Sadullah Sadi Efendi

Sadullah Sadi Efendi (ö. 21 Şubat 1539, İstanbul), din alimi, şair, Sahn-ı Seman Medresesi'nde müderris, kadı, Osmanlı Devleti müftüsü/şeyhülislamı.

Hayatı

Daday, Kastamonu'da doğmuştur. Babası İsa Çelebi'dir. Babası İstanbul'a gelip Aksaray'da bulunan Murad Paşa Camii'ne hoca olmuş ve oğlunu da İstanbul'a birlikte getirmiştir. Sadullah Sadi Efendi İstanbul'da medrese tahsili alıp önce Başçı İbrahim Efendi Medresesi'nde, sonra Edirne Taşlık Medresesi, daha sonrasında İstanbul'daki Mahmut Paşa Medresesi ve Sultanı Medresesi'nde müderrislik yapıp sonra Sahn medrese müderrisi olmuştur. 1522'de İstanbul kadılığı görevine getirilmiştir.^{[1]Mehmed Süreyya (haz. Nuri Akbayar) (1996), Sicill-i Osmani, İstanbul:Tarih Vakfı Yurt Yayınları ISBN 975-333-0383 C.III say.25}

1527'de "Molla Kâbız Meselesi"ne karışmıştır. Molla Kâbız İran'dan gelmiş ve İsa'nın bütün peygamberlerden üstün olduğunu iddia etmiş ve bunu Kuran ayetleri ile kanıtlamaya kalkışmıştı. Bu Sünni ulemanın ilgisini çekmiş, Molla Kâbız tutuklanıp iki kazasker önünde yargılanmaya getirilmiştir. Molla Kâbız bu yargılamada kendi teorisini uzun uzun anlatmış ise de yargıç olan iki kazasker bunlara hiç aldırış etmeden ve hiç karşılık veya yanıt vermeden onu idama mahkûm etmişlerdir. Bu yargılamayı Padişah I. Süleyman şahsen izlemişti ve bu kısa yargılamadan hoşlanmamıştı. Onun verdiği emirle ertesi gün Şeyhülislam Kemalpaşazade İbn-i Kemal Efendi ve İstanbul Kadısı olan Sadullah Sadi Efendi yargıç olarak Molla Kâbız'ı yeniden yargılamaya koyuldular ve detaylı bir şekilde Molla Kâbız'ın savlarına karşı savlar ileri sürdüler. Molla Kâbız inancından dönmesi için uyarıldıysa da o inancından dönmeyeceğini bildirince idama mahkûm edilip boynu vuruldu.^{[2]Sakaoğlu, Necdet (1999) Bu Mülkün Sultanları, İstanbul:Oğlak Yayınları ISBN 973-329-2996 say.132-13S}

İstanbul Kadılığı görevinden sonra Sadullah Sadi Efendi Sahn-ı Seman Medresesi'ndeki müderrislik görevine dönmüştür.

I. Süleyman döneminde 1536'de Şeyhülislam İbn-i Kemal öldükten sonra onun yerine Sadullah Sadi Efendi Şeyhülislam yapılmıştır. Sadullah Sadi Efendi bu görevde 5 yıl kalmıştır. Verdiği fetvalar kılı kırk yarar şekilde çok ayrıntılı idi.^{[1]Mehmed Süreyya (haz. Nuri Akbayar) (1996), Sicill-i Osmani, İstanbul:Tarih Vakfı Yurt Yayınları ISBN 975-333-0383 C.III say.25}

21 Şubat 1539'da bu görevde iken ölmüştür. Mezarı Eyüp mezarlığındadır. Pîr Mehmed Çelebi adında bir oğlu, Halil Defterî Bey'in eşi olan bir kızı, Ahîzâde Mehmed Efendi'nin eşi olan bir kızı vardır.

Fatih'te bir "darülkurra" yaptırmıştır.

Eserleri

Yazılı eserleri arasında şunlar vardır;

• Tefsir-i Beyzavi Hasiyesi

• Fetevay-i Sadiye

• Hasiye Ala Serhi Hidaye

Dış bağlantılar

• Mehmed Süreyya (haz. Nuri Akbayar) (1996), Sicill-i Osmani, İstanbul:Tarih Vakfı Yurt Yayınları ISBN 975-333-0383 C.III say.25 http://archive.org/details/sicilliosmani01sruoft

• Uzunçarşılı, İsmail Hakkı, Osmanlı Tarihi III. Cilt 2. Kısım: XVI. Yüzyıl Ortalarından XVI. Yüzyıl Sonuna Kadar , Ankara:Türk Tarih Kurumu 1995 (6. Baskı) ISBN 975-16-0014-6 s.452