Gavsî Ahmed Dede

Gavsî Ahmed Dede (ö. 1697, İstanbul), Türk Mevlevi şeyhi ve mutasavvıf. Galata Mevlevihanesi şeyhliği yapmıştı.

Hayatı

Mevlevilik ile ilk etkileşimi Bursa'da, Zihni Salih Dede ile oldu.^{[1]Galata Mevlevihanesi. Nisan 2003, s. 76.} Zihni Salih Dede'nin vefatı sonrasında İstanbul'a döndü ve Galata Mevlevîhânesi şeyhi Arzî Mehmed Dede'nin mesnevîhanlığını yaptı.^{[1]Galata Mevlevihanesi. Nisan 2003, s. 76.} 1668 yılında, Derviş Çelebi'nin yerine getirildiği Galata Mevlevihanesi şeyhliği görevini 1697'deki ölümüne kadar, yaklaşık 29 yıl yürüttü.^{[1]Galata Mevlevihanesi. Nisan 2003, s. 76.} Kabri, mevlevihanenin avlusunda bulunmaktadır.^{[1]Galata Mevlevihanesi. Nisan 2003, s. 76.}

Ailesi

Babası Bâhirü'l-Kerâme Şeyh Yuhâ (Yavsî olarak da belirtilir^{[2]Altunmeral, Mehmet (Aralık 2019). Gavsî Ahmed Dede ve Şiirleri. Bartın Üniversitesi İslami İlimler Fakültesi Dergisi, 6/12, sf. 126.}) Efendi aracılığıyla, Hacı Bayrâm-ı Velî'nin halîfelerinden, Bayramî şeyhi, düşünür ve mutasavvıf Yazıcızâde Ahmed Bîcan'ın soyundan (ö. 1466) gelmektedir.^{[3]İnce, Adnan (2005), Sâlim Efendi-Tezkiretü’ş-Şu’arâ, Ankara: Atatürk Kültür Merkezi Başkanlığı Yayınları, s. 521} Anne tarafından Ahîzâdeler diye anılagelen soylu bir aileye mensup olan^{[4]Sâkıb Dede (1866), Sefîne-i Nefîse-i Mevleviyân, Matbaa-i Vehbiyye.[5]Genç, İlhan (2000), Esrâr Dede-Tezkire-i Şu’arâ-yı Mevleviyye, Ankara: Atatürk Kültür Merkezi Başkanlığı Yayınları, s. 400.[6]Hafızoğlu, Tahir (2010), Ali Enver, Mevlevî Şâirler-Semahâne-i Edeb, İstanbul: İnsan Yayınları, sf. 241.} Gavsî Ahmed, Osmanlı tarihinde idam edilen ilk Osmanlı şeyhülislâmı Ahîzâde Hüseyin Efendi'nin abisi Ahîzâde Abdülhalîm Efendi'nin (Halîmî) torunu, şeyhülislâm Sadullah Sadi Efendi'nin torununun torunudur. Gavsî Ahmed Dede'nin soyu, II. Bayezid ve oğlu Şehzade Ahmed'in öğretmeni Hatîb Kâsım Efendi'nin (ö. Temmuz 1489)^{[7]Yaşar, Abdizade Hüseyin Hüsameddin (2022). Amasya Tarihi. Kültür Yayınları.} baba tarafı vesilesiyle, Anadolu Selçuklu sultanı I. Kılıç Arslan'a ve Çaka Bey'e dayanır. Gavsî Ahmed aynı zamanda kızı dervişe Hadîce Hânım'la evlenen ney virtüözü, Galata Mevlevîhânesi'nin 12. postnişini şair ve bestekâr Kutbü'n Nâyî Osman Dede'nin kayınpederi ve Yenikapı Mevlevîhânesi'nin 18. Postnişini, Meclis-i Mebusan İstanbul Milletvekili Osman Selahaddin Dede Efendi'nin büyük-büyük-büyük dedesidir.