Nasîhatnâme

Nasîhatnâme (Osmanlı Türkçesi: نصيحت نامه), Osmanlı edebiyatında, padişahlar için yazılan bir tür nasihat mektubudur. Specula principumlara benzemektedir.^{[1]Third Congress on the Social and Economic History of Turkey. Varia Turcica, 1990.} Nasihatnameler çeşitli tarihi ve dini kaynaklardan yararlanmışlardır. Selçuklu Türkleri gibi önceki devletlerin yönetimlerinden, erken Müslüman tarihinden ve çağdaş olaylardan etkilenmişlerdir.

Nasîhatnâmeler on altıncı yüzyılda yaygınlaşmıştır^{[2]The Ottoman Empire and the world around it. I. B. Tauris, 2011, s. 27.} ve Yusuf Has Hacip tarafından 1070 yılında yazılan Kutadgu Bilig gibi daha eski eserler üzerine inşa edilmiştir. İlk yazılar Abbasi döneminin inşa edebiyatından etkilenmiştir.^{[3]The Culture of Letter-Writing in Pre-Modern Islamic Society. Edinburgh University Press, 7 Şubat 2008.} Bazıları Büyük İskender'e atıfta bulunmuştur.^{[4]Remembering the Good Old Days: the Ottoman Nasihatname [Advice Letters] Literature of the 17th Century.}

Örnekler

Öncül örnekler

• Nasihat el-Muluk (نصيحةالملوك) (tam anlamıyla "yöneticiler için tavsiye ") — Gazali

• Kabusname, (قابوسنامه) — Keykavus bin İskender

• Siyasetname (سياستنامه) Selçuklu hükümdarı Melikşah'ın emriyle Nizamülmülk tarafından yazılmıştır.

• Ahlak-ı Nasıri (اخلاق ناصرى) — Nasiruddin Tusi

• Çahar Makala (Dört Söylem) — Nizamuddin Arudi

• Kitab Nasihat al-Mülk — Maverdi

• Mukaddime — İbn Haldun

Nasîhatnâmeler

• Tarih-i Ebü'l-Feth — Tursun Bey^{[5]Tursun Beg, Historian of Mehmed the Conqueror's Time. 1977, s. 55-71.}

• Destan ve Tevarih-i Müluk-i Al-i Osman — Ahmedi^{[6]The Nature of the Early Ottoman State. 2003, s. 17.}

• Asafname ("Hükümdarların Aynası") — Lütfi Paşa

• Nushatü's Selatin (Sultanlara Nasihat) — Gelibolulu Mustafa Ali^{[4]Remembering the Good Old Days: the Ottoman Nasihatname [Advice Letters] Literature of the 17th Century.}

• Ravżatu'l-Ḥüseyn fī ḫulāṣati aḫbāri'l-ḫāfiḳeyn — Mustafa Naima

• Hirzü'l-Mülûk, anonim

• Usûlü'l-hikem fi Nizâmi'l-âlem — Hasan Kâfî el-Akhisarî

• Habnâme — Veysi^{[4]Remembering the Good Old Days: the Ottoman Nasihatname [Advice Letters] Literature of the 17th Century.}

• Kitâb-i Müstetâb (Güzel kitap), anonim.

• Risale — Koçi Bey

• Veliyüddin Telhisleri

• Kanûnnâme-i sultânî li Aziz Efendi; Yazar Aziz Efendi'nin kimliği belirsizdir.

• Kitâbu mesâlihi'l-müslimîn ve menâfi'i'l-müminîn, anonim.

• Düsturü'l-Amel li-İslahi'l-Halel — Katip Çelebi

• Telhisü'l-beyan fi kavanin-i al-i Osman — Hezarfan Hüseyin Efendi