Serdar Berdimuhammedov

Serdar Kurbankuluyeviç Berdimuhammedov (Serdar Gurbangulyýewiç Berdimuhamedow) (d. 22 Eylül 1981), 19 Mart 2022'den beri Türkmenistan cumhurbaşkanı olarak görev yapan Türkmen bir politikacıdır.

Berdimuhamdov daha önce babası Cumhurbaşkanı Kurbankulu Berdimuhammedov'un hükûmetinde başka pozisyonlarda görev yapmıştı. 2021'de Türkmenistan Bakanlar Kurulunda başkan yardımcısı oldu. Ne özgür ne de adil sayılan 2022 Türkmenistan cumhurbaşkanlığı seçimlerinde %72,97 oy alarak, Türkmenistan'in üçüncü cumhurbaşkanı olarak seçildi ve 19 Mart'ta cumhurbaşkanlığı görevine başladı.^{[1]As Expected, Son Of Turkmen Leader Easily Wins Election In Familial Transfer Of Power. RadioFreeEurope/RadioLiberty.} Baba ve oğul, 2022'de bir iktidar paylaşımı anlaşması yaparak Türkmenistan'da totaliter bir diktatörlüğü birlikte yönetmeye başladılar.^{[2]Turkmenistan's president expands his father's power. AP News, 22 Ocak 2023.[3]Like Father, Like Son: Why Turkmenistan's Power Transition Is In Reverse. Carnegie Endowment for International Peace, 2023.}

Erken kariyer ve eğitim

Serdar Berdimuhamemmedov, 22 Eylül 1981 Aşkabat'ta doğdu.^{[4]Сердар Бердымухамедов: Все известные факты биографии в одном месте. Turkmen.News, 17 Şubat 2022.} 1987'den 1997'ye kadar Aşkabat'ta 43 Nolu Ortaokulda okudu. 1997-2001 yılları arasında Türkmen Ziraat Üniversitesinde mühendis-teknolog olarak okudu ve mezun oldu.^{[5]Газета НТ опубликовала биографию кандидата в депутаты Меджлиса Сердара Бердымухамедова. Хроника Туркменистана, 14 Mart 2018.}

2001 yılının Temmuz-Kasım ayları arasında Gıda İşleme Derneği Dış Ekonomik İlişkiler Müdürlüğünde çalıştı ve ardından iki yıl zorunlu askerlik yaptı.^{[5]Газета НТ опубликовала биографию кандидата в депутаты Меджлиса Сердара Бердымухамедова. Хроника Туркменистана, 14 Mart 2018.[6]По имени Вождь: Сын президента Туркменистана дорос до губернатора. fergana.agency, 21 Haziran 2019.} 2003-2008 yılları arasında yine Gıda İşleme Derneğinde meyve sebze bölümünde ve alkolsüz bira ve şarap bölümünde çalıştı.^{[5]Газета НТ опубликовала биографию кандидата в депутаты Меджлиса Сердара Бердымухамедова. Хроника Туркменистана, 14 Mart 2018.}

2008-2011 yılları arasında Rusya Dışişleri Bakanlığı Diplomatik Akademisinde eğitim gören Berdimuhammedov, uluslararası ilişkiler diploması aldı. Bu dönemde Moskova'daki Türkmen Büyükelçiliğine büyükelçilik danışmanı olarak atandı.^{[5]Газета НТ опубликовала биографию кандидата в депутаты Меджлиса Сердара Бердымухамедова. Хроника Туркменистана, 14 Mart 2018.} 2011'den 2013'e kadar Cenevre Güvenlik Politikası Merkezinde eğitim gördü ve Avrupa ve uluslararası güvenlik konularında yüksek lisans derecesi aldı. Eşzamanlı olarak Cenevre'deki Birleşmiş Milletler Türkmen Misyonunda büyükelçilik danışmanı olarak görevlendirildi.^{[5]Газета НТ опубликовала биографию кандидата в депутаты Меджлиса Сердара Бердымухамедова. Хроника Туркменистана, 14 Mart 2018.[7]Сердар Бердымухамедов получил пост заместителя хякима Ахалского велаята. SNG.TODAY, 3 Ocak 2019.}

