Habsburg-Safevî ittifakı

Habsburg-Safevî ittifakı, 16. yüzyılda Habsburg Hanedanı ile Safevî Devleti arasında Osmanlı Devleti'ne karşı kurulan bir ittifaktır. Bu ittifak 1540'larda Osmanlı Devleti'nin kazandığı zaferlerle ve imzalanan ateşkes antlaşmaları ile parçalandı.^{[1]Milo Kearney, "Dünya tarihinde Hint Okyanusu", s. 112 (2004)}

İlk ilişkiler

I. İsmail'in hükümdarlığı döneminde, Orta Avrupa'da V. Karl ve Macar kralı II. Lajos, Türklerle savaş halinde idi.^{[2]William Bayne Fisher, "Cambridge'de İran tarihi", s. 348} Kutsal Roma Cermen İmparatorluğu'nun ve İspanyol İmparatorluğu'nun hükümdarı olan V. Karl, 1516 - 1519 yılları arasında I. İsmail'e elçiler gönderdi ve ittifak teklif etti. Aynı zamanda II. Lajos da İran şahına aynı amaçla elçi göndermişti.^{[2]William Bayne Fisher, "Cambridge'de İran tarihi", s. 348}

Bu tekliflere şahın verdiği cevaplar günümüze ulaşamamıştır, fakat 1523'te şahın Latince yazılmış mektubunda Osmanlı Devleti'ne karşı askeri açıdan ortak hareket edilmesi kabul edildi.^{[2]William Bayne Fisher, "Cambridge'de İran tarihi", s. 348} Aynı cevap Macarlara da verildi. Burgos'ta V. Karl'a Mart 1524'te bu ittifak için elçiler geldi.^{[3]Lopez De Gomara, Annals of the Emperor Charles V, s. 70} Fakat ittifak için somut bir adım atılmadı.^{[4]James Reston, "Din muhafızları", s. 359} İki taraf da ittifaka destek veriyordu, fakat 1524'te I. İsmail öldü ve ittifak resmen parçalanmış oldu.^{[2]William Bayne Fisher, "Cambridge'de İran tarihi", s. 348}

Osmanlı-Safevî savaşı

Sonuç olarak, Şubat 1529'da, V. Karl alarm verdi ve doğu sınırlarını Osmanlı tehdidine karşı hazırlığa koyuldu. Toledo'dan I. İsmail'in yerine geçen I. Tahmasp'a yardım için yalvaran bir mektup gönderdi.^{[2]William Bayne Fisher, "Cambridge'de İran tarihi", s. 348[4]James Reston, "Din muhafızları", s. 359[5]Carl Eduard Vehse, Avusturya'da aristoktatların, sarayların ve diplomasinin hatıra yazıları, s. 71} Elçi olarak bir şövalye gönderilmişti, İran şahı bu isteğe olumlu cevap verdi ve ilerleyen zamanlarda Osmanlı Devleti'ne hem Avrupa'da hem de İran sınırında cephe açıldı.^{[1]Milo Kearney, "Dünya tarihinde Hint Okyanusu", s. 112 (2004)[5]Carl Eduard Vehse, Avusturya'da aristoktatların, sarayların ve diplomasinin hatıra yazıları, s. 71} Tahmasp, V. Karl'a yardım etmekle beraber ona dostluğunu da ilan etti.^{[4]James Reston, "Din muhafızları", s. 359} İki cepheden de kesin taarruzların başlamasına karar verildi, fakat bir yıl geçtikten sonra İran ordusu Osmanlı topraklarından çekilmek zorunda kaldı ve Osmanlı ile İran arasında ateşkes imzalandı. Bunun sebebi Safevî Devleti'nin doğusunu tehdit eden Şeybânî Hanlığı idi.

Bununla beraber, Avusturya Arşidükü I. Ferdinand elçiler göndermeye devam etti. Bundan sonra 1532 ve 1533 yıllarında da elçiler gönderildi. 1532 yılında Safevî Devleti ile Osmanlı Devleti arasında savaş başladı, bu savaş 1555'e kadar sürdü. Van'a kadar ilerleyen Safevî ordusu, art arda yenilgiler aldı ve savaşı Osmanlı Devleti kazandı.^{[6]Peter Malcolm Holt, Cambridge İslam tarihi, s. 330} Cepheden çok hızlı bir şekilde İstanbul'a ulaşan Kanuni Sultan Süleyman, Kutsal Roma Cermen İmparatorluğuna karşı mücadeleyi başlattı.^{[7]Edith Garnier, L'Alliance Impie (2008) ISBN 9782866456788}

Bu arada Osmanlı Devleti ile ittifak kuran Fransız kralı I. François, Habsburglara düşmandı ve Osmanlı'yı destekleyerek muharebelere başladı. Fransız-Osmanlı ittifakı fiilen işlemişti, Habsburg hanedanı da ateşkes istemek zorunda kaldı. 1547'de Kanuni İran'a saldırdı, bu savaşta Kanuni'ye bir Fransız elçisi eşlik etti ve bazen savaş için tavsiyeler verdi.^{[2]William Bayne Fisher, "Cambridge'de İran tarihi", s. 348} Örneğin Van'daki savaşta topların düzeni Fransız elçinin tavsiyelerine göre kuruldu.^{[2]William Bayne Fisher, "Cambridge'de İran tarihi", s. 348}