Nefes (edebiyat)

Nefes, Türk edebiyatında âşık halk edebiyatı nazım şekillerinden, Alevi-Bektaşi aşıklarınca yazılanlarına denir. Konusu genellikle tasavvuftaki vahdet-i vücud, Alevi-Bektaşi ilkeleri, yol ilkeleri üzerine kuruludur. Dili sade bir Türkçe olan nefesler biçim olarak koşmaya benzer. Dörtlükler halinde hece ölçüsünün 7, 8, 11'li kalıpları ile ya da az da olsa aruz ölçüsü ile de yazılanlara rastlanılmaktadır. Dörtlük sayısı 3-7 arasında değişir. Fazla da olabilir.^{[1]Divan edebiyatı genel özellikleri , Erişim tarihi: 5 Haziran 2016}

Nefes türüne örnekler

Pir Sultan Abdal'dan

DEMEDİM Mİ? Güzel âşık cevrimizi, Çekemezsin demedim mi? Bu bir rıza lokmasıdır, Yiyemezsin demedim mi?

Yemeyenler kalır naçar, Gözlerinden kanlar saçar. Bu bir demdir, gelir geçer, Duyamazsın demedim mi?

Bak şu aşıkın haline, Ne gelse söyler diline. Can ü başı Hakk yoluna, Koyamazsın demedim mi?

Aşıklar harabat olur, Hakk yanında hürmet bulur. Muhabbet baldan tatlı olur, Doyamazsın demedim mi?

Girelim Ali serine, Çıkalım meydan yerine. Küfrümüz iman yerine, Sayamazsın demedim mi?

Dervişlik ulu dernektir, Görene büyük örnektir. Yensiz yakasız gömlektir, Giyemezsin demedim mi?

Pir Sultan, Ali şahımız, Hakk'a ulaşır ahımız. On iki imam katarımız, Uyamazsın demedim mi? (Pir Sultan Abdal)

----

Balım Sultan'dan

URUM ABDALLARIYIZ Biz Urum Abdallarıyız Maksadımız yârdır bizim Geçtik ziynet kabâsından Gencinemiz erdir bizim

Dâim kılarız biz zârı Harceyleriz elden var, Dost yoluna verdik seri Mürkirimiz hârdır bizim

Aşk bülbülüyüz öteriz Râh-i Hakka yüz tutarız Mânâ gevherin satarız Mürşidimiz vardır bizim

İstivâyı gözler gözüm Seb'almesanidir yüzüm Ene'l Hakk'ı söyler sözüm Mi'râcımız dârdır bizim

Haber aldık mahkemâttan Geçmeyiz zâttan sıfattan Balım nihan söyler Haktan İrşâdımız sırdır bizim (Balım Sultan)

Dış bağlantılar

• https://web.archive.org/web/20180415154228/http://www.hbvdergisi.gazi.edu.tr/index.php/TKHBVD/article/download/1181/1170

• https://web.archive.org/web/20141203015202/http://hbvdergisi.gazi.edu.tr/index.php/TKHBVD/article/viewFile/209/202

• http://turkoloji.cu.edu.tr/HALKBILIM/necdet_yasar_bayatli_bektasi_ritueller.pdf