Ağustos-Aralık 2013 tarihleri arasında Türkmen Dışişleri Bakanlığı Avrupa Dairesi Başkanı olarak görev yaptı. 2013'ten 2016'ya kadar Devlet Hidrokarbon Kaynaklarının Yönetimi ve Kullanımı Ajansının müdür yardımcısıydı. 2016-2017 yılları arasında Türkmen Dışişleri Bakanlığı Uluslararası Enformasyon Dairesi başkanlığı yaptı.^{[5]Газета НТ опубликовала биографию кандидата в депутаты Меджлиса Сердара Бердымухамедова. Хроника Туркменистана, 14 Mart 2018.}

18 Ağustos 2014'te Serdar Berdimuhammedov, Türkmen Bilimler Akademisinde bilim adayı derecesini kazanmak için bir tez savundu.^{[8]Младший Бердымухамедов стал кандидатом наук. Хроника Туркменистана, 20 Ekim 2014.} Temmuz 2015'te teknik bilimler alanında doktora derecesi aldı.^{[9]Восхождение Сердара. Хроника Туркменистана, 30 Mart 2018.}

Türkmenistan'daki devlet medyası tarafından sıklıkla “ulusun oğlu” olarak nitelendirilir.^{[10]Son of Turkmenistan’s President Gets New Post. The Diplomat.}

Askerî hizmet

Berdimuhammedov, 2001'den 2003'e kadar iki yıl zorunlu askerlik hizmeti yaptı. 27 Ekim 2017'de Berdimuhammedov binbaşılıktan yarbaylığa terfi etti. Tanıtım töreni ulusal televizyonda yayınlandı. Görev yaptığı şube bilinmiyor,^{[9]Восхождение Сердара. Хроника Туркменистана, 30 Mart 2018.} ancak 7 Mart 2021'de ulusal televizyonda Türkmenistan Silahlı Kuvvetlerinin omuz yamasını giyen üniformalı olarak gösterildi. Aynı videoda albay rütbesini gösteren omuzluklar taktığı görülüyor ve kendisine "Türkmenistan Vatan Savunucusu" fahri unvanını veren kararnamede ondan albay olarak bahsediliyordu.^{[11]Watan habarlary 07.03.2021. Watan Habarlary, 7 Mart 2021.[12]УКАЗ Президента Туркменистана О присвоении членам Государственного совета безопасности Туркменистана почётного звания Туркменистана «Türkmenistanyň Watan goragçysy». parahat.info, 3 Mart 2021.}

Siyasi kariyer

Kasım 2016'da Berdimuhammedov, Ahal İli'ndeki bir kasaba olan Duşak merkezli 25. parlamento bölgesini temsil eden Mecliste bir koltuk kazandı.^{[13]Turkmenistan President's Son Takes Post As Parliamentary Deputy. Radio Free Europe/Radio Liberty.[14]Сын президента Бердымухамедова снова баллотируется в парламент. RFE/RL, Inc., 11 Mart 2018.} Mart 2018'de bölgesinde kullanılan oyların %90'ından fazlasını alarak Türkmenistan Meclisine yeniden seçildi.^{[15]AKIpress News Agency.[16]Сердар Бердымухамедов назначен заместителем хякима Ахалского велаята. Электронная газета "Золотой век", 2 Ocak 2019.} Mart 2017 itibarıyla mevzuat ve normlar komitesine başkanlık etmiştir.^{[5]Газета НТ опубликовала биографию кандидата в депутаты Меджлиса Сердара Бердымухамедова. Хроника Туркменистана, 14 Mart 2018.}

