Abdül Fraşeri

Fraşerili Abdül Bey (Arnavutça: Abdyl Frashëri; d. 17 Ağustos 1839, Fraşer – ö. 11 Ekim 1892, İstanbul), Osmanlı Arnavutu siyasetçi. Arnavut milliyetçisi. Osmanlı devlet kayıtlarında ismi Abdullah Hüsnü olarak geçer.

Hayatı

Abdül Bey okula Fraşer'de başladı. Bektaşi Nasîbi Tâhir Baba Tekkesi'nde de Farsça öğrendi. Şemseddin Sami ve Fraşerili Naim Bey'in ağabeyi olan Abdül Fraşeri, babasıyla birlikte Yunanistan sınırının savunmasında görev aldı.^{[1]Die Drei Frasheri Brüder.} 1877-78 Osmanlı-Rus Savaşı, Osmanlı devletinin yenilgisiyle sonuçlanınca, Epir bölgesinin bir bölümünün Yunanistan'a, İşkodra'daki bazı toprakların da Sırbistan ve Karadağ'a bırakılmasının istenmesi üstüne, Arnavut milliyetçilerini mücadele amacıyla örgütledi. Berlin Kongresi'ne katıldı. Prizren'de gerçekleştirilen hükûmet taslağına katkıda bulundu.

Meclis-i Mebûsan 2. dönem Yanya Vilayeti mebusu seçilmiştir.^{[2]Bilmez, Bülent. The First Ottoman Experiment in Democracy. Orient-Institut Istanbul (Max Weber Stiftung), 2016, s. 153.}

Güney Arnavutluk Anayasası'nı hazırlattı. (1878) 93 harbi sonrası Prizren İttifakı'nın kurucularından biri oldu kendisi diğer kuruculardan Gusinyeli Ali Paşa'nın aksine bağımsız bir Arnavut devleti kurulması taraftarıydı. Bu birliği Plav ve Gusinye'yi elde tutma niyeti gütmesinden Osmanlılar el altından destekledi ve Plav ile Gusinye Osmanlı'da kaldı ancak sonrasında büyük devletlerin baskıları ve Plav Gusinye yerine Ülgün'ün verilmesine de birliğin direnmesi ve İngiltere'nin eğer Ülgün teslim edilmezse İzmir'in işgal edileceği tehdidi karşısında birlik üzerinde kontrolün kaybedilmesi üzerine Osmanlılar birliğe müdahale ettiler, çatışmalarla kuvvetlerini dağıttılar. Osmanlı kuvvetleri Prizren'e girince (1881), bağımsızlık isteyenlerin öbür ileri gelenleriyle birlikte kendisi de tutuklanarak, İstanbul'a gönderildi. Ancak pek çok Prizren birliği üyesi lideri gibi önce aldığı idam cezası sürgüne çevrildi ardından suçu bağışlanıp (1886), İstanbul şehremaneti üyeliğine getirildi. 1892'de İstanbul'da öldü. Arnavutça için bir alfabe hazırlamıştır.^{[3]Balkan Aydınlanması; Osmanlı Ailesi ve Fraşeriler.}

Dış bağlantılar

• Fraşeri soy ağacı