Lehmann Paşa

Lehmann Paşa (Liman ile Lehman Paşa olarak da anılır; 21 Ekim 1821, Torgau – 11 Kasım 1877, Şıpka Geçidi), Alman asıllı Osmanlı topçu mirlivası ve askerî eğitmendir. 26 yıl boyunca Osmanlı ordusunda bulunan Lehmann, 93 Harbi'ndeki Şıpka Geçidi Muharebeleri sırasında öldürüldü.

Hayatı

Lehmann, 21 Ekim 1821'de Alman Konfederasyonu'na bağlı Saksonya Krallığı'ndaki Torgau şehrinde doğdu. Genç yaşta Berlin'deki Topçu ve İstihkâm Okulu'na yazıldı. Ancak babasının ölümü ve annesinin yoksulluğu, terfîlerin o dönemde son derece yavaş olduğu Prusya hizmetinden ayrılmasını zorunlu kıldı. Yine de seçtiği mesleği bırakmak istemeyerek, 1851'de Osmanlı ordusunda daha hızlı ilerleme umuduyla İstanbul'a göç etti. Hristiyan inancı nedeniyle başlangıçta iyi karşılanmadığı için bir süre Anadolu ve Kafkasya'da kaldı. 1852'de Osmanlı ordusunda eğitmen olarak atandı. Kırım Savaşı'na katıldı ve Sivastopol Kuşatması gibi muharebelere iştirak etti.^{[1]von Gottschall, Rudolf. Unsere Zeit. F. A. Brockhaus, 1878, s. 11.} Savaş sırasındaki önemli hizmetlerinden dolayı binbaşı rütbesine terfî etti. 1856'da kaymakam mertebesine atanarak İstanbul'da bir topçu laboratuvarında 93 Harbi'ne kadar görev aldı.^{[2]Appletons' Annual Cyclopædia and Register of Important Events of the Year. D. Appleton and Company, 1878, s. 605.}

Temmuz 1877'de Rusların Balkanları beklenmedik şekilde geçmesi üzerine Miralay Lehmann, Mehmed Rauf Paşa komutasında onlara karşı gönderilen kuvvete nakledildi. Rus ilerleyişini durduran Yeni Zağra ve Eski Zağra muharebelerinde, her ikisinin de kaderini belirleyen topçulara komuta etti. Bundan ötürü mirliva yapıldı. Ardından Süleyman Hüsnü Paşa'nın kumandasındaki Balkan ordusu altı tugaya bölündü; süvâri birliklerinin başına Dağıstanlı Mehmed Muhlis Paşa, topçu birliklerinin başına ise Lehmann Paşa getirildi.^{[3]Wiedstruck, Franz. Der Russisch-Türkische Krieg 1877-1878 auf der Balkan-Halbinsel. L. W. Seidel & Sohn, 1911, s. 48.}

11 Kasım'da Şıpka Geçidi'nde yeni konuşlandırılan bir havan bataryasını teftiş ettikten sonra, ateşin etkinliğini gözlemlemek amacıyla en ileri sipere gitti.^{[4]Occasional Notes. Pall Mall Budget, 30 Kasım 1877, s. 16.} Askerler tarafından düşman hatlarına fazla yakın olduğu konusunda uyarılmasına rağmen endişeleri geçiştirdi. Hemen sonra düşman ateşiyle hayatını kaybetti.^{[5]Allerlei. Katholische Blätter, 22 Aralık 1877, s. 407.} Müteâkib muharebede, eğittiği topçular Rus kuvvetlerine yaklaşık 500 kayıp verdirdi; çarpışma Osmanlı zaferiyle sonuçlandı.^{[6]Summary of the Week's News: The War in the East. Pall Mall Budget, 16 Kasım 1877, s. 22.} 55 yaşında ölen Paşa, geride iki çocuğunu ve dul eşini bıraktı.^{[7]Salzburger Zeitung, 1807-1918. Zaunrith, 27 Kasım 1877, s. 3.} Askerî törenle Kazanlık'ta bir manastıra defnedildi.^{[8]Reno Evening Gazette. 21 Ocak 1878, s. 1.}