Serdar Berdimuhamedov, Mart 2018'de dışişleri bakan yardımcısı olarak atanmasının ardından siyasi ilgi odağı haline geldi.^{[17]Сердар Бердымухамедов назначен заместителем министра иностранных дел Туркменистана. Электронная газета "Золотой век", 31 Mart 2018.[18]Authoritarian Turkmen Leader's Son Rises in Foreign Ministry. VOA News.[19]Turkmen President Appoints Son Deputy Foreign Minister. Radio Free Europe/Radio Liberty.[20]Turkmenistan: President's Son Gets Foreign Ministry Job.} Ocak 2019'da Berdimuhammedov, Türkmen seçkinlerinin çoğunun ana bölgesi olan Ahal İli vali yardımcılığına getirildi.^{[21]Turkmenistan: President’s son and presumed heir gets new top job.[22]Turkmen President Hands Son Regional Deputy Governor's Post. Radio Free Europe/Radio Liberty, 3 Ocak 2019.} Haziran 2019'da Berdimuhammedov, Ahal İli valiliğine (häkim) yükseldi.^{[6]По имени Вождь: Сын президента Туркменистана дорос до губернатора. fergana.agency, 21 Haziran 2019.[23]Президент Туркменистана назначил сына губернатором провинции. Reuters, 18 Haziran 2019.[24]Президент Туркмении назначил сына губернатором региона. RFE/RL, Inc., 18 Haziran 2019.[25]Сердар Бердымухамедов назначен хякимом Ахалского велаята. Электронная газета "Золотой век", 17 Haziran 2019.} Şubat 2020'de Berdimuhammedov, Türkmenistan'ın sanayi ve inşaat malzemeleri bakanı olarak atandı.^{[26]Turkmenistan president’s son appointed minister. Seattle Times.[27]Turkmenistan President’s Son Appointed Minister. DIPLOMAT MEDIA INC., 13 Şubat 2020.[28]Serdar Berdimuhamedov appointed Minister of Industry and Construction of Turkmenistan. Turkmenistan.ru, 8 Şubat 2020.[29]Сердар Бердымухамедов назначен министром промышленности и строительного производства Туркменистана. Электронная газета "Золотой век", 7 Şubat 2020.}

11 Şubat 2021'de Berdimuhammedov, yeni bir pozisyon olan inovasyon ve dijitalleşme için Bakanlar Kurulu başkan yardımcılığına terfi etti. Eş zamanlı olarak Devlet Güvenlik Konseyine ve Türkmenistan Yüksek Kontrol Odası başkanlığınac da atandı.^{[10]Son of Turkmenistan’s President Gets New Post. The Diplomat.[30]Указ Президента Туркменистана о Бердимухамедове С.Г.. Нейтральный Туркменистан, 12 Şubat 2021.[31]Türkmenistanyň Ministrler Kabinetiniň we Döwlet howpsuzlyk geňeşiniň bilelikdäki giňişleýin mejlisi. Türkmenistanyň Döwlet Gümrük Gullugy, 12 Şubat 2021.[32]Türkmenistanyň Ministrler Kabinetiniň we Döwlet howpsuzlyk geňeşiniň bilelikdäki giňişleýin mejlisi. "Türkmenistan: Altyn asyr", 11 Şubat 2021.[33]Serdar Gurbangulyýewiç BERDIMUHAMEDOW. Edebiýat we Sungat, 19 Şubat 2021.} 9 Temmuz 2021'de Berdimuhammedov, Devlet Güvenlik Konseyi ve Yüksek Kontrol Odasındaki görevlerinden alındı ve başkan yardımcısı olarak ekonomi ve finans portföyüne "ekonomi ve bankacılık sorunları ve uluslararası finans kuruluşları" için özel sorumlulukla atandı.^{[34]Указ Президента Туркменистана О Бердымухамедове С.Г.. Туркменистан: золотой век, 9 Temmuz 2021.[35]Расширенное заседание Кабинета Министров Туркменистана. Туркменистан: золотой век, 9 Temmuz 2021.[36]Turkmenistan president’s son promoted to key government job. Associated Press, 10 Temmuz 2021.}

Türkmen Alabay Köpek Derneğinin^{[37]В Туркменистане создаётся современная инфраструктура по сохранению и развитию породных качеств алабая. Электронная газета "Золотой век", 7 Mayıs 2020.} başkanı ve Uluslararası Ahal Teke At Yetiştiriciliği Derneğinin başkanıdır.^{[38]Сердар Бердымухамедов избран президентом Международной ассоциации ахалтекинского коневодства. «Туркменистан: золотой век», 16 Nisan 2021.}

