Duziko

Duziko veya Düziko,^{[1]NTV Haber.} 19. yüzyılda Osmanlı İmparatorluğu topraklarında ortaya çıkan düz rakı anlamını içeren, fermente yaş üzümün veya şarap yapımında kullanılan üzümden kalan cibrenin yeniden bakır imbiklerde damıtılmasıyla elde edilen bir distile alkollü içecektir. Osmanlı’nın son yüzyılında ve Cumhuriyet’in ilk dönemlerine kadar üretilen düziko yerini yavaşça rakıya bırakmıştır.

Etimoloji

Duziko kelimesi Yunanca dúziko, δούζικο "katkısız rakı" anlamındadır. Yunanca sözcük ise Türkçe'deki "düz" sözcüğüne ekleme yapılarak türetilmiştir.^{[2]Sanat, Art-ı. Duziko - Kelime Kökeni.}^{[3]Duziko Kelime Kökeni, Kelimesinin Anlamı - Etimoloji.}

Tarihçe

19. ve 20. yüzyılda birçok marka duziko üretmişti bunlardan biri de etiketinde üzüm salkımlarıyla resmedilmiş olan Üzüm Kızı’ydı. Osmanlı’dan Cumhuriyet’e geçiş döneminde dönemin yazarlarından Ahmet Rasim, düz rakının 1870’lerden sonra yaygınlaşmaya başladığını belirtir hatta dönemin en popüler içkilerinden biri olan sakız aromalı mastikayla ciddi bir rekabete girmiştir.^{[4]Meyhane İhtisas Kitabı. Anason İşleri Kitapları, 2022.}

Cumhuriyet döneminde alkollü içki üretiminin devlet tekeline alınmasıyla birlikte özel üretim sona ermiş, Tekel ise Duziko üretmemiştir. Böylece içkinin geleneksel üretimi ortadan kalkmıştır.

Günümüzde Efe Alkollü İçecekler A.Ş. tarafından Türkiye topraklarında doğmuş ancak zaman içerisinde unutulmuş Duziko geleneği ve "Üzüm Kızı" markası, özüne sadık kalınarak yeniden üretilmeye başlanmıştır. %37.8 alkol oranına sahip Duziko bir kokteyl, karışım içkisi olarak pazarlanmaktadır.^{[5]Duziko – Efe Alkollü İçecekler.}

Anasonsuz olduğu ve üzümden üretilen etil alkol içerdiği için İtalya'da üretilen grappaya veya fıçılarda olgunlaştırılmamış genç brendiye benzetilebilir.

Bazı kaynaklar Yunan içkisi olarak belirtse de,^{[6]Wat is de betekenis van Dousico.} 19. yüzyılda ortaya çıktığı dönemde çıkış yeri Yunanistan'ın bugünkü toprakları olsa bile o bölgenin hüküm süren devleti Osmanlı İmparatorluğu olduğu için ancak Osmanlı içeceği olarak tarif edilebilir.

Kokteyller

Duziko buz katılıp (On the rocks) sek içilebileceği gibi, çeşitli kokteylerde ve karışımlarda kullanılabilir. Douzimule,^{[7]DOUZIMULE.} limon ve tonik eklenerek yapılan Tonico,^[8]TONICO. Sourgrape^{[9]SOURGRAPE.} gibi bir çok kokteylde nötr alkol olarak kullanılabilir.

Tadım notları

Anasonsuzdur; damakta taze/kuru üzüm, incir ve pestil tonları içeren, anasonsuz rakıya benzeyen bir içime sahiptir.^{[10]admin. Degustasyon. 29 Mart 2020.}

Ayrıca bakınız

Dış bağlantılar

Duziko ile yapılan kokteyller listesi