Mihal Suço
Mihal Suço veya Vodas (Μιχαήλ Σούτζος Mihail Sucos, Mihail Suțu; 1778 veya 1784, İstanbul – 12 Haziran 1864, Atina) Fenerli Rumlardan Suço ailesinden gelen, 12 Haziran 1819 ve 29 Mart 1821 yılları arasında Boğdan Prensliği yapmış bir soyludur. Filiki Eterya'ya üyeydi, Boğdan ve Eflak'ta Yunan Devrimi'ni destekledi ve Yunanistan'ın kurulmasından sonra ülke dışında büyükelçisi olarak görev yaptı.
Biyografi
1778 veya başka kaynaklara göre 1784[1]Spyridon M. Theotokis, Αλληλογραφία Ι. Α. Καποδίστρια-Ι. Γ. Εϋνάρδου 1826–1831, Βιβλιοπωλείον Ι. Ν. Σιδέρη, Athens, 1929, p. 458.[2]Agapitos S. Agapitos, Οι Ένδοξοι Έλληνες του 1821, ή Οι Πρωταγωνισταί της Ελλάδος, Τυπογραφείον Α. Σ. Αγαπητού, Patras, 1877, p. 150. (Greek) yılında Kostantiniyye'de (günümüzdeki İstanbul'da) doğdu.[3]Οι κατά την κηδείαν και το μνημόσυνον του αοιδίμου Μιχαήλ Σούτσου, πρώην Ηγεμόνος της Μολδαυϊας, εκφωνηθέντες επιτάφιοι λόγοι, Εκ του Τυπογραφείου Ν. Γ. Πάσσαρη, Εν Αθήναις, 1864, 6. (Greek) Babası Grigor Suço, annesi Sevasti Tedesku idi.[2]Agapitos S. Agapitos, Οι Ένδοξοι Έλληνες του 1821, ή Οι Πρωταγωνισταί της Ελλάδος, Τυπογραφείον Α. Σ. Αγαπητού, Patras, 1877, p. 150. (Greek) Gençlik döneminde Eflak hükümdarı olan dedesi Drakozade Mihal Suço'nun sarayında yaşamış ve daha sonra 1812'de kızı Roxanne ile evlendiği Bâb-ı Âli tercümanı Yoan Karaca'ın sekreteri olarak görev yapmıştır. Aynı yıl, çokdilli olmasından dolayı kayınpederinden sonra baştercüman olmuştur.[4]Οι κατά την κηδείαν..., 1864, pp. 6–7.
1819 yılında, padişah tarafından 1821 yılına kadar sürdürdüğü Boğdan Beyliği görevine getirildi. Ayrıca Sultan II. Mahmud'un divanında da görev almış ve 1820'de Ali Paşa isyanının bastırılmasına destek veren danışmanlardan biri olmuştur.[5]Dionisios Kokkinos, Η ελληνική επανάστασις, 1974, vol. 1, p. 243. Kasım 1820'de Iakovos Rizos Neroulos tarafından Filiki Eterya'ya üye yapıldı.[1]Spyridon M. Theotokis, Αλληλογραφία Ι. Α. Καποδίστρια-Ι. Γ. Εϋνάρδου 1826–1831, Βιβλιοπωλείον Ι. Ν. Σιδέρη, Athens, 1929, p. 458.[6]Νέα Εστία, vol. 898, pp. 1696–97.
Ocak 1821'de Aleksandr İpsilanti ile işbirliğini tamamladı[7]Kokkinos, vol. 1, p. 103 ve 22 Şubat'ta Boğdan'da İpsilanti'nin işgali ile Mihal Suço-Vodas isyancıların komutasındaki muhafızları yetiştirdi ve ordunun ihtiyaçları için önemli miktarda para ödedi.[1]Spyridon M. Theotokis, Αλληλογραφία Ι. Α. Καποδίστρια-Ι. Γ. Εϋνάρδου 1826–1831, Βιβλιοπωλείον Ι. Ν. Σιδέρη, Athens, 1929, p. 458.[1]Spyridon M. Theotokis, Αλληλογραφία Ι. Α. Καποδίστρια-Ι. Γ. Εϋνάρδου 1826–1831, Βιβλιοπωλείον Ι. Ν. Σιδέρη, Athens, 1929, p. 458. Kısa bir süre sonra Eflak-Boğdan'daki hareket gerilemeye başlayınca, Suço, isyancılara yardım ettiği ve Osmanlı egemenliğini reddettiği için tahttan devrildiğini iddia eden boyarların baskısı yüzünden Yaş'taki görevinden ayrılmak zorunda kaldı.[8]Kokkinos, vol. 1, p. 118. İlk başta Skuleni'ye ve daha sonra Rusya İmparatorluğu'ndaki Kişinev kentine taşındı. Aynı dönemde İstanbul Rum Ortodoks Patrikhanesi onu ve İpsilanti'yi aforoz etti.[9]Kokkinos, vol. 1, p. 249-251.
