Feshane

Artistanbul Feshane veya eski adlarıyla Feshane ve Feshâne-i Âmire, Osmanlı padişahı II. Mahmud tarafından 1833 yılında, Yeniçerilerin yerine kurulan Osmanlı Ordusu'na üniforma üretilmesi amacıyla Fatih'in Kadırga semtindeki Cündî Meydanı'nda kurulmuştur.^{[1]FESHÂNE - TDV İslâm Ansiklopedisi.} 1839 yılında ise, günümüzdeki yerine taşınmıştır.^{[2]Feshane kim tarafından yaptırılmıştır?.}

2018 yılında İstanbul Büyükşehir Belediyesi tarafından başlatılan restorasyon çalışmaları sonrasında, 22 Haziran 2023 tarihinde kültür sanat merkezi olarak Artistanbul Feshane adıyla yeniden açılmıştır.^{[3]Artİstanbul Feshane törenle açıldı.}

Tarihçe

Feshane, II. Mahmud'un Osmanlı Ordusu'nun üniforma ihtiyacının giderilmesi amacıyla 1833 yılında kurulmuştur.^{[1]FESHÂNE - TDV İslâm Ansiklopedisi.} İlerleyen yıllarda fabrikanın yetersiz kalması sebebiyle, 1839 yılında, günümüzdeki bulunduğu yere, Eyüpsultan'ın Defterdar mahallesinde yer alan ve Haliç kıyısındaki Hatice Sultan Sarayı'nın fer‘iyye kısmına taşınmıştır.^{[2]Feshane kim tarafından yaptırılmıştır?.[4]Feshane İnternet Sitesi.} 1894 yılında tesisin genişletilmesiyle içerisinde Sanayi Sıbyan Mektebi açılmış, öğrencilere teorik ve uygulamalı dokuma dersleri verilmiştir.^{[5]Çağlayan, Murat. Osmanlıdan Günümüze Bir Endüstri Mirası: Feshane. Kadim Akademi, Şubat 2016.}

1916 yılında yapılan genişletme çalışmalarının sonucunda Feshane, dokuma sanayiinin en büyük fabrikası haline gelmiştir.^{[1]FESHÂNE - TDV İslâm Ansiklopedisi.} 1921 yılında Sanayi ve Maadin Bankası'na devredilmesiyle, Feshâne Mensucat Türk Anonim Şirketi adıyla işletilmeye başlanmıştır.^{[1]FESHÂNE - TDV İslâm Ansiklopedisi.}

1925 yılında çıkarılan Şapka Devrimi ile birlikte fes kullanımı yasaklanmıştır. Fabrikada bulunan fes dokuma makineleri de 1940 yılından sonra İstanbul Şehir Müzesi'ne taşınmıştır. Sümerbank'ın 1937 yönetimi devralmasıyla birlikte, Feshâne Defterdar Mensucat Fabrikası adıyla fabrika üretime devam etmiştir.^{[1]FESHÂNE - TDV İslâm Ansiklopedisi.} 1989 yılında üretimin durmasının ardından, İstanbul Büyükşehir Belediyesi tarafından, çağdaş sanatlar merkezi olarak kullanılması için kırk beş yıllığına Eczacıbaşı Vakfı'na tahsis edilmiştir.^{[1]FESHÂNE - TDV İslâm Ansiklopedisi.} Bu süre zarfında yapı, fuar merkezi olarak kullanılmıştır.^{[4]Feshane İnternet Sitesi.}

Artistanbul Feshane

İstanbul Büyükşehir Belediyesi tarafından 2018 yılında başlanan restorasyon çalışmaları sonrasında, 22 Haziran 2023 tarihinde, Artistanbul Feshane adıyla yeniden açıldı.^{[6]İstanbul'daki Feshane, Artİstanbul Feshane adıyla açıldı. 22 Haziran 2023.}