Législation ottomane
İçindekiler3
Législation ottomane, ou Recueil des lois, règlements, ordonnances, traités, capitulations et autres documents officiels de l'Empire ottoman (Osmanlı Mevzuatı veya Osmanlı İmparatorluğu'nun Kanun, Yönetmelik, Talimatname, Antlaşma, Kapitülasyon ve Diğer Resmi Belgeleri Derlemesi), Ligoraki Aristarki Bey (Grégoire Aristarchi adıyla) tarafından yayımlanan ve Nikolaidis Efendi (Démétrius Nicolaïdes adıyla) tarafından düzenlenen Osmanlı hukuku derlemesidir. Ciltler 1873'ten 1888'e kadar yayımlanmıştır.
Législation Ottomane, Fransızca dilinde yayımlanan yedi ciltlik ilk Osmanlı Hukuku derlemelerinden biriydi;[1]Sinan Kuneralp (2000) Ottoman diplomacy and the controversy over the interpretation of the Article 4 of the Turco-American Treaty of 1830. The Turkish Yearbook, vol. 31, pp.13, 14. Available online in pdf format.[2]Sacramento Daily Union, Volume 2, Number 154, 21 August 1876 — THE FOREIGN WAR. [ARTICLE] Aristarki, Strauss'a göre "yalnızca Nikolaidis Efendi tarafından düzenlenen" 6. ve 7. ciltler hariç çoğu ciltte ismen yer almaktadır.[3]Strauss, "A Constitution for a Multilingual Empire," p. 27 (PDF p. 29)[4]Strauss, "A Constitution for a Multilingual Empire," p. 27-28 (PDF p. 29-30) Derleme, Hariciye Nezâreti de dahil olmak üzere imparatorlukta yaşayan yabancılar için tasarlanmıştı. Strauss bunu, Osmanlı kanunları koleksiyonunun "en tanınmış örneği" olarak tanımlamıştır.[3]Strauss, "A Constitution for a Multilingual Empire," p. 27 (PDF p. 29)
Cilt 1 1873'te, Cilt 2–4 1874'te, Cilt 5 1878'te, Cilt 6 1881'de ve Cilt VII 1888'de yayımlanmıştır.
Bu yayın, Osmanlı Medeni Kanunu'nun (Düstur) Rumca versiyonuyla birlikte Nikolaidis'i mali açıdan zenginleştirerek[5]Strauss, "A Constitution for a Multilingual Empire," p. 29 (PDF p. 31) gazetelerini işletmek için kullandığı maddiyatı sağladı. Tercümenin reklamını gazetelerde şahsen yaptı.[6]Balta, Evangelia. Press and Mass Communication in the Middle East: Festschrift for Martin Strohmeier. University of Bamberg Press, 28 Şubat 2018, s. 33-.
İçerik ve kökenler
Giriş yazısını İstanbul merkezli Rum asıllı bir avukat olan N. Petrakides yazmıştır. Editör Nikolaidis ithaf yazısını hem Osmanlı Türkçesi hem de Fransızca olarak kaleme almıştır. Farklı bölümler farklı kişiler tarafından yazılmış olup, Aristarki'nin kendisi fiili tercümelerin hiçbirini yapmamıştır.[3]Strauss, "A Constitution for a Multilingual Empire," p. 27 (PDF p. 29) "A Constitution for a Multilingual Empire: Translations of the Kanun-ı Esasi and Other Official Texts into Minority Languages" (Çok Dilli Bir İmparatorluk İçin Anayasa: Kanun-ı Esasi ve Diğer Resmi Metinlerin Azınlık Dillerine Tercümeleri) kitabının yazarı Johann Strauss'a göre, katılımcıların hiçbiri ana dili Fransızca değildi ve hiçbiri Fransa kökenli değildi.[7]Strauss, "A Constitution for a Multilingual Empire," p. 28 (PDF p. 30)
Eser, Cilt 1-5'te "Düstur"u içermekte olup beşinci cilt Doustour-i-hamidié başlığını taşımaktadır.[3]Strauss, "A Constitution for a Multilingual Empire," p. 27 (PDF p. 29) İngiliz hukukçu John Alexander Strachey Bucknill ikinci cildin "Ceza Kanunname-i Hümayunu"nun "Fransızca Açıklamalı Tercümesi" olduğunu yazmıştır.[8]Bucknill, John A. Strachey. The Imperial Ottoman Penal Code: A Translation from the Turkish Text, With Latest Additions and Amendments Together with Annotations and Explanatory Commentaries Upon the Text and Containing an Appendix Dealing with the Special Amendments in Force in Cyprus and the Judicial Decisions of the Cyprus Courts. Humphrey Milford, Oxford University Press, 1913, s. xiii, xv. Eser aynı zamanda İtalya Krallığı Yüksek Yargıtay Avukatı Domenico Gatteschi'nin 1865 tarihli Manuale di diritto publico e privato ottomano koleksiyonundan alınan Gülhane Hatt-ı Şerifi'ni de içermektedir.[3]Strauss, "A Constitution for a Multilingual Empire," p. 27 (PDF p. 29) Kitaptaki Islâhat Fermânı tercümesi, kendi notlarını da ekleyen Fransız diplomat François Belin tarafından yapılmıştır; bu tercüme ilk olarak Journal asiatiquete ve daha sonra 1862'de yayımlanan Etude sur la propriété foncière en pays musulman et spécialement en Turquie adlı kitabında ve ayrıca Manuale’de yayımlanmıştır. Belin, bu ciltte kullanılan Osmanlı arazi kanunnamelerini de tercüme etmiş ve notlar eklemiştir. Ancak tercüme daha sonra, tercüman D. Rhazes tarafından yapılan Rumca versiyona uyması için gözden geçirilmiştir.[9]Strauss, "A Constitution for a Multilingual Empire," p. 30 (PDF p. 32) Ermeni asıllı Pera (Beyoğlu) ceza mahkemesi hakimi Takvor Efendi Bağçebanoğlu, daha önce 4. ve 5. ciltlerde görülen kanunları ("du Transport de Dette" ve "du Gage") yayımlamıştı.[7]Strauss, "A Constitution for a Multilingual Empire," p. 28 (PDF p. 30)