Cumhurbaşkanlığı (2022-günümüz)

Seçim

Şubat 2022'de Berdimuhammedov'un 12 Mart'ta erken cumhurbaşkanlığı seçimleri için yarışacağının doğrulanması, babasının Türkmenistan cumhurbaşkanı olarak halefi olacağı yönündeki spekülasyonları körükledi.^{[39]Turkmenistan Set for Dynastic Succession: Early Election March 12, President’s Son Running. The Diplomat, 15 Şubat 2022.} Oyların %72,97'sini alarak seçimi kazandı ve siyasi bir hanedan kurarak ve cumhurbaşkanı olarak babasının halefi oldu.^{[40]Turkmenistan leader's son wins presidential election. Associated Press, 15 Mart 2022.} Seçim birçok uluslararası gözlemci tarafından ne özgür ne de adil olarak görüldü.^{[1]As Expected, Son Of Turkmen Leader Easily Wins Election In Familial Transfer Of Power. RadioFreeEurope/RadioLiberty.[41]Welle (www.dw.com), Deutsche. 15.03.2022. DW.COM.}

Göreve başlama

Berdimuhammedov, 19 Mart'ta Ruhiyet Köşkü'nde yemin ederek cumhurbaşkanlığı görevine başladı.^{[42]Eurasianet. Eurasianet, 15 Mart 2022.[43]Turkmenistan holds inauguration of new president (UPDATE). Trend News Agency, 19 Mart 2022.} Türkmenistan Anayasası ve Kur'an üzerine halka yemin etti. Daha sonra Türkmen büyükleri tarafından kendisine cumhurbaşkanlığı ayırt edici işareti takdim edildi. Berdimuhammedov, saraydan atlı bir eskort eşliğinde Kalkınış Meydanı'na ve ardından Türkmenistan Silahlı Kuvvetlerinin askerî tören gerçekleştirdiği Oğuzhan Köşkü'ne gitti.^{[44]HALK, WATAN, BELENT SERKERDEBAŞY!. Milli Gosun.} Türkmenistan Başbakan Yardımcısı ve Devlet Güvenlik Konseyi Sekreteri Çarımırat Amanov, Berdimuhamedov'a rapor verdi. O günün ilerleyen saatlerinde Türkmenistan Seyirci Merkezi'nde resmi bir resepsiyon verildi. Hz. Ömer Camii'nde sadaka verildi.^{[45]Solemn ceremony of inauguration of the President of Turkmenistan. Turkmenistan Today, 19 Mart 2022.}

Hükûmet politikaları

25 Mart'ta kabinesinin yeni yapısını açıkladı. Atadığı tek yeni hükûmet üyesi, Ekonomi ve Maliye Bakanlar Kurulu Başkan Yardımcısı olarak atanan Muhammetguli Muhammedov oldu.^{[46]Döwlet Baştutanymyzyň gol çeken resminamalary. Туркменистан: золотой век, 25 Mart 2022.[47]Бердымухамедов переназначил вице-премьеров, в том числе Мередова. RFE/RL, 27 Mart 2022.} Bazılarına göre, Dışişleri Bakanı ve fiili Türkmenistan Cumhurbaşkanı Yardımcısı Raşit Meredov'u Uluslararası Beşeri Bilimler ve Kalkınma Üniversitesi rektörü Esen Aydogdyev ile değiştirmeyi planlıyor.^{[48]Источники: Сердар Бердымухамедов уже ищет нового министра иностранных дел. RFE/RL, 2 Mart 2022.}

Dış politika

Berdimuhammedov, cumhurbaşkanlığının ilk gününde Fazıl Muhammed Sabir'in itimatnamesini kabul ederek Türkmenistan'ı Orta Asya'da Afganistan'daki Taliban hükûmetinin diplomatlarını kabul eden ilk ülke yaptı.^{[49]Turkmenistan: Berdymukhamedov passes the mantle (and phone). Eurasianet, 22 Mart 2022.} Hindistan Cumhurbaşkanı Ram Nath Kovind 1-4 Nisan tarihlerinde Türkmenistan'a resmi bir ziyarette bulundu. Hindistan Cumhurbaşkanı'nın Türkmenistan'a ziyareti ile Berdimuhamedov tarafından kabul edilen ilk yabancı devlet başkanı oldu. İki lider ticaret ve enerji işbirliğinin genişletilmesini görüştü.^{[50]President Kovind arrives in Netherlands on final leg of his two-nation visit. Deccan Herald, 6 Nisan 2022.}

