Kemal Kaya Efendi

Kemal Kaya Efendi (كمال کایا افندﻯ), Osmanlı İmparatorluğu ve Kuomintang ordusunda görev yapmış bir Osmanlı subayıydı.^{[1]Hasan Oraltay, Kazak Türkleri: Hürriyet Uğrunda Doğu Türkistan, Türk Kültür Yayını, 1976, p. 82.} Almanya ve Paris'te okudu, I. Dünya Savaşı sırasında Kafkasya'da Von Epp komutasında savaştı.

Mustafa Kemal Atatürk tarafından Türkiye dışına sürgüne gönderildikten sonra başka yine kendisi gibi sürgüne gönderilen başka bir subay ile Doğu Türkistan'a girdi.^{[2]Andrew D. W. Forbes. Warlords and Muslims in Chinese Central Asia: a political history of Republican Sinkiang 1911–1949. 1986, s. 242.}

1930'da Jin Shuren tarafından Sincan'dan sınır dışı edildikten sonra Ma Zhongying'in hizmetine girdi^{[3]Michael Barry Miller, Shanghai on the Métro: Spies, Intrigue, and the French between the Wars, University of California Press, 1994, p. 297.} ve Jin Shuren'den intikamını almak için kendisini Sincan'a saldırmaya teşvik etti. Çin Kuomintang hükûmeti, bağımsız dış politikası nedeniyle Jin Shuren'in görevden alınmasını istedi. Kemal, Ma Zhongying'in Kuomintang 36. tümeninin (Ulusal Devrimci Ordusu) kurmay başkanı olarak görev yaptı.

Kemal, Sincan'da iken Sven Hedin ile tanıştı. O zamana kadar, Sincan ve Kansu'dan bıkmıştı ve memleketi Türkiye'ye geri dönmek istedi.

1934'te Kumul'da Sovyet yanlısı güçler tarafından yakalandı ve Urumçi'ye gönderildi. Hapsedilmek veya idam edilmek yerine, Sincan'da Yol İnşaatı Komiseri ilan edildi. Bu nedenle, diğerleri gibi hapsedilmediği ve idam edilmediği için Sovyet ajanı olduğu iddia edildi.

Birinci Doğu Türkistan Cumhuriyeti'ne danışmanlık yapan, Japonlarla işbirliği yapan ve Turancılık hedefleri olan başka Jön Türkler'in aksine Kemal Kaya Efendi Turancılık ile ilgilenmedi.