Frenk Câfer Paşa

Frenk Câfer Paşa ya da Ağa Câfer Paşa, 1605 ve 1606-1608 dönemlerinde kaptan-ı deryalık yapmış İtalyan asıllı Osmanlı komutanı ve devlet adamıdır.

Hayatı

İtalya'da doğan Câfer Paşa, Osmanlı denizcilerince ele geçirildikten sonra Osmanlı sisteminde yetişti ve hızla yükseldi.^{[1]"The Sultan's Renegades: Christian-European Converts to Islam and the Making of the Ottoman Elite, 1575-1610", Tobias P. Graf, Oxford University Press (2017), s.127} Sicill-i Osmânî'de; Kılıç Ali Paşa'nın kölelerinden olduğu ve Müslüman olduktan sonra donanmada görev almaya başladığı belirtilmektedir. 1572-73 yılında birinci defa Kıbrıs Beylerbeyi olmuş, 1583-84 yılından önce başlayarak 1585 yılına kadar Mağusa Beyliği yaptıktan sonra 1585 yılında ikinci defa Kıbrıs Beylerbeyi olmuştur. 1592-93'te Trablusgarp muhafızı oluş, kısa süre sonra üçüncü defa Kıbrıs beylerbeyi, 1596-97'de ikinci defa Trablusgarp muhafızı ve 1599-1600'de dördüncü defa Kıbrıs beylerbeyi olmuştur.^{[2]Armağan, Abdüllatif. Fetihten Sonra Kıbrıs’ta Kurulan İlk Osmanlı Vakıfları. DergiPark, 2022, s. 211-252.}

Kaptan-ı deryalığı

Câfer Paşa, 1603-1604'te kaptan-ı derya görevine getirilmiştir. Aynı yılın Mayıs'ında 5 kadırgalık Toskana filosu Preveze'yi, Ağustos'ta ise İspanya bağlaşıklarının 30 parçalık (10 Napoli, 8 Ceneviz, 7 Sicilya ve 5 Malta gemisi) donanması ise başta Dıraç olmak üzere Arnavutluk kıyılarını yağmaladı. 1605-1606 yılında görevden alınarak Kıbrıs beylerbeyliğine atanmıştır.

Câfer Paşa komutasındaki 60 parçalık Osmanlı donanması Dıraç'a ulaşmak üzere Korfu açıklarına geldiyse de, İspanya bağlaşıklarının donanmasının çoktan çekildiğini gördü. Bunun üzerine Câfer Paşa Venedik Cumhuriyeti'ne ortak harekât önerdi. Ancak, sözkonusu teklif Adriyatik'i kendi nüfuz sahası olarak gören Venedik tarafından nazikçe geri çevrildi. Müteakiben, Osmanlı donanmasıyla Taranto civarına giderek düşman donanmasını arayan Câfer Paşa, çevrede hiçbir kuvvet göremeyince kışlamak üzere İstanbul'a çekildi. Dönüşünde kaptan-ı deryalık görevinden azledildiyse de, halefi Derviş Mehmed Paşa'nın sadrazamlık görevine tayin edilmesiyle Câfer Paşa da 23 Mayıs 1606'da tekrar kaptan-ı deryalığa getirildi.

1606 ilkbaharında Osmanlı limanlarına yönelik yağma seferlerine çıkmış Toskana ve Malta filolarına karşı 55 parçalık Osmanlı donanmasıyla yeniden Akdeniz'e açıldı. Navarin'de demirleyen ve Malta'ya saldırması beklenen Osmanlı donanmasına karşı İspanya ve bağlaşıkları da Messina'da 49 parçalık bir donanma topladı. Bununla birlikte, iki donanma bir muharebeye girmekten kaçındı.

1607-1608 yılında görevinden alınan Câfer Paşa, kısa bir süre sonra ölmüştür. Câfer Paşa, Kıbrıs'ta kurduğu birçok vakıf sayesinde çok sayıda ve çeşitli eserler inşa ettirmiştir. Kendi adıyla Girne'de inşa ettirdiği Ağa Cafer Paşa Camii ile Gazimağusa'da inşa ettirdiği Câfer Paşa çeşmesi ve hamamı günümüzde de hizmet vermektedir.^{[2]Armağan, Abdüllatif. Fetihten Sonra Kıbrıs’ta Kurulan İlk Osmanlı Vakıfları. DergiPark, 2022, s. 211-252.}

Dış bağlantılar

• Ağa Cafer Paşa Cami 1

• Ağa Cafer Paşa Cami 2