Ulusal güvenlik politikası

Nisan ayı başlarında bir Devlet Güvenlik Konseyi toplantısında, Albay General Çarımurat Amanov'u, Amanov'un "başka bir işe devredilmesi" nedeniyle Savunma Bakanlığı başkanı Begenç Gündoğduyev lehine Türkmenistan Devlet Güvenlik Konseyi Sekreteri görevinden aldı. Ayrıca, Amanov'un Güvenlik, Askeri ve Adaletten sorumlu Kabine Başkan Yardımcısı görevini de kaldırdı. Ayrıca İçişleri Bakanı Albay Övezdurdu Hocaniýazov'un yerine "eksiklikler" ve "kamu düzeni, trafik güvenliği ve yerel polis temsilcilerinin faaliyetleri üzerindeki yanlış kontrol" nedeniyle Albay Muhammet Hıdırov'u getirdi.^{[51]Small Shuffles in the Turkmen Cabinet of Ministers. thediplomat.com.}

Ödüller

Madalyalar

• "Bağımsız Türkmenistan'ın büyük aşkı için" nişanı

• "Mälikguly Berdimuhamedow" madalyası

• "Türkmenistan'ın Bağımsızlığının 25. yılı" jübile madalyası^{[52]УКАЗ Президента Туркменистана О награждении юбилейной медалью Туркменистана «Türkmenistanyň Bitaraplygynyň 25 ýyllygyna». parahat.info, 11 Aralık 2020.}

• "Türkmenistan'ın 25 yıllık tarafsızlığı" jübile madalyası^{[30]Указ Президента Туркменистана о Бердимухамедове С.Г.. Нейтральный Туркменистан, 12 Şubat 2021.}

Fahri unvanlar

• "Türkmenistan Vatan Savunucusu" (2021)^{[12]УКАЗ Президента Туркменистана О присвоении членам Государственного совета безопасности Туркменистана почётного звания Туркменистана «Türkmenistanyň Watan goragçysy». parahat.info, 3 Mart 2021.}

• "Türkmenistan'ın Değerli Köpek Yetiştiricisi" (2021)^{[53]УКАЗ Президента Туркменистана О присвоении почётного звания Туркменистана «Türkmenistanyň at gazanan itşynasy» по случаю Праздника туркменского алабая. parahat.info, 22 Nisan 2021.[54]Сердар Бердымухамедов изменил название своей должности с «председателя» на «президента». Chronicles of Turkmenistan, 22 Nisan 2021.}

Kişisel yaşam

Serdar Berdimuhammedov evli ve dört çocuk babasıdır.^{[5]Газета НТ опубликовала биографию кандидата в депутаты Меджлиса Сердара Бердымухамедова. Хроника Туркменистана, 14 Mart 2018.} Rus Diplomatik Akademisindeki bir sınıf arkadaşı onu soğukkanlı ve alçakgönüllü biri olarak tanımladı.^{[55]П.Густерин: Сердар Бердымухамедов - сын Аркадага. Штрихи к портрету. ЦентрАзия, 26 Aralık 2012.} Eğitmenler ve diğer sınıf arkadaşları onu "mütevazı, duyarlı, kibar ve sakin" olarak tanımladılar.^{[9]Восхождение Сердара. Хроника Туркменистана, 30 Mart 2018.}

Berdimuhamedov Türkmence, Rusça ve İngilizce bilmektedir.^{[56]Watan habarlary (video). 12 Mart 2022.[57]Turkmenistan: New president, old ideas. Eurasianet, 15 Mart 2022.[58]Биография кандидата на пост Президента Туркменистана Бердымухамедова Сердара Гурбангулыевича. Нейтральный Туркменистан, 7 Mart 2022, s. 2.}