

• 25 Kasım 2022'de Qiriazi Koleji (Kolegji Universitar Qiriazi), Kamëz'deki Kyrias Enstitüsünün kuruluşunun 100. yıldönümü anısına tarihi bir sempozyuma ev sahipliği yaptı.^{[36]Kolegji Universitar “Qiriazi” festoi përvjetorin e Tij të artë, duke glorifikuar vazhdimësinë 100 vjeçare.}

Evanjelik Protestan topluluğu

• Korça'daki Hristiyan misyoner^{[37]“List or Manifest of Alien Passengers for the U.S. Immigration Officer at Port of Arrival (Holland-American Line)”, 30 August 1904, ISSHP.} ve "İncil Kadını"^{[38]Woman’s Board of Missions Annual Report 1895, 7; ABCFM-MH 1891, 351.} rolü nedeniyle, Arnavut Protestan topluluğu Sevasti Qiriazi'yi erkek kardeşi Gjerasim Qiriazi tarafından kurulan Arnavut Evanjelik topluluğunun ilk üyelerinden biri olarak onurlandırır.^{[32]Arşivlenmiş kopya.}

Okullar, kurumlar vb.

• Korça'da Shkolla 9-vjeçare "Sevasti Qiriazi".

• Klina'da Shkolla Fillore ve Mesme e Ulët "Motrat Qiriazi".^{[39]Shkolla Fillore e Mesme e Ulët “Motrat Qiriazi”, në Klinë, shënoi ditën e shkollës.}

• Tiran'daki "Sevasti Qiriazi" lisesi.^{[40]Përurohen dy shkolla të reja, 'Kiço Blushi' dhe 'Sevasti Qiriazi'.}

• Kolegji Universitar Qiriazi, 2016 yılında Arnavutluk'un Kamëz kentindeki orijinal Kyrias Enstitüsü'nün (1922–1933) arazisinde kuruldu.^{[32]Arşivlenmiş kopya.}

• New York'ta Arnavut-Amerikan Kadın Örgütü (AAWO–Motrat Qiriazi).^{[41]AAOMQ Official Site.}

• 1990 yılında Priştine'de “Motrat Qiriazi” Derneği kuruldu.^{[42]30 Years Since the Founding of the Association ‘Motrat Qiriazi’.}

• Tiran'da "Rr. Sevasti Qirjazi" [ sic ] adlı küçük bir yol.^{[43]Rruga Sevasti Qirjazi · Rruga Sevasti Qirjazi, Tirana, Arnavutluk.}

• 2023'te Kuzey Makedonya hükûmeti, Manastır'da Qiriazi ailesinin adını alacak bir bölümünün kurulmasını onayladı.^{[44]ITSHKSH-së i shtohen edhe gjashtë Departamente rajonale të trashëgimisë kulturore. 21 Mart 2023.}

Çeşitli

• Sevasti Qiriazi ve kız kardeşi Parashqevi Qiriazi, Arnavutluk'ta halk arasında "Qiriazi kardeşler" olarak bilinir. "Arnavut eğitiminin anneleri" olarak kabul edilirler.^{[45]Nënat e kombit, historia e motrave Sevasti dhe Parashqevi Qiriazi. "Bota Sot" Online, 30 Mart 2012.}

Mitler, yanlışlıklar ve tutarsızlıklar

• Sevasti'nin kesin doğum yılı ve tarihi tartışmalıdır. Sharrë'deki mezar taşında 1870 yılı belirtilmiştir. Dhimitër Dishnica, Şubat 1870'i bildirdi ancak bu tarihi bir kaynakla doğrulamadı.^{[46]Motrat Qiriazi. Shtëpia Botuese "Enciklopedike", 1997, s. 25.} Robert Elsie, doğum tarihi olarak 24 Şubat 1871'i gösterdi ancak hiçbir kaynak göstermedi.^{[47]A Biographical Dictionary of Albanian History. I.B. Tauris, 2013, s. 379.} Oysa Ağustos 1904 tarihli bir Amerika Birleşik Devletleri göçmenlik beyannamesi Sevasti'nin 1872'de doğduğunu öne süren beyanını içeriyor^{[37]“List or Manifest of Alien Passengers for the U.S. Immigration Officer at Port of Arrival (Holland-American Line)”, 30 August 1904, ISSHP.}

• Naim Frashëri'nin Sevasti Qiriazi'ye İstanbul'da üniversiteye gitme fırsatı verdiği ancak Alexander Thomson gibi Protestan misyonerlerin yardımıyla eğitimini ayarlayanın kardeşi Gjerasim olduğu sık sık alıntı yapılmadan bildirilir.^{[2]My Life: the Autobiography of the Pioneer of Female Education in Albania. IAPS, 2022.}

• Sevasti Qiriazi'nin Robert Kolej'den mezun olduğu sık sık bildirilir. Daha doğrusu, Woman's Board of Missions tarafından kurulan kardeş kurumu “Constantinople American College for Girls at Constantinople”den mezun olmuştur.^{[4]See diploma at: Arkivi Qendror i Shtetit, Tirana, AQSH F52 D18[32]Arşivlenmiş kopya.} Bu okul mezuniyetinden 80 yıl sonra,^{[48]History of RC.} 1971 yılında Robert Kolej ile birleşmiştir.

• Sevasti'nin Arnavut değil, Ulah olduğu iddia edildi, ancak otobiyografisi bunu açıkça yalanlar ("Ben bir Arnavutum"^{[2]My Life: the Autobiography of the Pioneer of Female Education in Albania. IAPS, 2022.} ).

• Komünizm altındaki sansür zamanlarında, Sevasti'nin Korçë'deki Kız Okulu'nun tamamen din dışı (laike) olduğu söylendi ancak bu efsane arşiv araştırmalarıyla çürütüldü.^{[49]"Dëshmi që Shkolla e Vashave e Korçës ishte protestante" in "Vëllezërit dhe Motrat Qiriazi, Kristo Dako dhe Shkolla e Vashave e Korçës, a ishin protestantë?", s. 48-53.}

• Sevasti'nin 1908'de I. Manastır Kongresi'ne katıldığı yaygın olarak bildirilmektedir. Aslında Korçë'deki sorumlulukları nedeniyle katılamadı,^{[50]"Kongresi i Parë i Manastirit prej Parashqevi Qiriazit".} bu yüzden kız kardeşi Parashqevi Korça Kız Okulu'nun temsilcisi olarak katıldı.^{[51]Grameno, Mihal.}

Ayrıca bakınız

• Arnavut alfabesi