Koleksiyon ayrıca 6-7. ciltlerde Mecelleyi içermektedir.[3]Strauss, "A Constitution for a Multilingual Empire," p. 27 (PDF p. 29) Türkolog ve hukukçu olan Ermeni asıllı G. Sinapian, 7. ciltteki Mecellenin sekiz bölümünü tercüme etmiştir. Livre des Preuves (Beyyinat Kitabı) için Ohannes Kuyumcuyan Bey'in çalışmasını temel almıştır.[7]Strauss, "A Constitution for a Multilingual Empire," p. 28 (PDF p. 30)
Strauss tarafından muhtemelen Levant kökenli olduğu belirtilen İstanbullu avukat L. Rota, tüm koleksiyon içinde on dört metni tercüme etmiştir. Ermeni asıllı Mihran Chirinian ile Rum asıllı Alexander Adamides, sırasıyla 1-3, 5 ve 6. ciltlerdeki içeriklerin tercümelerinde kendisine yardım etmişlerdir.[7]Strauss, "A Constitution for a Multilingual Empire," p. 28 (PDF p. 30)
Strauss'a göre, "Türkçeye yaklaşım tipik bir Rum tarzıdır" ve kitabın ilk bölümünde Osmanlı Türkçesinden alınan bazı teknik terimler "Yunanca'dan neredeyse harfiyen [alınmış]" olduğundan, derlemedeki bazı çeviriler aslında Osmanlı Türkçesi yerine Rumca'dan kaynaklanıyordu ve Osmanlı Türkçesinin kurallarından habersiz çevirmenler tarafından yapılmıştı.[7]Strauss, "A Constitution for a Multilingual Empire," p. 28 (PDF p. 30)
Kabul
D. G. Hogarth, The English Historical Review dergisi için yazdığı Corps de droit ottoman incelemesinde, Législation ottomaneı "iyi bilinen" ancak "eksik olduğu kadar hatalı da bir eser olarak tanımlamıştır.[10]Hogarth, D. G.. Reviewed Work: Corps de Droit Ottoman by George Young. Oxford University Press, January 1906, s. 186-189.
Corps de droit ottomanı inceleyen ' dergisi de Législation ottomaneın Osmanlı hukukunun "en iyi bilinen" koleksiyonları arasında olduğunu belirtmiştir.[11]Corps de Droit Ottoman. Stevens and Sons, October 1905, s. 443-444.
Dış bağlantılar
Commonscat|Legislation ottomane
Ligoraki Aristarki Bey (1873, 1874, 1878, 1881) Legislation ottomane, : ou Recueil des lois, reglements, ordonnances, traités, capitulations et autres documents officiels de l'Émpire Ottoman. Constantinople: Imprimerie, Frères Nicolaides (Fransızca)
Fransa Millî Kütüphanesi (BnF) Gallica: ciltler 1, 2, 3, 4, 5, 6 ve 7
Ayrıca Girit Üniversitesi bünyesinde
Ayrıca HeinOnline bünyesinde
Kaynakça
- 1.Sinan Kuneralp (2000) Ottoman diplomacy and the controversy over the interpretation of the Article 4 of the Turco-American Treaty of 1830. The Turkish Yearbook, vol. 31, pp.13, 14. Available online in pdf format.
- 2.Sacramento Daily Union, Volume 2, Number 154, 21 August 1876 — THE FOREIGN WAR. [ARTICLE] cdnc.ucr.edu
- 3.Strauss, "A Constitution for a Multilingual Empire," p. 27 (PDF p. 29)
- 4.Strauss, "A Constitution for a Multilingual Empire," p. 27-28 (PDF p. 29-30)
- 5.Strauss, "A Constitution for a Multilingual Empire," p. 29 (PDF p. 31)
- 6.Balta, Evangelia. Press and Mass Communication in the Middle East: Festschrift for Martin Strohmeier. University of Bamberg Press, 28 Şubat 2018, s. 33-.
- 7.Strauss, "A Constitution for a Multilingual Empire," p. 28 (PDF p. 30)
- 8.Bucknill, John A. Strachey. The Imperial Ottoman Penal Code: A Translation from the Turkish Text, With Latest Additions and Amendments Together with Annotations and Explanatory Commentaries Upon the Text and Containing an Appendix Dealing with the Special Amendments in Force in Cyprus and the Judicial Decisions of the Cyprus Courts. Humphrey Milford, Oxford University Press, 1913, s. xiii, xv. archive.org
- 9.Strauss, "A Constitution for a Multilingual Empire," p. 30 (PDF p. 32)
- 10.Hogarth, D. G.. Reviewed Work: Corps de Droit Ottoman by George Young. Oxford University Press, January 1906, s. 186-189.
- 11.Corps de Droit Ottoman. Stevens and Sons, October 1905, s. 443-444.