Daha sonra Avusturya İmparatorluğu üzerinden İsviçre'ye kaçmaya çalıştı ama orada tutuklandı ve yaklaşık dört yıl hapis yattı.[1]Spyridon M. Theotokis, Αλληλογραφία Ι. Α. Καποδίστρια-Ι. Γ. Εϋνάρδου 1826–1831, Βιβλιοπωλείον Ι. Ν. Σιδέρη, Athens, 1929, p. 458. Serbest bırakıldıktan sonra önce İtalya'ya, ardından İsviçre'ye kaçtı. Orada İsviçreli Jean-Gabriel Eynard tarafından Cenevre'de ağırlandı.[10]Apostolos Vakalopoulos, Ιστορία του νέου ελληνισμού, vol. 7, p. 497. Avrupa'da bulunduğu süre boyunca, Yunan Bağımsızlık Savaşı lehine para toplanması ve dağıtılması için düzenlemeler yaptı ve Dionisyos Romas'ın "Zakynthos Komitesi" ile temas halindeydi. Yunanistan'ın yönetiminin Yannis Kapodistrias tarafından üstlenilmesinden önce Suço, bu pozisyon için talip olanlardan biriydi.
Kapodistrias yönetimi sırasında Eynard'ın tavsiyesi üzerine Yunanistan'ın Fransa temsilcisi olarak atandı. Daha sonra Otto tarafından Fransa, Rusya İmparatorluğu, İsveç ve Danimarka'da Yunan büyükelçisi olarak atandı.[11]Οι κατά την κηδείαν..., 1864, p. 14. 1839 yılında temelli olarak Atina'ya yerleşti ve 1840'a kadar Danıştay Üyesi olarak görev yaptı.[12]Ελευθεροτυπία: Από Βάθης στο ρέμα της Σταδίου. (Greek)
12 Haziran 1864 tarihinde Atina'da öldü. Roxanne (Loxandra) ile evliliğinden üç çocuğu oldu; Gregorios Suço, Yannis Suço ve Maria Suço.
Kaynakça
- 1.Spyridon M. Theotokis, Αλληλογραφία Ι. Α. Καποδίστρια-Ι. Γ. Εϋνάρδου 1826–1831, Βιβλιοπωλείον Ι. Ν. Σιδέρη, Athens, 1929, p. 458.
- 2.Agapitos S. Agapitos, Οι Ένδοξοι Έλληνες του 1821, ή Οι Πρωταγωνισταί της Ελλάδος, Τυπογραφείον Α. Σ. Αγαπητού, Patras, 1877, p. 150. (Greek)
- 3.Οι κατά την κηδείαν και το μνημόσυνον του αοιδίμου Μιχαήλ Σούτσου, πρώην Ηγεμόνος της Μολδαυϊας, εκφωνηθέντες επιτάφιοι λόγοι, Εκ του Τυπογραφείου Ν. Γ. Πάσσαρη, Εν Αθήναις, 1864, 6. (Greek) anemi.lib.uoc.gr
- 4.Οι κατά την κηδείαν..., 1864, pp. 6–7.
- 5.Dionisios Kokkinos, Η ελληνική επανάστασις, 1974, vol. 1, p. 243.
- 6.Νέα Εστία, vol. 898, pp. 1696–97.
- 7.Kokkinos, vol. 1, p. 103
- 8.Kokkinos, vol. 1, p. 118.
- 9.Kokkinos, vol. 1, p. 249-251.
- 10.Apostolos Vakalopoulos, Ιστορία του νέου ελληνισμού, vol. 7, p. 497.
- 11.Οι κατά την κηδείαν..., 1864, p. 14.
- 12.Ελευθεροτυπία: Από Βάθης στο ρέμα της Σταδίου. (Greek) enet.gr