Ezgiller

Ezgiller veya Ezgil boyu (Göktürkçe: 𐰃𐰕𐰏𐰠 Ézgil, 𐰃𐰕𐰏𐰠:𐰉𐰆𐰑𐰣 Ézgil bodun^{[1]Türk Bitig: Költiğin / Kültiğin.}), 8. yüzyılda Batı Göktürk Kağanlığı'ndan^{[2]Koç, Dinçer. İdil Bulgarları. Selenge Yayınları, s. 113-120.} bir Dokuz Oğuz konfederasyonuna bağlı Göktürk boyu. Daha sonraları İdil Bulgar Devleti'ne tâbi oldular.^{[3]Ögel, Bahaeddin. Sekel'lerin ataları hakkında (Sikil, Eskil boyları). 1945.}

646 yılında Dokuz Boylular, Çin'e teslim olmuştu. Tang hanedanı, idarede Ezgillere Orhun bölgesinde Lushan ve Dailin valiliklerini verdi. Ezgiller, 660 yılında diğer boylarla beraber Tang Hanedanına baş kaldırdı, ancak isyan bastırıldı. İsyandan 1 yıl sonra Tang generali Zheng Rentai Ezgiller ve Telegenlere saldırdı. Bu boylar teslim olmasına rağmen general hücum etti.^{[4]Ekrem, Erkin. Çin Kaynaklarında Dokuz Oğuz Meselesi: Sayısal Yapısı. 2015, s. 189-220.}

Orhun Yazıtlarına göre Ezgiller, Kültegin tarafından mağlup edilerek öldürüldü. Bu olaydan sonra Ezgiller Avrupa'ya doğru göç etmiş olmalıdır.^{[3]Ögel, Bahaeddin. Sekel'lerin ataları hakkında (Sikil, Eskil boyları). 1945.}

Kül İrkin, Çin kaynaklarında Asikil (Ezgil) kabilesinin reisine verilen unvan idi.^{[3]Ögel, Bahaeddin. Sekel'lerin ataları hakkında (Sikil, Eskil boyları). 1945.}

Ezgiller, 10. yüzyılın başında İdil Bulgar Devletinin üç ana boyu içinde İbn Rüste tarafından sayılmıştı: Bersula, Esğil (Ezgil) ve Bulkar. İdil nehrinin sol kenarına yerleşmişlerdi. Hem Bulgarlara hem de Macarlara komşu idiler. Daha sonra İdil nehrinin sağ tarafına göç edip Oşel şehrini mesken tuttukları, bir kısmının da Macarlarla birlikte göç ederek bugünkü Sekellerin atalarını oluşturduğu düşünülmektedir.^{[2]Koç, Dinçer. İdil Bulgarları. Selenge Yayınları, s. 113-120.[3]Ögel, Bahaeddin. Sekel'lerin ataları hakkında (Sikil, Eskil boyları). 1945.}

10. yüzyılın ilk çeyreğinde Ezgil beyi, bağlı olduğu İdil Bulgar ilteberi Almuş Han'ın kızı ile evliydi.^{[5]İbn Fadlan Seyahatnamesi. Bedir Yayınevi, 1975, s. 64.}